راهنمای خرید بخاری گلخانه برای گلخانه‌های کوچک

برای خرید بخاری گلخانه کوچک چه نکاتی مهم است؟ در این راهنما انواع هیتر گلخانه، کوره هوای گرم، بخاری برقی و تابشی را از نظر کاربرد، مزایا و معایب مقایسه کرده‌ایم.

برای گلخانه‌های کوچک، انتخاب سیستم گرمایش فقط به توان دستگاه یا متراژ فضای کشت محدود نمی‌شود. بخاری باید بتواند در ساعات سرد، دمای گلخانه را حفظ کند و گرما را بدون ایجاد نقاط سرد و گرم در طول سالن پخش کند.

برای فضای خیلی کوچک، بخاری برقی می‌تواند گزینه ساده‌ای باشد و در گرمایش موضعی نیز هیتر تابشی کاربرد دارد؛ اما در گلخانه‌هایی که به گرمایش مداوم و توزیع یکنواخت‌تر هوای گرم در کل سالن نیاز دارند، کوره هوای گرم معمولاً انتخاب مناسب‌تری محسوب می‌شود، چون هم تولید گرما را انجام می‌دهد و هم با فن، گردش هوا را به‌صورت یکنواخت‌تر تأمین می‌کند.

قبل از خرید بخاری گلخانه کوچک چه چیزهایی را مشخص کنیم؟

پیش از مقایسه مدل‌ها، چند مشخصه گلخانه باید روشن باشد:

• مساحت، ارتفاع و شکل کلی سالن
• کمترین دمای معمول منطقه در زمستان
• دمای موردنیاز محصول کشت ‌شده
• نوع و وضعیت پوشش گلخانه
• گاز، گازوئیل یا برق در دسترس
• امکان نصب دودکش و محل مناسب قرارگیری دستگاه

اگر ظرفیت بخاری بدون بررسی این موارد تعیین شود، احتمال انتخاب دستگاه ضعیف یا بیش از اندازه بزرگ بیشتر می‌شود. ظرفیت بالاتر همیشه به معنی انتخاب بهتر نیست؛ دستگاه باید با بار گرمایی واقعی گلخانه هماهنگ باشد.

کوره هوای گرم (هیتر صنعتی) برای گلخانه کوچک

کوره هوای گرم، هوای داخل گلخانه را گرم کرده و دوباره در محیط به گردش درمی‌آورد. مشعل گرمای لازم را تولید می‌کند، کوره و مبدل این گرما را به هوا منتقل می‌کنند و فن، هوای گرم را در فضای گلخانه پخش می‌کند.

در این سیستم، دود و گازهای ناشی از سوختن از طریق دودکش به بیرون هدایت می‌شوند و وارد جریان هوای گرم گلخانه نمی‌شوند. به همین دلیل، کوره هوای گرم می‌تواند با یک دستگاه هم گرمای موردنیاز را تأمین کند و هم به گردش هوای گرم در سالن کمک کند؛ بدون اینکه به دیگ مرکزی و لوله‌کشی آب گرم در سراسر گلخانه نیاز باشد.

مزایای کوره هوای گرم:

• افزایش نسبتاً سریع دمای محیط
• گردش و توزیع هوای گرم به کمک فن
• عدم نیاز به دیگ مرکزی و شبکه گسترده لوله‌کشی

معایب کوره هوای گرم:

• نیاز به سرویس دوره‌ای مشعل، فن و کوره
• ضرورت اجرای درست مسیر تخلیه دود
• وابستگی توزیع مناسب گرما به انتخاب فن و محل نصب

در زمان خرید این نوع بخاری گلخانه. میزان هوادهی، جنس کوره و مبدل، نوع فن و امکان دسترسی به قطعات برای سرویس در استفاده بلندمدت اهمیت زیادی دارند.

هیتر تابشی برای گلخانه

هیتر تابشی بخشی از انرژی حرارتی را مستقیماً به سطوح مقابل منتقل می‌کند. به همین دلیل می‌تواند برای گرمایش موضعی یا بخش مشخصی از گلخانه کاربرد داشته باشد.

جانمایی این سیستم مهم است؛ زیرا فاصله از گیاه، ارتفاع نصب و زاویه تابش می‌تواند روی نحوه توزیع حرارت اثر بگذارد.

مزایای هیتر تابشی:

• مناسب برای گرمایش یک ناحیه مشخص
• کاهش نیاز به گرم‌کردن کامل حجم هوا
• واکنش نسبتاً سریع در محدوده تابش

معایب هیتر تابشی:

• احتمال اختلاف دما میان بخش‌های مختلف گلخانه
• حساسیت بیشتر به ارتفاع و محل نصب
• مناسب نبودن گرمایش موضعی برای همه کشت‌ها

برای گلخانه‌ای که یکنواختی دما در تمام سالن اهمیت بالایی دارد، طراحی سیستم تابشی باید با دقت بیشتری انجام شود.

بخاری برقی برای گلخانه کوچک

بخاری برقی از نظر نصب یکی از ساده‌ترین گزینه‌هاست. برای گلخانه‌های خیلی کوچک، فضای تکثیر یا گرمایش کمکی می‌تواند انتخاب قابل قبولی باشد.

محدودیت اصلی زمانی ظاهر می‌شود که سیستم قرار باشد در تمام فصل سرد و با ظرفیت بالا کار کند.

