زنگ خطر اپیدمی کبد چرب؛ از ابتلا تا درمان

یک فوق تخصص گوارش و کبد بالغین، بر اهمیت تشخیص زودهنگام، اصلاح سبک زندگی و شناسایی افراد در معرض خطر کبد چرب تأکید کرد.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از وبدا، الهام یوسفی گفت: کبد چرب یکی از شایع‌ترین بیماری‌های متابولیک جهان است که امروزه با عنوان بیماری کبد چرب مرتبط با اختلالات متابولیک (MASLD) شناخته می‌شود.

وی افزود: این نام‌گذاری جدید، طیف گسترده‌تری از علل ایجاد بیماری از جمله اختلالات متابولیک، مصرف الکل، برخی داروها و سایر عوامل را در بر می‌گیرد و جایگزین اصطلاح قدیمی «کبد چرب غیرالکلی» شده است.

به گفته یوسفی، برخلاف تصور رایج، کبد چرب تنها یک بیماری محدود به کبد نیست، بلکه یک بیماری سیستمیک است که تظاهر آن در کبد دیده می‌شود. به همین دلیل، تشخیص به‌موقع و درمان آن نقش مهمی در پیشگیری از عوارض جدی دارد.

وی افزود: بر اساس آمارهای جهانی، حدود یک‌سوم جمعیت جهان به کبد چرب مبتلا هستند. از این میان، بخشی از بیماران ممکن است به التهاب کبد، فیبروز، سیروز و حتی سرطان کبد مبتلا شوند. نکته قابل توجه آن است که سرطان کبد در برخی مبتلایان می‌تواند بدون عبور از مرحله سیروز نیز ایجاد شود؛ موضوعی که اهمیت غربالگری و تشخیص زودهنگام را دوچندان می‌کند.

یوسفی خاطرنشان کرد: بیشتر مبتلایان به کبد چرب هیچ علامت مشخصی ندارند و بیماری معمولاً به‌صورت اتفاقی در آزمایش‌های دوره‌ای و بررسی آنزیم‌های کبدی شناسایی می‌شود. با این حال، خستگی، خواب‌آلودگی، احساس درد یا سنگینی در قسمت راست و بالای شکم می‌تواند از علائم احتمالی این بیماری باشد. تشخیص نهایی نیز پس از بررسی علل دیگر افزایش آنزیم‌های کبدی و با استفاده از روش‌هایی مانند سونوگرافی و در صورت نیاز فیبرو اسکن انجام می‌شود.

وی افزود: افراد مبتلا به دیابت، چاقی، فشار خون بالا، چربی خون، کم‌تحرکی و سایر مؤلفه‌های سندرم متابولیک، بیشترین خطر ابتلا به کبد چرب را دارند و لازم است به‌صورت هدفمند از نظر این بیماری بررسی شوند. همچنین توجه به مقادیر آنزیم‌های کبدی اهمیت زیادی دارد، زیرا در برخی موارد، محدوده‌های مرجع درج‌شده در آزمایشگاه‌ها با معیارهای توصیه‌شده علمی مطابقت کامل ندارد و ممکن است تشخیص بیماری به تأخیر بیفتد.

یوسفی ادامه داد: درمان کبد چرب بیش از هر چیز بر اصلاح سبک زندگی استوار است. کاهش 5 تا 10 درصدی وزن بدن طی حدود شش ماه، مؤثرترین راهکار برای کنترل بیماری و جلوگیری از پیشرفت آن به شمار می‌رود. در مقابل، بسیاری از فرآورده‌های گیاهی که با عنوان درمان کبد چرب تبلیغ می‌شوند، شواهد علمی کافی برای اثربخشی ندارند.

به گفته وی، در بیماران پرخطر، به‌ویژه افراد مبتلا به دیابت یا کسانی که در معرض فیبروز کبدی قرار دارند، آغاز به‌موقع درمان دارویی در کنار اصلاح سبک زندگی می‌تواند از پیشرفت بیماری و بروز عوارضی مانند سیروز و سرطان کبد پیشگیری کند.

دکتر یوسفی یاد آور شد: با توجه به روند رو به افزایش شیوع کبد چرب در جهان، افزایش آگاهی عمومی، تشخیص زودهنگام و کنترل عوامل خطر، مهم‌ترین راهکار برای پیشگیری از تبدیل این بیماری خاموش به یکی از اصلی‌ترین علل نارسایی و سرطان کبد در سال‌های آینده است.