داروی شگفت انگیز که خطر زوال عقل را کاهش می‌دهد

استاتین‌ها یکی از رایج‌ترین گروه‌های دارویی تجویزشده هستند. اگرچه این داروها معمولاً با کاهش کلسترول شناخته می‌شوند، اما مشخص شده است که مغز نیز ممکن است از آنها سود ببرد.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از یاهو هلث، بر اساس پژوهش‌های اخیر، مصرف استاتین حتی می‌تواند خطر ابتلا به زوال عقل را کاهش دهد.

در این مطالعه، پژوهشگران وضعیت بیش از 130 هزار شرکت‌کننده را که بین سال‌های 2006 تا 2019 ابتلای آن‌ها به دیابت نوع 2 تشخیص داده شده بود، پیگیری کردند و خطر ابتلای آن‌ها به زوال عقل را پس از 10 سال برآورد نمودند. آن‌ها سه گروه را با هم مقایسه کردند: کسانی که استاتین مصرف نمی‌کردند، کسانی که بلافاصله پس از تشخیص بیماری برایشان استاتین تجویز شده بود، و کسانی که تجویز استاتین برایشان در مراحل بعدی انجام شده بود.

پژوهشگران دریافتند افرادی که درمان با استاتین برای آن‌ها در مراحل اولیه آغاز شده بود، در مقایسه با گروهی که اصلاً استاتین مصرف نمی‌کردند، 15 درصد کمتر در معرض خطر ابتلا به زوال عقل قرار داشتند.

چرا این یافته‌ها حائز اهمیت هستند؟

زوال عقل اغلب به عنوان مسئله‌ای مرتبط با سلامت مغز شناخته می‌شود، اما نتایج این مطالعه بر جنبه عروقی زوال عقل تأکید دارد و نشان می‌دهد که نادیده گرفتن این جنبه ممکن است به معنای از دست دادن راهکارهای پیشگیرانه بالقوه باشد.

دکتر «چنگ-هان چن»، متخصص قلب و عروق در مرکز پزشکی مموریال‌کر سدل‌بک در لاگونا هیلز کالیفرنیا، می‌گوید: «زوال عقل به یکی از نگرانی‌های فزاینده و مهم در حوزه بهداشت عمومی تبدیل شده است. شناسایی روش‌هایی برای کاهش خطر ابتلا به زوال عقل از جمله استفاده از داروهایی که هم‌اکنون برای حفظ سلامت قلب به کار می‌بریم، می‌تواند فواید قابل‌توجهی برای بیماران و خانواده‌هایشان داشته باشد.»

کلسترول بالا که اغلب برای درمان آن داروهای استاتین تجویز می‌شود، ممکن است بیش از آنچه تصور می‌کنید با سلامت مغز مرتبط باشد.

دکتر چن توضیح می‌دهد: «این عارضه یک عامل خطر شناخته‌شده برای بیماری‌های قلبی-عروقی است و همچنین ممکن است در بروز زوال عقل عروقی نقش داشته باشد؛ نوعی از زوال عقل که ناشی از اختلال در جریان خون‌رسانی به مغز است.»

دکتر «دیوید پرلماتر»، متخصص مغز و اعصاب، می‌افزاید که این موضوع ارتباط مهم میان سلامت متابولیک، سلامت قلبی-عروقی و سلامت مغز را تقویت می‌کند.»

دکتر پرلماتر می‌گوید: «نکته قابل‌توجه برای من این است که این ارتباط در مورد زوال عقل عروقی، آشکارتر از بیماری آلزایمر بود. با این حال، این احتمال که دارویی با چنین کاربرد گسترده‌ای بتواند در پیشگیری از هر نوع زوال عقلی نقش داشته باشد، امیدوارکننده است.»

وی می‌گوید: «این ارتباط فوق‌العاده قوی است. مغز برای دریافت اکسیژن و مواد مغذی به سیستم قلبی-عروقی سالم وابسته است، اما این رابطه بسیار عمیق‌تر از صرفاً جریان خون است.»

او توضیح می‌دهد که دلیل این امر آن است که بسیاری از عوامل آسیب‌رسان به قلب و عروق مانند مقاومت به انسولین، التهاب مزمن، فشار خون بالا و اختلال در عملکرد متابولیک می‌توانند به مغز نیز آسیب برسانند.

خبر خوب این است که بسیاری از عادت‌های سبک زندگی که به حفظ سلامت قلب کمک می‌کنند، می‌توانند از مغز ما نیز محافظت کنند.

دکتر چن می‌گوید: «من پیروی از یک رژیم غذایی متعادل و سرشار از مواد غذایی کامل (فرآوری‌نشده) و کم‌چرب (با چربی‌های اشباع کم)، ورزش منظم، حفظ فشار خون، کلسترول و قند خون در سطوح سالم، پرهیز از دخانیات، عدم مصرف الکل، حفظ وزن مناسب و اولویت دادن به خواب باکیفیت را توصیه می‌کنم. این عادت‌ها از سلامت قلب و عروق پشتیبانی می‌کنند و ممکن است به کاهش خطر افت عملکرد شناختی با افزایش سن نیز کمک نمایند.»

آیا همه این‌ها به این معناست که باید مصرف داروهای استاتین را آغاز کنید؟ لزوماً خیر. دکتر پرلماتر می‌گوید: «نمی‌خواهم کسانی که این مطالعه را می‌خوانند، به این نتیجه برسند که باید صرفاً برای محافظت از مغز خود، مصرف استاتین را شروع کنند؛ چرا که چنین نتیجه‌گیری‌ای فراتر از یافته‌های این پژوهش است.»

اما اگر به عارضه‌ای مبتلا هستید که در آن مصرف استاتین ممکن است مناسب باشد، مانند دیابت نوع 2 یا کلسترول بالا، ارزش آن را دارد که با پزشک خود مشورت کنید.

دکتر چن توضیح می‌دهد: «هم دیابت و هم کلسترول بالا می‌توانند خطر مشکلات قلبی-عروقی را افزایش دهند؛ مشکلاتی که ممکن است بر سلامت مغز تأثیر بگذارند. مدیریت قند خون و سطح کلسترول، بخش مهمی از حفظ سلامت درازمدت است و همچنین می‌تواند به کاهش خطر ابتلا به زوال عقل کمک کند.»

اگرچه نتایج این مطالعه دریچه‌ای به سوی روش‌های احتمالی جدید برای پیشگیری از زوال عقل می‌گشاید، اما نکات دیگری نیز وجود دارد که باید در نظر گرفت. نخست اینکه، از آنجا که این یک مطالعه مشاهده‌ای است، نتایج تنها می‌توانند ارتباطی میان مصرف استاتین و شروع زوال عقل نشان دهند، نه یک رابطه علت و معلولی.

همچنین شایان ذکر است که تمام شرکت‌کنندگان در این مطالعه خاص، مبتلا به دیابت نوع 2 بودند؛ بدین معنا که نتایج لزوماً برای افرادی که به دلایل دیگر استاتین مصرف می‌کنند، صدق نمی‌کند.