انواع سافت استارتر؛ کنترل راه‌اندازی موتور با دستگاهی هوشمند

انواع سافت استارتر برای کنترل و راه‌اندازی موتورهای الکتریکی در پروژه‌های مختلف صنعتی با هدف افزایش امنیت

موتورهای الکتریکی در دنیای صنعتی، برای اهداف مختلفی استفاده می‌شوند. استارت و شروع به کار ناگهانی آن ها می‌تواند آسیب جدی به خود موتور و دیگر دستگاه‌ها وارد کند. نصب سافت استارتر (Soft Starter) جلوی این گونه تهدیدها را به خوبی می‌گیرد. خرید سافت استارتر زیمنس یا خرید سافت استارتر اشنایدر از این جهت مهم است و پیشنهاد می‌شود؛ اما شناخت انواع سافت استارتر قبل از خرید بسیار مهم است.

سافت استارتر چیست؟

سافت استارتر از شروع به کار ناگهانی موتورهای الکتریکی جلوگیری می‌کند؛ در واقع موتور آهسته و تدریجی راه می‌افتد. این گونه اتصال شبکه برق و جریان زیاد، به نحوه کار موتور و دیگر قطعات آسیب نمی‌زند.

انواع سافت استارتر در یک نگاه

قبل از این که انواع سافت استارتر را جدا بررسی کنیم، در جدول زیر نگاهی سریع و خلاصه را به آن ها می‌اندازیم.

انواع سافت استارتر: از لحاظ ساختار

برای خرید انواع سافت استارتر ابتدا از دیدگاه ساختار محصول را بررسی کنید. به طور مثال دو دسته کلی را باید در نظر بگیرید:

• سافت استارتر آنالوگ: سافت استارترهای آنالوگ هیچ صفحه نمایشی ندارند؛ پس نمی‌توان اطلاعات را از طریق آن ها متوجه شد. این نوع سافت استارتر صرفا دارای یک پیچ ولوم است که از طریق آن می‌توان کم و زیاد کرد. بهترین سافت استارتر موجود در بازار سافت استارتر زیمنس آنالوگ سری 3RW است.
• سافت استارتر دیجیتال: برعکس نوع آنالوگ، سافت استارترهای دیجیتال دارای صفحه نمایش هستند و می‌توانید در آن ها اطلاعات موتور را ببینید.

انواع سافت استارتر از دیدگاه راه‌اندازی

سافت استارتر شروع به کار موتور را مدیریت می‌کند؛ پس نوع راه اندازی آن بسیار مهم است. اما سافت ها از لحاظ نوع راه‌اندازی شامل انواع مختلفی هستند.

1- راه‌اندازی با مقاومت اولیه

در این نوع روش راه‌اندازی، در مسیر هر کدام از فازهای موتور، یک عدد مقاومت قرار دارد. با روشن شدن موتور، مقاومت در برابر جریان، افت ولتاژ را تجربه می‌کند.

2- راه‌اندازی با اتو ترانس

سافت استارترهایی که از این روش برای راه‌اندازی کمک می‌گیرند، خیلی بهتر از روش مقاومت هستند. در این روش به کمک ترانسفورماتور، ولتاژ کاهش پیدا می‌کند.

3- راه‌اندازی الکترونیکی

دقت این نوع سافت استارتر نسبت به انواع دیگر بسیار بالاتر است؛ به این صورت که با توجه به جریان موتور، ولتاژ مورد نظر اعمال می‌شود.

4- راه‌اندازی با سیم پیچی چند بخشی

در این نوع سافت استارتر فقط با سیم پیچ موتور روبه‌رو نیستید؛ بلکه چند سیم پیچ وجود دارند که سرعت موتور را تعیین می‌کنند. در این روش به صورت مرحله به مرحله به هر کدام از سیم پیچ‌ها ولتاژ داده می‌شود.

5- راه‌اندازی به صورت ستاره مثلث

این نوع سافت استارترها کمک می‌کنند تا موتور ابتدا به صورت ستاره و بعد از رسیدن به دور نامی، به حالت مثلث کار کنند.

انواع سافت استارتر از دیدگاه مدل کنترل

مدل کنترل هم از دیگر بخش های مهم جریان کار و مدیریت موتور است. سافت استارترها از دیدگاه هم شامل انواع مختلفی هستند.

1- سافت استارتر با روش کنترل شیب ولتاژ (Voltage Ramp)

در این مدل کنترل، ولتاژ به صورت شیب دار به سمت موتور هدایت می‌شود. اما هیچ بازخوردی از سمت موتور دیده نخواهد شد.

