علت ریزش ارز دیجیتال چیست؟ 5 دلیل نوسان‌های تند بازار

علت ریزش ارز دیجیتال معمولا ترکیبی از خبرهای اقتصادی، بسته شدن معاملات اهرمی، نقدشوندگی کم و افت بیت کوین است. پنج دلیل اصلی ریزش و نوسان تند بازار.

علت ریزش ارز دیجیتال تقریبا هیچ‌وقت یک عامل تنها نیست. بیشتر ریزش‌های تند بازار از ترکیب چند عامل ساخته می‌شوند: یک خبر اقتصادی یا سیاسی که حال بازار را عوض می‌کند، بسته شدن زنجیره‌ای معاملات اهرمی که فروش را تشدید می‌کند، نقدشوندگی کم در رمزارزهای کوچک و افت بیتکوین که بقیه‌ی بازار را هم با خود پایین می‌کشد. برای کاربر ایرانی، نرخ تتر هم یک لایه‌ی دیگر به این نوسان اضافه می‌کند. شناختن این عوامل کمک می‌کند در روزهای ریزش، به‌جای تصمیم هیجانی، تصویر روشنتری از اتفاقی که می افتد داشته باشید.

دلیل اول: بازاری که هیچ‌وقت تعطیل نمی‌شود

بورس ساعت کاری دارد و بازار طلا و ارز هم در روزهای تعطیل عملا بسته است. بازار رمزارز اما شبانه‌روزی و در همه‌ی روزهای سال باز است. این یعنی هر خبری، در هر ساعتی که منتشر شود، همان لحظه روی قیمت اثر می‌گذارد. در بازارهای سنتی، خبرهای شب و تعطیلات روی هم جمع می‌شوند و در بازگشایی بعدی یکجا اثر می‌کنند؛ در رمزارزها این اثر پخش و پیوسته است. در عوض، ساعت‌هایی که معامله‌گرهای کمتری فعال‌اند، مثل نیمه‌شب یا تعطیلات بین‌المللی، بازار کم‌عمق‌تر می‌شود و یک سفارش بزرگ می‌تواند قیمت را راحت‌تر جابه‌جا کند.

دلیل دوم: نقدشوندگی کم در رمزارزهای کوچک

رمزارزهای بزرگ مثل بیت کوین و اتریوم هر روز میلیاردها دلار حجم معامله دارند. برای اینکه قیمت آن‌ها چند درصد جابه‌جا شود، پول زیادی باید وارد یا خارج شود. اما در رمزارزهای کوچک، حجم معاملات روزانه گاهی فقط چند میلیون دلار است و یک خریدار یا فروشنده‌ی بزرگ به‌تنهایی می‌تواند قیمت را تغییر دهد. به همین دلیل در هر لیست قیمت، معمولا رمزارزهای کم‌حجم‌تر بیشترین درصد رشد و افت روزانه را دارند. این نوسان بالا جذاب به نظر می‌رسد، اما ریسک آن هم به همان اندازه بالاست.

برای همین وقتی فهرست قیمت لحظه ای ارزهای دیجیتال را در یک صرافی مرور می‌کنید، بهتر است کنار ستون تغییر ۲۴ ساعته، به حجم معاملات هم نگاه کنید. رشد ده درصدی رمزارزی که حجم معاملاتش بالاست، معنای متفاوتی با همان رشد در رمزارزی دارد که در کل روز فقط چند معامله‌ی کوچک داشته است. در حالت اول، تقاضای واقعی پشت حرکت قیمت است و در حالت دوم، ممکن است با چند سفارش فروش همه‌چیز برگردد.

پنج عامل اصلی نوسان روزانه‌ی قیمت رمزارزها

دلیل سوم: بسته شدن زنجیره‌ای معاملات اهرمی

بخش بزرگی از معاملات رمزارز در بازارهای آتی و با اهرم انجام می‌شود؛ یعنی معامله‌گر با بخشی از پول خود، موقعیتی چند برابر بزرگ‌تر باز می‌کند. وقتی قیمت خلاف جهت پیش‌بینی او حرکت کند و به سطح مشخصی برسد، موقعیتش به‌طور خودکار بسته می‌شود. اگر تعداد زیادی از این موقعیت‌ها در یک محدوده‌ی قیمتی متمرکز باشند، رسیدن قیمت به آن محدوده باعث بسته شدن زنجیره‌وار موقعیت‌ها و فروش یا خرید اجباری می‌شود. نتیجه، حرکت‌های تند چندساعته‌ای است که گاهی بزرگ‌تر از هر دلیل بنیادی به نظر می‌رسند.

دلیل چهارم: خبرها و هیجان جمعی

بازار رمزارز به خبر حساس است. تصمیم‌های اقتصادی آمریکا، مقررات تازه در کشورهای بزرگ، هک شدن یک پلتفرم یا حتی یک پیام در شبکه‌های اجتماعی می‌تواند جهت بازار را در چند دقیقه عوض کند. بخشی از کاربران این بازار تازه‌واردند و بیشتر از بقیه تحت تاثیر هیجان تصمیم می‌گیرند؛ وقتی قیمت بالا می‌رود از جا ماندن می‌ترسند و وقتی پایین می‌آید با عجله می‌فروشند. همین رفتار جمعی، نوسان‌ها را بزرگ‌تر می‌کند.

دلیل پنجم: نرخ تتر در بازار تومانی

برای کاربر ایرانی یک عامل دیگر هم هست. قیمت تومانی هر رمزارز، علاوه بر قیمت جهانی آن، به نرخ تتر به تومان هم بستگی دارد. اگر بیت کوین در بازار جهانی ثابت بماند اما نرخ تتر دو درصد بالا برود، قیمت تومانی بیت کوین هم حدود دو درصد رشد نشان می‌دهد. پس در بازار تومانی، دو منبع نوسان روی هم جمع می‌شوند: نوسان خود رمزارز و نوسان نرخ ارز داخلی. برای اینکه بفهمید تغییر قیمت از کدام طرف آمده، قیمت تتری را کنار قیمت تومانی ببینید.

چرا با ریزش بیت کوین کل بازار می‌ریزد؟

بیشتر رمزارزها در جهت کلی با بیت کوین حرکت می‌کنند. وقتی بیت کوین افت جدی دارد، معمولا بیشتر بازار هم قرمز است و وقتی رشد می‌کند، بخش بزرگی از بازار هم سبز می‌شود. البته رمزارزهای دیگر معمولا با شدت بیشتری واکنش نشان می‌دهند؛ اگر بیت کوین پنج درصد افت کند، بعضی رمزارزهای کوچک ممکن است ده یا پانزده درصد افت کنند. به همین دلیل نگاه به وضعیت بیت کوین، اولین قدم برای فهم حال عمومی بازار است.

استیبل‌کوین‌ها؛ استثنای جدول

در هر لیست قیمت، چند رمزارز هستند که تقریبا هیچ نوسانی ندارند: استیبل‌کوین‌ها مثل تتر و یو‌اس‌دی‌سی. قیمت دلاری این رمزارزها قرار است همیشه نزدیک یک دلار بماند و تغییر ۲۴ ساعته‌ی آن‌ها در بازار جهانی معمولا کسری از یک درصد است. در بازار تومانی اما همین استیبل‌کوین‌ها هم نوسان دارند، چون نرخ آن‌ها به تومان به بازار ارز داخلی وابسته است. دیدن تغییر تومانی تتر کنار تغییر بقیه‌ی رمزارزها کمک می‌کند بفهمید چه بخشی از حرکت روز از نرخ ارز آمده است.

در روزهای ریزش ارز دیجیتال چه کنیم؟

نوسان بخشی از ذات این بازار است و قرار نیست از بین برود. کاری که می‌شود کرد، مدیریت آن است. سهم رمزارز در کل دارایی را به اندازه‌ای نگه دارید که افت‌های تند آن خواب‌تان را به هم نزند. سهم رمزارزهای کوچک و پرنوسان را کمتر از رمزارزهای بزرگ نگه دارید. به‌جای دنبال کردن دقیقه‌ای قیمت، بازه‌های روزانه و هفتگی را ببینید. و هیچ‌وقت تحت تاثیر یک خبر یا یک پیام در شبکه‌های اجتماعی، تصمیم بزرگ نگیرید. بازار رمزارز پرنوسان است و هیچ تحلیلی جهت قیمت را با قطعیت نمی‌داند.

سوالات متداول درباره علت ریزش ارز دیجیتال

چرا امروز ارز دیجیتال ریخت؟

معمولا به دلیل ترکیبی از یک خبر مهم، مثل آمار اقتصادی آمریکا یا تصمیم یک نهاد قانون‌گذار، و فروش‌های اجباری در بازار معاملات اهرمی. برای فهم دلیل یک روز مشخص، خبرهای همان روز و وضعیت بیت کوین را کنار هم ببینید.

آیا بعد از هر ریزش، بازار برمی‌گردد؟

هیچ تضمینی وجود ندارد. بازار رمزارز در گذشته هم ریزش‌هایی داشته که سریع جبران شده و هم ریزش‌هایی که ماه‌ها طول کشیده است.

کدام ارزهای دیجیتال در ریزش بیشتر افت می‌کنند؟

معمولا رمزارزهای کوچک و کم‌حجم بیشترین افت را دارند، چون نقدشوندگی کمتری دارند و با فروش‌های کوچک‌تر هم قیمت‌شان جابه‌جا می‌شود.

این مطلب صرفا جنبه‌ی آموزشی دارد و توصیه‌ی سرمایه‌گذاری نیست. بازار رمزارزها پرنوسان است و هر تصمیم مالی باید با توجه به شرایط شخصی و میزان ریسک‌پذیری گرفته شود.