بحران سیاسی چه ترسی در بازار ایجاد می‌کند که پول را به سمت طلا می‌برد؟

وقتی تنش سیاسی ایجاد می‌شود، قیمت طلا تصادفی بالا نمی‌رود، بلکه یک الگوی تکرارشونده دارد و دانستن آن کمک می‌کند بفهمیم بازار در چه وضعیتی است.

مرحله شوک

ابتدا خبر منتشر می‌شود و بازارها هیجانی می‌شوند. در این مرحله بیشتر دارایی‌های ریسکی می‌ریزند و نوسان بالا می‌رود اما هنوز روند مشخصی شکل نگرفته است.

مرحله رشد دلار

پس از چند ساعت یا چند روز، تقاضا برای حفظ ارزش پول بالا می‌رود و ابتدا قیمت دلار داخلی حرکت می‌کند. در ایران معمولاً قبل از طلا، بازار ارز واکنش جدی نشان می‌دهد.

مرحله رشد طلا

بعد از تثبیت نسبی دلار، سرمایه محافظه‌کار وارد سکه و طلای ۱۸ عیار می‌شود و رشد اصلی طلا شروع می‌شود. این همان بخشی است که اکثر افراد تصور می‌کنند تازه بحران آغاز شده، در حالی که بازار وارد فاز حفاظتی شده است.

مرحله تثبیت قیمت

اگر بحران ادامه‌دار باشد روند آرام می‌شود و طلا وارد حرکت فرسایشی می‌شود، اما اگر خبر کوتاه‌مدت باشد بخشی از رشد اصلاح می‌شود.

بنابراین برای تحلیل بازار باید تشخیص داد اکنون در کدام مرحله قرار داریم، نه صرفاً اینکه خبر سیاسی منتشر شده است.

چرا سرمایه از سهام و ارزها خارج می‌شود اما وارد طلا می‌شود؟

سهام نماینده سودآوری شرکت‌هاست و سودآوری به ثبات اقتصاد وابسته است. با افزایش ریسک سیاسی، احتمال افت تولید، محدودیت تجارت و افزایش هزینه‌ها بالا می‌رود، بنابراین ارزش‌گذاری سهام زیر سؤال می‌رود و سرمایه از آن خارج می‌شود. ارز نیز اگرچه پناهگاه موقت است، اما همچنان وابسته به سیاست دولت‌ها و ذخایر بانک مرکزی است و می‌تواند با تصمیمات ناگهانی کنترل یا سرکوب شود.
طلا اما جریان نقدی یا وعده سود ندارد که نیازمند ثبات اقتصاد باشد. ارزش آن از کمیابی و پذیرش جهانی می‌آید. به همین دلیل در شرایطی که سرمایه‌گذار نمی‌تواند آینده شرکت‌ها یا سیاست ارزی را پیش‌بینی کند، دارایی بدون ریسک طرف مقابل را ترجیح می‌دهد. خروج پول از سهام و ارز در واقع فرار از پیش‌بینی‌ناپذیری است و ورود به طلا انتخاب دارایی‌ای است که قیمت آن بیشتر به اعتماد جهانی وابسته است تا تصمیم یک دولت یا یک اقتصاد خاص.

رابطه طلا با دلار و نرخ بهره هنگام تنش‌های سیاسی چگونه تغییر می‌کند؟

قیمت طلای ۱۸ عیار در ایران عملاً از ضرب «اونس جهانی × دلار» ساخته می‌شود، بنابراین باید دید در بحران کدام‌یک حرکت می‌کند.
در شرایط عادی اگر سود بانکی بالا باشد و دلار ثابت بماند، تقاضای طلا کم می‌شود و رشد خاصی نمی‌بینیم. اما هنگام تنش سیاسی ترتیب واکنش‌ها عوض می‌شود.

مرحله اول افزایش انتظارات تورمی است، بازار قبل از هر چیز دلار را بالا می‌برد. حتی اگر اونس جهانی ثابت باشد، همین رشد دلار باعث افزایش مستقیم قیمت طلای ۱۸ عیار می‌شود.

مرحله دوم انتقال ریسک به بازار جهانی است. سرمایه‌گذاران خارجی به سمت دارایی امن می‌روند و اونس نیز شروع به رشد می‌کند. حالا دو محرک همزمان داریم، دلار داخلی و اونس جهانی، بنابراین طلا در ایران با ضریب بیشتری رشد می‌کند.

در این وضعیت نرخ بهره اثر خود را از دست می‌دهد، چون سود بانکی معمولاً از سرعت افت ارزش پول عقب می‌ماند. نتیجه این است که در بحران سیاسی طلا تابع دلار نیست، بلکه دلار و اونس هر دو همزمان محرک رشد طلا می‌شوند. برای بررسی روند طلا در ایران بهتر است نیم نگاهی به تحلیل امروز طلا داشته باشیم تا از نگاه تکنیکال و بنیادی از آخرین تغییرات مطلع شویم.

