تری سدیم فسفات را از کجا تهیه کنیم؟

تری سدیم فسفات یا TSP، موادی ا‌ست که در صنعت تولید انواع شوینده‌ ها نقش بسزایی ایجاد می کند. تری سدیم فسفات یک نمک غیر آلی ا‌ست که به صورت پودری بی بو و خشک در بازار موجود می باشد. این پودر می تواند به راحتی در آب حل ‌شود و محلولی نیمه شفاف تولید کند. تری سدیم فسفات یک ترکیب معدنی با فرمول شیمیایی Na₃PO₄ است، و به صورت گرانول های سفید رنگ یا جامد کریستالی وجود دارد. و همچنین در دو گرید صنعتی و خوراکی موجود می باشد و در صنایع غذایی به عنوان نگه دارنده و تنظیم کننده pH مورد استفاده قرار می گیرد. در این مقاله می خواهیم درباره قیمت تری سدیم فسفات صحبت کنیم و بدانیم که تری سدیم فسفات را از کجا می توان تهیه کرد.

خرید تری سدیم فسفات

تری سدیم فسفات در بسیاری از کشور های جهان تولید می‌ شود و در ایران نیز به شکل خوراکی و صنعتی در بازار موجود می باشد. قیمت سدیم تری پلی فسفات به نسبت نوع و کاربردش متفاوت است و انواع مختلفی دارد. این ماده را می‌ توان از کارخانه‌ ها و شرکت ‌های تولید و توزیع مواد شیمیایی تهیه کرد. مبتکران شیمی به صورت عمده به عنوان یکی از برترین عرضه کنندگان مواد شیمیایی، تضمین کننده ارائه بهترین کیفیت و قیمت خرید تری سدیم فسفات می باشند. تری سدیم فسفات که به صورت پودر سفید رنگ (خشک و آبدار) عرضه می شود دارای کاربرد های صنعتی و خوراکی زیاد می باشد. جایگاه این ماده به عنوان یک افزودنی غذایی بی خطر، به تثبیت رسیده است و در انواع نان ها، کیک و سس ها مورد استفاده قرار می گیرد. در ادامه این مقاله ضمن آشنایی بیشتر با این ماده، دلیل حجم بالای خرید و فروش آن را خواهید شناخت.

طرز تهیه تری سدیم فسفات

در فرآیند تولید دی سدیم مونو هیدروژن فسفات، مونو سدیم دی هیدروژن فسفات و تری سدیم فسفات به یکدیگر شبیه هستند به این صورت که نمک های فسفات سدیم به وسیله یک واکنش در یک راکتور با پایه اسیدی بین سدیم هیدروکسید و اسید فسفریک و یا سدیم کربنات تولید می شوند. در این فرآیند میزان مشخصی از اسید فسفریک در واکنش با کربنات سدیم قرار خواهد گرفت. در این واکنش ابتدا دی سدیم هیدروژن فسفات تولید و سپس در طی واکنش با هیدروکسید سدیم محصول نهایی آب و تری سدیم فسفات تولید می شود. پتاسیم هیدروکسید نیز به عنوان سفید کننده برای تثبیت کریستالیزاسیون و سدیم کلرات به واکنش ها اضافه می شوند. تنها تفاوت در روند تولید این محصولات را می توان به نسبت اسید فسفریک و سودا اش در راکتور و نوع و سایز آن، تجهیزات کریستالیزاسیون و خشک کن دانست. واکنش های تولید نیز به شرح زیر است :

2H₃PO₄ + 3Na₂CO₃ → 2Na₃PO₄ + 3H₂CO₃

H₃PO₄ +3NaOH → Na₃PO₄ + 3H₂O

اگر هدف تولید  تری سدیم فسفات در گرید خوراکی باشد باید فسفریک اسید مصرفی با مقدار آرسنیک کمتر از 1 ppm باشد. برای تولید تری سدیم فسفات خوراکی مایع با مقدار کافی از سدیم هیدروکسید برای دست یابی به مقدار مورد نیاز نسبت سدیم فسفات مخلوط می شود. همچنین به دلیل پایین تر بودن قدرت قلیایی سودا اش، برای تولید تری سدیم فسفات از NaOH استفاده می شود.

کاربرد تری سدیم فسفات

همانطور که قبلا گفته شد بسته به گرید مورد استفاده (خوراکی یا صنعتی) کاربرد های متعددی را می توان برای TSP بر شمرد که مهم ترین آنها را برایتان شرح خواهیم داد:

• به عنوان پاک کننده رنگ
• به عنوان نگه دارنده آب و تنظیم کننده pH در صنایع غذایی
• سختی زدا از آب در بویلر ها: حذف یون های کلسیم و منیزیم و جلوگیری از ایجاد رسوب.
• میزان مصرف این ماده به عنوان نمک حمام نسبت به سدیم کلرید برای این کاربری کمتر است.

