پزشکیان در سفر به کهکیلویه و بویراحمد: دولت همه توان خود را برای احیای محلات به‌کار گرفته است

رئیس‌جمهور با تأکید بر ضرورت فعال‌سازی ظرفیت‌های محلی، در توضیح طرح ملی محله‌محور گفت:
«من مساجد را درگیر کردم، آقای آقامحمدی محلات را آوردند پای کار، و در استانداری و بسیج هم با مشارکت مردم در حال همکاری برای این طرح هستیم.» او این مدل را راهی برای بازگشت مسجد به نقش اصیل اجتماعی و رسیدگی مؤثرتر به مسائل معیشتی و حمایتی مردم محله دانست.

با تأکید دولت سیزدهم بر تقویت ساختارهای اجتماعی و حرکت به سوی اقتصاد محله‌محور، طرح‌های گسترده‌ای در سراسر کشور در حال اجراست؛ طرح‌هایی که با هدف ارتقای کیفیت زندگی در محلات، افزایش مشارکت اجتماعی و یکپارچه‌سازی خدمات محلی طراحی شده‌اند. پزشکیان در پایان سفر خود به کهگیلویه، با اشاره به نقش محوری علی آقامحمدی در سیاست‌گذاری محله‌محور، گفت: «آقای آقامحمدی سال‌هاست روی مدل حکمرانی مسجد و محله کار کرده و امروز همین تجربه پشتوانه اجرای طرح ملی توانمندسازی محلات شده است.» او همچنین بر «فعالیت همه‌جانبه دولت برای توسعه محلات و نقش‌آفرینی مساجد، نهادهای مردمی و استانداری‌ها» تأکید کرد و این رویکرد را از اولویت‌های اصلی دولت در مسیر عدالت اجتماعی دانست.

این برنامه ملی که از سوی بنیاد آینده‌سازان محلات و با راهبری علی آقامحمدی، رئیس ستاد آبادانی، توانمندسازی و پیشرفت دفتر رهبری دنبال می‌شود، اکنون وارد مرحله‌ای شده که تمرکز آن از ارائه خدمات صرف فراتر رفته و بر توانمندسازی و بازآفرینی ساختارهای اجتماعی هزاران محله کم‌برخوردار استوار شده است. پزشکیان در سخنان خود تصریح کرد که «تجربه آقامحمدی در مردمی‌سازی اقتصاد و پیوند مسجد با محله، امروز به ستون فقرات این طرح تبدیل شده است.» بر اساس اعلام بنیاد، طرح مذکور در قالب هفت محور اصلی اشتغال، سلامت، آموزش، فرهنگ، خدمات اجتماعی، عمران و خانواده به‌صورت یکپارچه در استان‌ها اجرا می‌شود و شبکه‌ای از فعالان محلی، مساجد، گروه‌های مردمی و دستگاه‌های اجرایی مسئولیت پیشبرد آن را برعهده دارند.

نقش کلیدی ساختار سیاست‌گذاری محلات در هدایت برنامه ملی

با وجود گستردگی فعالیت‌ها، هدایت و راهبری این طرح ملی بر عهده ساختاری است که طی سال‌های اخیر مأموریت یافته تا سیاست‌گذاری، هم‌افزایی و هماهنگی میان دستگاه‌ها را بر عهده گیرد. در حال حاضر، علی آقامحمدی، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، به‌عنوان مسئول سیاست‌گذاری و راهبری طرح‌های محله‌محور کشور نقش‌آفرینی می‌کند و روند توسعه این پروژه ملی را به‌طور مستمر پیگیری می‌کند.

او در گفت‌وگویی درباره ابعاد این برنامه توضیح داد: «تا امروز حدود ۸۰۰۰ محله در سراسر کشور شناسایی شده‌اند که بر اساس شاخص‌های اجتماعی، اقتصادی و کالبدی به‌عنوان محلات نیازمند برنامه تحول و توانمندسازی انتخاب شده‌اند. این طرح بر اساس هفت حوزه اصلی پیش می‌رود و ما شبکه‌ای بومی از فعالان محلی را برای اجرای آن شکل داده‌ایم.»

آقامحمدی همچنین به تحول رویکرد دولت اشاره کرد و گفت: «مدیریت محله صرفاً خدماتی نیست؛ نقش مردم، مساجد، جوانان و مدیران محلی در طراحی و مطالبه‌گری بسیار پررنگ شده است. هدف ما این است که محلات از دریافت‌کننده خدمات به مرکز تولید راه‌حل تبدیل شوند.»

یک شبکه ملی برای تقویت نقش مردم

بر اساس برنامه اعلام‌شده، در هر استان شبکه‌ای از فعالان اجتماعی، تسهیل‌گران محلی، مساجد، پایگاه‌های اجتماعی، گروه‌های جوانان و مدیران محله در کنار استانداری‌ها فعالیت می‌کنند تا خدمات و برنامه‌ها به‌صورت هدفمند اجرا شود. این شبکه اکنون به یک سامانه فراگیر ارتباطی تبدیل شده است که امکان دریافت نیازها، برنامه‌ریزی مداخله‌ها و سنجش اثرگذاری را فراهم می‌کند.

آقامحمدی در بخش دیگری از گفت‌وگو بر ضرورت تقویت ارتباط مستقیم با مردم تأکید کرد: «برای ارائه بهتر خدمات و دریافت دقیق‌تر نیازهای هر محله، از مردم دعوت می‌کنیم که در روبیکا عضو کانال محله خودشان شوند. این بستر ارتباطی کمک می‌کند اطلاعات به‌موقع به مردم برسد و ما بتوانیم خدمات را سریع‌تر و دقیق‌تر ارائه دهیم.»

طرح ملی توانمندسازی محلات اکنون به یکی از مهم‌ترین برنامه‌های دولت برای توسعه اجتماعی تبدیل شده است؛ طرحی که با هدایت سیاست‌گذاری قرارگاه محلات به‌صورت شبکه‌ای و اجتماع‌محور در سطح کشور اجرا می‌شود. دعوت از مردم برای مشارکت، شفافیت در اطلاع‌رسانی و استفاده از بسترهایی مانند کانال‌های محلات در روبیکا مسیر جدیدی برای بهبود خدمات و افزایش مشارکت اجتماعی ایجاد کرده است.

به نظر می‌رسد با ادامه این رویکرد، محلات کشور بیش از گذشته به کانون‌های اصلی تولید سرمایه اجتماعی و توسعه پایدار تبدیل شوند.