آیا همه بحران‌ها باعث رشد طلا می‌شوند یا فقط بحران‌های خاص؟

به نقل از سایت دبلیو ترید، هر خبر سیاسی باعث رشد طلا نمی‌شود. بازار فقط به بحران‌هایی واکنش جدی نشان می‌دهد که بتوانند تورم، اختلال تجاری یا ریسک مالی واقعی ایجاد کنند.
مثلاً یک تنش دیپلماتیک کوتاه معمولاً اثر چندانی ندارد، اما بحران‌هایی که احتمال تحریم، افزایش قیمت انرژی یا کاهش رشد اقتصاد جهانی دارند طلا را حرکت می‌دهند. در ایران معیار ساده‌تر است، اگر بازار ارز واکنش نشان دهد، طلا نیز وارد فاز صعودی می‌شود. بنابراین محرک اصلی طلا خودِ خبر نیست، اثر اقتصادی خبر است.

طلا در جنگ‌ها و تنش‌های بزرگ گذشته چه رفتاری داشته است؟

الگوی تاریخی تقریباً ثابت است. ابتدا شوک خبری باعث رشد سریع می‌شود، سپس بازار وارد فاز ارزیابی می‌شود.
در بسیاری از درگیری‌های بزرگ، طلا در روزهای اول جهش تند دارد، بعد چند هفته نوسان می‌کند و اگر بحران پایدار بماند روند صعودی ادامه‌دار می‌شود. اما اگر مشخص شود جنگ کوتاه است، بخشی از رشد تخلیه می‌شود. یعنی طلا بیشتر به مدت بحران واکنش نشان می‌دهد نه صرفاً شروع آن. به عنوان مثال در جنگ ۱۲ روزه بین جمهوری اسلامی و اسرائیل، ما شاهد رشد شدید قیمت طلا و سپس اصلاح آن به نقطه اولیه بودیم!

چرا گاهی طلا با تأخیر نسبت به خبر سیاسی حرکت می‌کند؟

چون ابتدا بازار ارز واکنش می‌دهد. سرمایه‌های بزرگ سریع‌تر وارد دلار می‌شوند چون نقدشوندگی بالاتری دارد. بعد از تثبیت قیمت ارز، سرمایه محافظه‌کار به طلا منتقل می‌شود.
به همین دلیل در ایران معمولاً اول دلار حرکت می‌کند، چند روز بعد تقاضای سکه و طلای آب شده سنگین می‌شود. این تأخیر نشانه ضعف طلا نیست، نشانه تغییر فاز بازار از معامله‌گری به حفظ ارزش دارایی است.

تفاوت واکنش طلای جهانی و طلای داخلی در زمان بحران

طلای جهانی فقط به ریسک اقتصاد جهانی واکنش می‌دهد، اما طلای داخلی همزمان از دلار داخلی اثر می‌گیرد.
بنابراین ممکن است اونس جهانی ثابت باشد ولی طلای ۱۸ عیار رشد کند، چون عامل داخلی فعال شده است. برعکس نیز ممکن است اونس رشد کند اما اگر دلار داخلی کنترل شود رشد طلا محدود بماند. به همین دلیل شدت حرکت طلا در ایران معمولاً بیشتر از بازار جهانی است.

برای سرمایه‌گذار، چه زمانی ورود به طلا منطقی‌تر است؟

ورود احساسی در لحظه انتشار خبر معمولاً بدترین نقطه است. بهترین زمان وقتی است که بازار از شوک اولیه عبور کرده ولی روند دلار هنوز تثبیت نشده است.اگر دلار چند روز متوالی کف بالاتر بسازد و تقاضای فیزیکی طلا شروع شود، بازار وارد فاز حفاظتی شده و احتمال ادامه روند بیشتر است. در واقع خرید منطقی زمانی است که بحران از خبر به اثر اقتصادی تبدیل شود، نه صرفاً در لحظه تیتر رسانه‌ها. همچنین مدیریت ریسک و سرمایه پیش از ورود به بازار طلا از اصول مهم و حیاتی برای جلوگیری یا کاهش ارزش سرمایه شما می باشد.