2- سافت استارتر با روش کنترل پمپ (Pump Control)

در بین مدل‌های مختلف، این روش بهترین روش کنترل است.

3- سافت استارتر با روش کنترل حد جریان (Current Limit)

در این نوع روش کنترل، همان جریان اولیه موتور به عنوان بیشترین جریان در نظر گرفته می‌شود. سپس محدودیت روی همان مقدار می‌ماند.

4- سافت استارتر با روش کنترل شیب جریان (Current Ramp)

در این روش برخلاف روش قبلی، علاوه بر محدود شدن جریان، قابلیت تنظیم هم وجود دارد.

5- سافت استارتر با روش کنترل گشتاور (Torque Control)

در این مدل کنترل، حالت‌های مختلفی وجود دارند. به طور مثال می توان بار با گشتاور راه‌اندازی بالا، با گشتاور ثابت و منحنی، با مجذور گشتاور و منحنی، بار با مجذور گشتاور و گشتاور موتور را کنترل کرد.

انواع سافت استارتر از دیدگاه تعداد فاز

انواع سافت استارتر از دیدگاه تعداد فاز هم مهم است بشناسید. در ادامه به معرفی آن ها می‌پردازیم.

1- سافت استارتر 2 فاز

این نوع سافت استارتر مستقیما به الکتروموتور متصل می‌شود. به این دلیل که تنها با 2 فاز الکتروموتور کنترل انجام می‌شود و فاز سوم نیمه هادی اضافه نخواهد شد. با توجه به این توضیحات، ورودی این سافت استارتر باید حتما به کنتاکتور متصل شود.

2- سافت استارتر 3 فاز

سافت استارترهای 3 فاز طبیعتا به دلیل تعداد فاز بیشتر، کنترل بیشتری روی موتورها دارند.

انواع سافت استارتر از دیدگاه نوع اتصال

در نهایت اگر به نوع اتصال سافت استارترها توجه کنیم، باز هم دو نوع متفاوت را می‌بینیم که سافت‌ها را دسته بندی می‌کنند. در ادامه به توضیح آن ها می‌پردازیم

1- سافت استارتر با روش اتصال خطی (Inline)

در نوع اتصال Inline، ابتدا نیمه هادی ها در مسیر جریان قرار می‌گیرند. سپس آن جریان به صورت خطی از نیمه هادی عبور می‌کنند.

2- سافت استارتر با روش اتصال داخلی (Inside Delta)

در نوع اتصال Inside Data نیمه هادی ها در داخل اتصال مثلث الکترموتور قرار می‌گیرند. در این نوع اتصال، جریان فاز از جریان خطی کمتر است. همچنین اگر این نوع اتصال را انتخاب کنید، نیاز به رنج جریانی کمتری دارید؛ به همین دلیل می‌توانید سافت استارترهای ارزان تری را هم سفارش دهید.

چه نوع سافت استارتری را بخریم؟

انتخاب یک نوع سافت استارتر عالی برای پروژه به موارد مختلفی مثل نوع موتور، میزان توان و مصرف موتور و توان راه اندازی بستگی دارد. به طور مثال اگر پروژه شما سنگین است، پیشنهاد می‌کنیم که سراغ سافت استارترهای دیجیتال 3 فاز بروید.

همچنین به فروشگاهی مراجعه کنید که دارای انواع سافت استارتر باشد؛ این گونه برای انتخاب دست شما باز است. به طور مثال برای خرید انواع سافت استارتر و استعلام قیمت، شرکت ثامن کنترل شرق به عنوان وارد کننده محصولات زیمنس و اشنایدر گزینه قابل اطمینان و عالی است. این شرکت سافت استارترهای سری 3RW زیمنس و ATS اشنایدر را برای شما مستقیما از کشورهای تولید کننده فراهم می‌کند.

تفاوت سافت استارتر و درایو

سافت استارتر از شروع ناگهانی موتور جلوگیری می کند و به عنوان یک راه‌انداز نرم محسوب می‌شود. اینورتر برای کنترل سرعت هم کاربرد دارد. پس انتخاب بین این دو به نیاز و میزان کنترلی که می‌خواهید روی موتور داشته باشید بر می‌گردد.

جمع بندی

شما در این مطلب انواع سافت استارتر را بر اساس نوع راه اندازی، کنترل، تعداد فاز و حتی نوع اتصال شناختید؛ در نهایت پیشنهاد می‌کنیم که برای خرید سافت استارتر زیمنس یا اشنایدر در ایران، سراغ واردکننده‌های معتبر و قابل استعلام بروید.