نقش کتاب های تصویری در یادگیری و انتقال اطلاعات کودکان به دنیای واقعی

کتاب های تصویری منبع مهمی از زبان، مفاهیم و درس های جدید برای کودکان هستند. در قفسه های کتابفروشی ها یا کتابخانه ها، ممکن است کتاب های کودکانه ای را ببینید که کودکان را به جهان های جادویی با شخصیت های خارق العاده یا سرزمین های دور با حیوانات و آداب و رسوم های منحصر به فرد ببرد. کتاب های واقعی درباره فضای بیرونی، موجودات زیرآب، یا دایناسورهای ماقبل تاریخ که برای کودکان نوشته شده اند، نیز در قفسه های رده سنی کودک هستند.

کتاب های کودک می توانند در برخی ویژگی ها مانند ژانر، وجود عناصر خارق العاده، رئالیسم تصویری و استفاده از زبان واقعی با یکدیگر متفاوت باشند. کودکان باید بتوانند از کتاب هایی که برای آن ها تالیف شده است؛ حقایق، مفاهیم و ارزش ها را بیاموزند و آن ها را در زندگی واقعی به کار گیرند. در این مقاله قصد داریم درباره تاثیر ویژگی های کتاب بر یادگیری و انتقال اطلاعات کودکان صحبت کنیم؛ با ما همراه باشید.

کتاب های تصویری حیوانات و محیط زیست؛ معایب و مزایا

بیایید با یک مثال شروع کنیم؛ موضوعات خاصی هستند که انتقال و آموزش آن ها به کودکان از طریق داستان کودکانه و کتاب های تصویری موثرتر است. کودکان به طور طبیعی از سنین پایین به حیوانات و طبیعت علاقمند هستند و خواندن و دانستن درباره این موضوعات برای آن ها جذاب است. مثلا مطالعات زیست شناسی و یادگیری در مورد حیوانات، شناخت ظاهر و اسم آن ها، نحوه زیست آن ها و اطلاعاتی ساده در مورد آن ها، از طریق کتاب های تصویری برای کودکان بسیار لذت بخش است.

کتاب های زیست محیطی و کتاب های کودکانه رئالیسم، اطلاعات مفیدی درباره حیات وحش را در اختیار کودکان قرار می دهد و آن ها را با زندگی حیوانات و چرخه حیات آشنا می کند. برای کودکان سنین پایین، شناخت حیوانات به تفکیک تصاویر آن ها در کتاب، می تواند مفید باشد و با بزرگتر شدن، اطلاعات آن ها درباره هر حیوان کامل تر می شود. اطلس ها و کتاب های جغرافیایی کودکانه نیز می تواند آن ها را با چرخه طبیعت آشنا کند تا آن ها بتوانند پدیده های طبیعی را بهتر درک کنند.

در کنار تمام فوایدی که از این دسته کتاب های تصویری گفتیم، جالب است بدانید که کتاب های مصور قلمرو حیوانات و طبیعت، معمولا شیوه ی نادرستی از حیات طبیعی را به کودکان نشان می دهند که این در نوع خود، از معایب این کتاب ها است. گرایش به انسان سازی حیات وحش، یکی از شیوه های گمراه کننده این کتاب هاست.

ایجاد زیستگاه ها و صفات واقعی برای حیوانات ممکن است برای کودکان نوعی خیال پردازیِ دشوار را به همراه داشته باشد. شواهد و تحقیقات اخیر نشان می دهد که کودکان ممکن است برای تمایز بین ویژگی های انسان واره ای که در داستان ها به تصویر کشیده شده اند با ویژگی های واقعی حیوانات دچار مشکل شوند و این در انتقال اطلاعات کودکان از داستان ها به دنیای واقعی تاثیر سوء می گذارد.

یادگیری کودکان از قصه های تصویری

یکی از اهداف تعاملات آموزشی، اشتراک گذاری دانش است. قصه های کودکانه باید بتوانند علاوه بر پر کردن بهینه زمان کودکان، دستاورد یادگیری نیز برای آن ها داشته باشند. یک داستان کودکانه زمانی در بالاترین سطح تاثیرگذاری خود قرار می گیرد که کودک بتواند دانش قابل تعمیمی را که از آن یاد گرفته، و خارج از داستان، به زندگی روزمره منتقل کرده و از نکات آن استفاده کند. بنابراین یادگیری و انتقال دو دستاورد بهینه کودکان از داستان های کودکانه است. یادگیری به توانایی کودک در تشخیص و یا بازگویی اطلاعات ارائه شده در قصه کودکانه، و انتقال به توانایی اعمال اطلاعات کسب شده از داستان در زمینه های جدید اشاره دارد.