مزایای بخاری برقی:

• نصب و راه‌اندازی ساده
• عدم نیاز به مشعل و دودکش
• کنترل آسان برای فضاهای محدود

معایب بخاری برقی:

• افزایش مصرف برق در ظرفیت‌های بالاتر
• وابستگی به توان انشعاب برق مجموعه
• امکان افزایش هزینه کارکرد در استفاده مداوم

بهتر است پیش از خرید، هزینه کارکرد بخاری برقی در سردترین ماه سال محاسبه شود؛ نه اینکه فقط قیمت اولیه دستگاه مبنای مقایسه باشد.

سیستم آب گرم و یونیت هیتر

در این روش، آب در دیگ گرم شده و از طریق لوله‌ها به یونیت هیتر یا سایر تجهیزات گرمایشی می‌رسد. این سیستم بیشتر برای مجموعه‌هایی مناسب است که چند بخش دارند یا موتورخانه مرکزی از قبل در آن‌ها اجرا شده است.

مزایای سیستم آب گرم:

• امکان توزیع گرما در چند نقطه
• مناسب برای گلخانه‌های چندبخشی
• استفاده از یک منبع مرکزی گرمایش

معایب سیستم آب گرم:

• نیاز به دیگ، پمپ و شبکه لوله‌کشی
• هزینه اولیه و اجرای بیشتر
• پیچیدگی اضافی برای بعضی گلخانه‌های کوچک مستقل

اگر زیرساخت موتورخانه موجود باشد، این روش ارزش بررسی دارد. در غیر این صورت باید هزینه کل تأسیسات، نه فقط قیمت یونیت هیتر، با گزینه‌های دیگر مقایسه شود.

در نهایت کدام سیستم گرمایش مناسب ‌تر است؟

برای گلخانه خیلی کوچک با استفاده محدود، بخاری برقی گزینه ساده‌تری است. هیتر تابشی هم زمانی مناسب است که فقط بخشی از گلخانه نیاز به گرمایش داشته باشد. سیستم آب گرم نیز بیشتر برای مجموعه‌هایی منطقی است که از قبل موتورخانه دارند.

اما برای گلخانه‌های کوچک مستقلی که در فصل سرد به گرمایش مداوم و گردش بهتر هوای گرم نیاز دارند، کوره هوای گرم معمولاً انتخاب بهتری است. این نتیجه به معنی مناسب بودن هر کوره هوای گرمی نیست. ظرفیت، کیفیت مبدل، نوع فن، وضعیت دودکش و تناسب دستگاه با شکل گلخانه همچنان تعیین‌کننده هستند.

اگر کوره هوای گرم انتخاب شد؛ فن اکسیال یا سانتریفیوژ؟

بعد از انتخاب نوع سیستم گرمایش، نوبت به نوع فن می‌رسد.

فن اکسیال:

معمولاً برای جابه‌جایی مستقیم حجم هوا کاربرد دارد و در گلخانه‌هایی که دستگاه بدون کانال کار می‌کند گزینه رایجی است.

فن سانتریفیوژ:

برای شرایطی مناسب‌تر است که پرتاب هوای بیشتری نیاز باشد؛ مثلاً در گلخانه‌های کشیده که هوای گرم باید به نقاط دورتر سالن برسد.

انتخاب فن بهتر است براساس شکل گلخانه و مسیر حرکت هوا انجام شود، نه فقط قدرت موتور فن.

تجربه یک گلخانه‌دار از سیدان

گلخانه من حدود 200 متره. اوایل برای اینکه هزینه اولیه کمتر بشه، دو تا هیتر برقی گذاشتم. برای روزهای معمولی بد نبود، ولی شب‌ های خیلی سرد برق زیادی مصرف می‌کرد و آخر سالن خوب گرم نمیشه. بعدش یه هیتر صنعتی گرفتم. چیزی که بیشتر به چشمم اومد این بود که گرما بهتر توی گلخانه پخش می‌شد و مثل قبل یه طرف سالن گرم و یه طرفش سرد نبود. برای زمستون هم کارم خیلی راحت ‌تر شد.

سوالات متداول درباره خرید بخاری برای گلخانه کوچک

ظرفیت بخاری گلخانه را می‌توان فقط از روی متراژ انتخاب کرد؟

خیر. ارتفاع گلخانه، پوشش، دمای بیرون و دمای موردنیاز کشت نیز روی بار گرمایی اثر دارند.

بخاری برقی برای گلخانه کوچک مناسب است؟

برای فضای خیلی کوچک یا گرمایش موقت بله، اما در استفاده مداوم باید توان برق و هزینه مصرف بررسی شود.

کوره هوای گرم برای چه گلخانه‌ای مناسب است؟

برای گلخانه‌هایی که به گرمایش مداوم و پخش بهتر گرما در سالن نیاز دارند، کوره هوای گرم گزینه مناسبی است؛ به‌ویژه زمانی که اجرای سیستم آب گرم و لوله‌کشی توجیه ندارد.

فن اکسیال بهتر است یا سانتریفیوژ؟

هیچ‌کدام در همه شرایط برتر نیستند. انتخاب به طول سالن، محل نصب، نیاز به پرتاب هوا و وجود یا نبود کانال بستگی دارد.

 منابع: