نکته‌های برای انتخاب هد‌ عکاسی

یکی از اولین لوازم جانبی که خیلی از افراد بعد از خرید دوربینشان تهیه می‌کنند، یک سه پایه عکاسی است. اما اکثر آن‌ها معمولاً سه پایه‌هایی را می‌خرند که شامل یک کیت کامل است. یعنی هم سه پایه است و هر روی آن بخشی متحرک برای نصب دوربین دارد که معمولاً به آن بال هد عکاسی گفته می‌شود. معمولاً روی این بال هدها هم یک دسته یا پیچ قرار دارد که با آن می‌توانید زاویه دوربین را تنظیم کنیم یا دوربین را روی سطح افق بچرخانید.

سه‌پایه‌های عکاسی که دارای بال هد هستند معمولاً چندان گران‌قیمت نیستند و به همین دلیل هم معمولاً عکاسان عمومی از همین مدل‌ها برای کار استفاده می‌کنند. اما این قبیل بال هدهای عکاسی یک اشکال عمده دارند. آن‌ها معمولاً قابل تعویض نیستند و اگر زمانی نیاز به یک بال هد قوی‌تر پیدا کنید، مجبورید که خود سه پایه را تعویض کنید. بنابراین بعید نیست که خیلی سریع متوجه شوید که اگرچه سه پایه‌ای که دارید برایتان کاملاً مناسب است، اما بال هد آن برایتان محدودیت ایجاد می‌کند و احتمالاً نیاز است تا آن را تعویض کنید.
حتی برخی از عکاسان هستند که تنها یک سه‌پایه، اما چند هد جداگانه هم دارند. هدهای پیشرفته‌ای که تنها یکی از آن‌ها بال هد عکاسی است و باقی آن‌ها انواع دیگری از هد‌ فیلمبرداری یا عکاسی هستند که کاملاً متفاوت از بال هد ها هستند.

نکته عجیب‌تر اینکه بال هد ها به شدت گران‌قیمت هستند. گاهی اوقات قیمت یک بال هد عکاسی تخصصی، شاید سه یا چهار برابر یک سه پایه خوب همراه با بال هد باشد. طبیعتاً همین بال هد هم نیاز به یک سه پایه جداگانه هم دارد که مجموعاً با پول آن‌ها می‌توان چند سه پایه عمومی همراه با بال هد خرید! اما این تفاوت قیمت از کجا ناشی می‌شود و چرا بال هدها و اصولاً دیگر هد‌های عکاسی را باید جداگانه تهیه کرد؟

در این مقاله نگاهی داریم به انواع بال هد ها و هد‌های دیگر سه پایه و توضیح اینکه چرا این وسایل جانبی دوربین‌ها اینقدر گران‌قیمت هستند؟

انواع هد‌ موجود برای سه پایه‌ها

وقتی می‌خواهید یک هد اختصاصی و جداگانه خریداری کنید، گزینه‌های زیادی وجود دارد که ممکن است شما را مردد کنند. به‌هرحال وقتی قرار است چند میلیون تومان هزینه برای یک هد عکاسی بدهید باید مطمئن باشید که وسیله‌ای که می‌خرید همه امکانات و قابلیت‌هایی که شما نیاز دارید را داشته باشد. در ادامه 4 مورد از هد‌های عکاسی را به شما معرفی می‌کنیم که البته تنها یکی از آن‌ها بال هد عکاسی است و باقی آن‌ها برای استفاده‌های تخصصی‌تری ساخته می‌شوند. نکته مهم این است که هد‌های عکاسی از متریال بسیار باکیفیت و ماندگاری ساخته می‌شوند و مانند اغلب وسایل تخصصی، چون برای کاربران حرفه‌ای عرضه می‌شوند قیمت بالاتری نسبت به تجهیزات عمومی دارند. مطالعه این مقاله می‌تواند ایده درست‌تری به شما بدهد که آیا واقعاً یک بال هد عکاسی نیاز دارید یا اصولاً باید به سراغ هد‌های دیگری بروید.

بال هد عکاسی

این نوع هد عکاسی معمولاً پرطرفدارترین انواع هد برای سه پایه‌های عکاسی هستند. بال هد‌ها شامل یک سطح تخت می‌شوند که توسط پایه‌ای بسیار قوی به یک توپ فلزی بزرگ متصل است و این توپ فلزی در داخل یک پایه گوی توخالی می‌تواند به اطراف بچرخد. (اساساً به همین دلیل هم به آن بال هد گفته می‌شود). شما می‌توانید با پیچی که روی این گوی قرار دارد، آن را در جای خود محکم کنید. کافیست هر بار آن را شل کنید و در هر زاویه‌ای می‌خواهید قرار دهید و دوباره پیچ را سفت کنید تا همان‌طور باقی بماند.

اتفاقاً در جلوی این بلبرینگ یک شکاف وجود دارد که به شما اجازه می‌دهد تا اگر لازم است، سر دوربین را رو به پایین نگه دارید و آن را قفل کنید. اما موضوع به همین سادگی نیست. تفاوت قیمت بین دو بال هد عکاسی در همین جاست. هر چقدر دوربین و لنز شما سنگین‌تر باشد، بیشتر باید این پیچ را سفت کنید و گاهی اوقات می‌بینید که هرچقدر هم آن را سفت می‌کنید نمی‌تواند بار وزن دوربین و لنز‌های سنگین را تحمل کند. خصوصاً اینکه اگر بار زیادی روی آن بگذارید، ممکن است به مرور زمان، پیچ را هرز کرده و عملکرد اولیه خودش را هم از دست بدهد.

بیشتر تفاوت قیمت بال هد های عکاسی در میزان وزن قابل تحمل آن‌هاست. بال هد های بزرگ‌تر و گران‌قیمت‌تر می‌توانند وزنی حدود 5 کیلوگرم یا بیشتر را هم تحمل کنند که بسیار سنگین‌تر از اغلب دوربین‌ها و لنز‌های عمومی است. مثلاً شما می‌توانید یک دوربین Nikon D5 را همراه با یک لنز 70-200mm f/2.8 و یک فلاش روی دوربین، به راحتی روی این بال هد ها قرار دهید و زاویه آن را هم 45 درجه رو به پایین تنظیم کنید و مطمئن باشید که حتی بعد از چند ساعت عکاسی، کوچک‌ترین تغییری در زاویه دوربین اتفاق نمی‌افتد.

اگر بخواهیم به نقطه ضعف بال هدها اشاره کنیم، احتمالاً باید از همان نقطه قوت آن‌ها نام ببریم. بال هد ها تنها با یک پیچ آزاد می‌شوند و به شما این آزادی عمل را می‌دهند که دوربین را به اطراف بچرخانید و راحت زاویه ان را تنظیم کنید. اما اشکالی که دارند این است که اگر در هنگام آزاد کردن پیچ، دستتان را زیر دوربین نگیرید، ممکن است دوربین به سمت پایین "کله کند". یعنی ناگهان رو به پایین بیفتد و حتی احتمال برگشتن سه پایه یا آسیب به دوربین هم وجود دارد. این نقطه ضعف بال هد ها خصوصاً برای کاربران تازه‌کار یا افراد عجول، ممکن است آسیب‌های جدی به تجهیزاتشان وارد کند.

هد‌های پن و تیلت

ممکن است مدل‌های ساده‌ای از این سبک هدهای عکاسی را روی سه پایه‌های ارزان قیمت هم دیده باشید. چون اصولاً پیچیدگی کمتری نسبت به بال‌ هد عکاسی دارند و چون ساخت آن‌ها با متریال ارزان قیمت ساده‌تر است، خیلی از سه‌پایه‌های سطح مبتدی هم از این طراحی استفاده می‌کنند. این هد های عکاسی دارای دو دسته جداگانه هستند که هر کدام از آن‌ها، حرکت دوربین را در یک جهت فضایی عمودی یا افقی کنترل می‌کنند. یعنی دو دسته وجود دارد که یکی برای حرکت در جهت افقی و دسته دوم برای حرکت در جهت عمودی است.