کاربرد تری سدیم فسفات در صنایع غذایی

در اکثر محصولات غذایی رد پایی از تری سدیم فسفات یافت می شود. عمده اثرات استفاده از تری سدیم فسفات در این محصولات شامل موارد زیر می باشد:

• بهبود بافت و کاهش اسیدیته در غذا هایی مانند گوشت و محصولات پخته شده (نان ، کیک و …)
• به عنوان عامل تخمیر در محصولات پخته شده، یعنی موجب افزایش رشد خمیر و تثبیت شکل آن می شود. به عنوان مثال تری سدیم فسفات از ترکیبات محبوب استفاده شده در نان، کیک، کلوچه و مخلوط کیک  می باشد
• این ماده به محصولات گوشتی و دریایی مانند بیکن، گوشت، سس و تن ماهی افزوده می شود تا به افزایش عمر مفید، حفظ رطوبت و جلوگیری از  فساد آن کمک کند .
• جلوگیری از زیادی اسیدی و یا قلیایی شدن مواد غذایی، جلوگیری از سیاه شدن رنگ نوشابه و جلوگیری از جدا شدن آب و روغن در فرآیند پردازش محصولات پنیری اشاره کرد.
• به عنوان امولسیفایر در سس های پنیری استفاده می شود.
• همراه با سایر فسفات ها در حبوبات بسیار استفاده می شود که می تواند باعث تغییر رنگ، جریان یافتن حبوبات در اکسترودر و تثبیت فسفر شود.
• این ترکیب را به انواع نوشیدنی ها برای اسموتی شدن نوشیدنی ها اضافه می نمایند.

با وجود اینکه کاربرد این محصول با شناسه E339 در صنایع غذایی مورد تایید است اما مطالعات اخیرنشان دهنده بروز عوارض مختلفی بر سلامتی در اثر استفاده از آن است. امروزه این ترکیب فسفاته به وفور در مکمل های ورزشی نیز مورد استفاده قرار می گیرد.

نکات ایمنی در هنگام استفاده از تری سدیم فسفات

قیمت سدیم تری پلی فسفات، پایین و نیز تطبیق ‌پذیری بالایی دارد و به همین دلیل است که تولید و مصرف این ماده در دنیا بالاست. اما نگرانی‌ هایی هم درباره آلودگی ‌های زیست محیطی تری سدیم فسفات وجود خواهد داشت. تا جایی که استفاده از این ترکیب در مواد شوینده در غرب پایین آمده است اما به دلیل نبودن جایگزین مناسب برای تری سدیم فسفات، همچنان در دنیا تولید می‌شود. تری سدیم فسفات یک ماده غیر سمی و غیر قابل اشتعال است، اما بهتر است هنگام استفاده از آن از دستکش استفاده کرد و اگر ماده به دستتان برخورد کرد حتما دستتان را با آب خوب بشویید.

همچنین اگر تری سدیم فسفات به چشم تان برخورد کرد، باید 10 دقیقه چشم را با آب بشویید و سپس حتما به پزشک مراجعه کنید. در صورت خوردن تری سدیم فسفات، بجای استفراغ ماده باید حتما مقدار زیادی آب و شیر بنوشید. ماده باید در جای خشک و خنک نگه ‌داری شود و برای پاک کردن آن از سطوح، از جاروبرقی استفاده کنید. با وجود تمام خطراتی که تری سدیم فسفات صنعتی دارد و نگرانی‌ هایی که درباره این ترکیب وجود دارد، سازمان FDA نوع خوراکی این ماده را کاملا بی خطر اعلام کرده است. با این وجود به دلیل میزان بالای فسفر در تری سدیم فسفات بهتر است از مواد غذایی فرآوری شده که تری سدیم فسفات بالایی دارند، کمتر استفاده شود.

جمع بندی

ما در این مقاله راجع به قیمت سدیم تری پلی فسفات و طرز تهیه آن و کاربرد های آن در صنایع غذایی و همچنین راجع به نکات ایمنی در استفاده از تری سدیم فسفات، صحبت کردیم. این ماده در دو گرید صنعتی و خوراکی مورد استفاده می باشد و در صنایع غذایی به عنوان نگهدارنده و تنظیم کننده pH مورد استفاده قرار می گیرد. با تشکر که تا پایان این مقاله با ما همراه بودید.