آیا کودکان می توانند محتوای جدید را از کتاب های تصویری یاد بگیرند و انتقال دهند؟

جنبه هایی از کتاب می توانند آن چه را که والدین و فرزندان روی آن تمرکز می کنند را تغییر دهند. قصه های تصویری مستقیما بر این مضوع اشاره دارد که وجود تصاویر در داستان های کودکانه، می تواند مرکز توجه کودکان از محتوای متن و حروف به سمت تصویر سوق دهد. کودکان در یادگیری خودگزینشی عمل می کنند و ویژگی های رسانه ای قطعا بر یادگیری آن ها تاثیر می گذارد.

عوامل رشدی موثر بر یادگیری کودکان از قصه های تصویری

توانایی کودکان برای انتقال دانش از کتاب های تصویری به دنیای واقعی ممکن است به دلیل پیشرفت در درک نمادین، استدلال قیاسی و درک آن ها از خیال و واقعیت محدود شود. استدلال قیاسی و تمایز بین خیال و واقعیت، نقش محوری در یادگیری اطلاعات، به خصوص اطلاعات زیستی، در کودکان خردسال دارد؛ و کتاب های تصویری در این زمینه نسبت به یادگیری از طریق کلمات و حروف و قصه های متنی، به مراتب تاثیر بالاتری دارند.

درک نمادین و استدلال قیاسی کودکان از داستان کودکانه تصویری

یکی از چالش های خاصی که کودکان ممکن است هنگام یادگیری و انتقال اطلاعات از داستان های تصویری به دنیای واقعای با آن مواجه شوند، بینش نمادین است. کودکان باید بتوانند به طور انعطاف پذیری درباره کتاب ها و داستان ها فکر کنند و از نکات آموزنده داستان ها درک نسبی از جهان اطراف به دست آورند. درک این موضوع که یک تصویر در یک کتاب داستان کودکانه، چیزی است که موجودیت دیگری در دنیای واقعی را نشان می دهد، درک و بینش نمادین را در کودکان تقویت می کند.

همانطور که در یادگیری زبان، تطابق بین کلمات و حروف و ارجاع آن ها به هم وجود دارد، درک نمادین از طریق قصه های تصویری نیز می تواند نقش مهمی در یادگیری و انتقال واقعیت ها و مفاهیم برای کودکان داشته باشد. این نکته به خصوص در درک بیشتر موضوعات و مفاهیم زیستی توسط کودکان که پیش تر از آن صحبت شد، به وفور دیده می شود.

در ابتدا درک این موضوع برای کودکان کار ساده ای نیست؛ کمااینکه ممکن است تصاویر به کاربرده شده در کتاب های تصویری با همان شیء در دنیای واقعی متفاوت باشد؛ اما رفته رفته کودکان می فهمند که این تصاویر نمادین بوده و نشان دهنده مرجع خود در واقعیت هستند. برای درک بهتر، توانایی استدلال قیاسی به کمک کودک می آید. با دیدن تصاویر به عنوان نماینده ای از موجودیت های دنیای حقیقی، کودک به مقایسه آن تصویر داستانی و تصویر واقعی می پردازد و به این ترتیب ماجرای داستان را بهتر درک می کند.

بنابراین اهمیت قصه گویی برای کودکان از حیث تقویت درک نمادین و استدلال قیاسی آن ها بسیار بالا است و نیازمند توجه بیشتر از سوی والدین و نگهداران کودک است. قصه های متنوع و آموزنده ای که در وبسایت وولک می توانید به آن ها دسترسی داشته باشید، می تواند در مسیر داستان خوانی و ایجاد عادت جذاب مطالعه در کودکان به شما عزیزان یاری دهد. کافیست به وبسایت تخصصی کودکان وولک به آدرس https://www.voolak.com/ مراجعه نمایید.