این هد‌ها امینت بیشتری هم دارند و اتفاقاً برای فیلمبرداری هم کاربرد بیشتری نسبت به بال هد‌ها دارند. چون می‌توانید بدون نگرانی بابت تغییر زاویه دوربین، حرکت‌های افقی بزنید و سوژه‌ها را به راحتی دنبال کنید.

هد‌های پیستولی

هدهای پیستولی یا گریپ‌دار هم در واقع نوعی بال هد هستند که به جای پیچ کنترل، یک دسته بزرگ دارند. نگه داشتن ماشه‌ای که روی این دسته قرار دارد، بال هد را آزاد می‌کند و می‌توانید آن را به هر جهت بچرخانید. اما به محض اینکه آن را رها می‌کنید در جای خود متوقف می‌شود. مکانیسم استفاده از این دسته به جای پیچ باعث شده تا این هد های عکاسی را پیستولی (شبیه به تپانچه) بنامند. اگر یکبار با هدهای پیستولی کار کنید می‌بینید که چقدر کنترل آن‌ها راحت‌تر و سریع‌تر از بال هد عکاسی است. اما مدل‌های با کیفیت آن بسیار گران‌تر از بال هد‌های هم تراز خودشان است و طبیعتاً مدل‌های ارزان قیمت آن‌ها هم تحمل وزن پایینی دارند.
برخی از مدل‌های پیشرفته پیستولی حتی می‌توانند حرکت در یک جهت را هم کنترل کنند که به نوعی ترکیب یک بال هد و یک هد پن و تیلت محسوب می‌شود.

هدهای مخصوص فیلمبرداری

اگر به فروشگاه‌های معتبر تجهیزات عکاسی و فیلمبرداری سر بزنید، می‌بینید که برخی از سه‌پایه‌های عکاسی نسبتاً بزرگ هستند که هد‌هایی با دسته‌های خیلی بلند (حدود 30 سانتی‌متر یا بیشتر) روی آن‌ها قرار دارند. اگرچه ممکن است بعضی از عکاسان از این هد‌ها برای عکاسی استفاده کنند، اما واقعیت این است که اصولاً این مدل هد، برای کار فیلمبرداری طراحی شده است.
دسته بلند این هد‌ها در واقع یک پیچ بلند است که با ایجاد اصطکاک، می‌تواند میزان حرکت هد را آرام یا سریع کند. با این هد هم می‌توانید حرکت‌های پن یا تیلت داشته باشید. اما وقتی اصطکاک آن را زیادتر می‌کنید، حرکت‌ها در هر دو جهت نرم‌تر و آرام‌تر می‌شود. به این ترتیب می‌توانید در حین فیلمبرداری، کنترل بسیار خوبی روی حرکت دوربین داشته باشید. مهم‌ترین مهارت با این هد‌ها هم مربوط به شروع حرکت است که باید با کمترین تکان اولیه آغاز شود و بعد با همان سرعت اولیه ادامه پیدا کند. بدست آوردن این مهارت روی هد‌های مخصوص فیلمبرداری که دارای دسته‌های بلند هستند خیلی ساده‌تر از بال هد‌های عکاسی است. چون اصولاً روی بال هد ها به محض آزاد کردن پیچ، یک تکان اولیه روی ویدیو ایجاد می‌شود. به همین دلیل، حتی بال هد‌هایی که امکان کنترل حرکت در دو جهت را دارند نیز برای کار فیلمبرداری پیشنهاد نمی‌شود و بهتر است از هد مخصوص همین کار استفاده شود.

نکته آخر

اگر به دنبال بال هد عکاسی هستید حتماً از فروشنده بخواهید که بال هدهایی با کفشک استاندارد آرکا سوئیس را به شما معرفی کند. این کفشک بسیار ایمن است و خیلی از لنز‌های بزرگ عکاسی، به صورت پیش فرض پایه‌ای مطابق آن دارند. برای اطلاع بیشتر درباره هد عکاسی می‌توانید با مشاوران نورنگار تماس بگیرید.

نورنگار با سابقه‌ترین فروشگاه اینترنتی تخصصی لوازم عکاسی است که برای خرید هد عکاسی و سایر انواع تجهیزات پیشنهاد می‌کنیم حتما نگاهی به سایتشان بیاندازید.