مقدم‌دوست: برای نوشتن درباره مقاومت لازم نیست حتما در میدان جنگ باشید

هادی مقدم‌دوست در کارگاه انتقال تجربه جشنواره فیلم مقاومت با تأکید بر اهمیت مشاهده‌گری، ایده‌یابی و داشتن زاویه دید گفت که فیلمساز باید صاحب نگاه و رأی شخصی باشد.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از ستاد خبری جشنواره، هادی مقدم‌دوست نویسنده و کارگردان سینما و تلویزیون، 10 آبان در سومین روز از کارگاه‌های انتقال تجربه نوزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت درباره ایده‌یابی، اقتباس، خلاقیت، تفاوت فیلم کوتاه و بلند، جهان شخصی فیلمساز و نسبت تجربه زیسته با سینمای مقاومت سخن گفت.

مقدم‌دوست در ابتدای این نشست با تأکید بر اینکه نقطه آغاز بسیاری از آثار سینمایی «ایده» است، گفت: در اقتباس نیز نمی‌توان مرحله ایده‌یابی را کنار گذاشت. اینکه فیلمساز یک کتاب یا منبع اقتباسی در اختیار داشته باشد، به این معنا نیست که همه چیز آماده است و فقط باید متن را به فیلمنامه تبدیل کند. اقتباس یعنی نور یا شعله‌ای برگرفتن. وقتی اثری را می‌خوانید و از آن تأثیر می‌گیرید، باید بفهمید دقیقاً چه چیزی شما را روشن کرده است. منبع اقتباس نیز الزاماً کتاب نیست و می‌تواند داستان کوتاه، شعر، ضرب‌المثل، مقاله، یک شخصیت، یک نقاشی یا حتی یک موقعیت روزمره باشد.

وی افزود: فیلمساز نباید فقط نام و ظاهر یک شیء را ببیند، بلکه باید به جنس، فرم، اندازه، کاربرد و رابطه اجزای آن توجه کند. همین شیوه نگاه به جزییات، نویسنده را برای درک ساختار روایت آماده می‌کند زیرا فیلمنامه نیز یک سازه است و عناصر آن باید مانند اجزای یک ساعت یا خودرو با هم کار کنند.

مقدم‌دوست درباره تفاوت ایده در فیلم کوتاه و بلند اظهار کرد: قواعدی مانند وحدت مکان یا تعداد محدود شخصیت‌ها الزام قطعی فیلم کوتاه نیستند، اما بسیاری از ایده‌های مناسب فیلم کوتاه از موقعیت‌های کوچک و دقیق شکل می‌گیرند. به طور مثال کودکی که از مدرسه به خانه می‌آید، می‌خوابد و بعد از بیدار شدن تصور می‌کند صبح روز بعد شده است. همین لحظه ساده می‌تواند یک فیلم کوتاه کامل بسازد.

وی تأکید کرد: فیلمساز کوتاه باید شم خودش را برای دیدن جزییات تربیت کند. همیشه لازم نیست دنبال اتفاق‌های بزرگ باشیم. یک موضوع کوچک می‌تواند بسیار مهم باشد.

این کارگردان در بخش دیگری از کارگاه به موضوع جهان شخصی فیلمساز پرداخت و گفت: مشاهده به‌تنهایی کافی نیست و هنرمند باید نسبت به آنچه می‌بیند، تحلیل و رأی داشته باشد. همین رأی و زاویه دید به مرور دست‌خط و امضای شخصی فیلمساز را می‌سازد. درواقع اگر کسی می‌خواهد صاحب سلیقه یا سبک باشد، باید صاحب رأی باشد.

وی توضیح داد: تجربه زیسته الزاماً به معنای حضور مستقیم در همان موقعیت نیست. برای مثال ممکن است نویسنده پزشک نباشد، اما با مفاهیمی مانند علاج، یاری و بهبودی زندگی کرده باشد به همین ترتیب، فیلمسازی که در جنگ حضور نداشته، می‌تواند با مفاهیمی مانند حق، عزت، استقلال و دفاع از حق زیسته باشد. برای نوشتن درباره مقاومت لازم نیست حتماً در میدان جنگ بوده باشید، اما باید با بنیادهای آن زندگی کرده باشید.

مقدم‌دوست در جمع‌بندی سخنانش بیان کرد: تحقیق می‌تواند اطلاعات تاریخی و میدانی را در اختیار فیلمساز قرار دهد، اما اصالت اثر از جایی می‌آید که موضوع برای او صرفاً یک سفارش بیرونی نباشد.