آیا رشد طلا واقعی است یا بازارساز وارد شده است؟

اولین نشانه غیرواقعی بودن رشد، واگرایی بین معاملات فیزیکی و تابلوی قیمت است. اگر قیمت سکه و طلای ۱۸ عیار سریع بالا برود اما حجم معاملات طلافروشی‌ها و بازار آب شده سنگین نشود، معمولاً بازارساز در حال مدیریت هیجان است. در رشد واقعی، تقاضای فیزیکی دیده می‌شود، فاصله قیمت خرید و فروش کم می‌ماند و فروشنده کم می‌شود. اما در رشد دستوری، صف فروش ناگهان ظاهر می‌شود و اسپرد زیاد می‌شود. همچنین اگر دلار در کانال جدید تثبیت نشود و مدام به کانال قبلی برگردد، رشد طلا پایدار نیست. رشد واقعی همیشه با کمبود عرضه همراه است، نه فقط افزایش عدد روی تابلو.

حباب سکه چه زمانی هشدار می‌دهد که نباید خرید؟

وقتی سرعت رشد سکه از طلای ۱۸ عیار جلو می‌زند، بازار وارد فاز هیجانی شده است. در شرایط طبیعی اختلاف رشد این دو نزدیک به هم است، اما اگر سکه چند درصد بیشتر رشد کند یعنی تقاضا مصرفی نیست بلکه سفته‌بازانه است. در این حالت با اولین آرامش خبری، اصلاح سکه شدیدتر از طلا خواهد بود. تجربه بازار نشان می‌دهد ورود در زمانی که مردم فقط سکه می‌خرند و طلای آب شده تقاضای قوی ندارد معمولاً نقطه پرریسک است. حباب بالا یعنی بازار از تحلیل اقتصادی عبور کرده و وارد رفتار جمعی شده است.

از اختلاف حرکت دلار و طلا چه سیگنالی می‌گیریم؟

اگر دلار رشد کند ولی طلای ۱۸ عیار عقب بماند، بازار هنوز بحران را جدی نگرفته و احتمال ادامه رشد طلا وجود دارد. اما اگر طلا جلوتر از دلار حرکت کند معمولاً هیجان کوتاه‌مدت است. در ایران همیشه دلار رهبر بازار است و طلا پیرو آن. بنابراین تحلیل ساده است، دلار پیشرو یعنی روند، طلا پیشرو یعنی هیجان. معامله‌گر حرفه‌ای بیشتر به تثبیت دلار نگاه می‌کند نه به سرعت رشد طلا.

نقش اونس جهانی در تأیید یا رد روند داخلی طلا چیست؟

وقتی همزمان با رشد دلار داخلی، اونس جهانی نیز صعودی شود، بازار وارد فاز محافظه‌کارانه جهانی شده و روند پایدارتر است. اما اگر اونس ثابت یا نزولی باشد، رشد طلا در ایران بیشتر ناشی از شوک داخلی است و دوام کمتری دارد. در این شرایط طلا به خبر وابسته است نه اقتصاد. بنابراین تأیید اونس یعنی سرمایه جهانی وارد دارایی امن شده و احتمال ادامه حرکت بیشتر می‌شود.

الگوی رفتاری طلا بعد از شروع جنگ‌ها معمولاً چند درصد است؟

در اغلب بحران‌ها ابتدا جهش سریع رخ می‌دهد، سپس اصلاح کوتاه و بعد موج دوم. شوک اولیه معمولاً سریع و هیجانی است، بعد بازار خبر را هضم می‌کند و بخشی از رشد برمی‌گردد. اگر بحران ادامه‌دار باشد موج دوم آهسته‌تر اما پایدارتر شکل می‌گیرد. نکته مهم این است که بیشترین خطای معامله‌گران در خرید در سقف شوک اولیه رخ می‌دهد نه در روند اصلی.

چه زمانی خرید طلا اشتباه است حتی اگر خبر سیاسی ادامه داشته باشد؟

خرید زمانی پرریسک است که بازار فقط به خبر واکنش نشان دهد ولی متغیرهای اقتصادی تأیید نکنند. اگر دلار نتواند کانال جدید را حفظ کند، اگر حباب سکه بالا باشد و اگر اونس همراهی نکند، احتمال اصلاح زیاد است. بسیاری از زیان‌ها زمانی رخ می‌دهد که افراد در اوج هیجان خبری وارد می‌شوند. ورود منطقی زمانی است که بازار از هیجان به تحلیل تغییر فاز داده باشد.

از کجا بفهمیم روند ادامه دارد یا فقط خبر است؟

اگر سه شرط همزمان برقرار باشد روند واقعی است، تثبیت دلار در سطح جدید، تقاضای فیزیکی در بازار طلا و همراهی اونس جهانی. نبود هر کدام یعنی حرکت می‌تواند کوتاه‌مدت باشد. بازار پایدار همیشه چند محرک دارد، اما حرکت خبری تنها یک محرک دارد. تفاوت همین جاست.