معیار کارگزاری عدالت محور؛ گذری بر پیوند فقه فردی و اندیشه تمدنی امام خمینی(س)

مستضعف کسی است که در ساختارهای قدرت، ثروت، دانش یا تصمیم سازی، امکان کنش مؤثر از او سلب شده و اساساً به همین دلیل، در منطق حکمرانی دینی مورد نظر امام خمینی(س)، - هفته دولت، فرصتی برای بازخوانی جایگاه کارگزار و معیارهای حکمرانی در اندیشه امام خمینی(س) است.

در این منظومه فکری، میان فقه عبادی، اخلاق اجتماعی و سیاست ورزی پیوندی عمیق برقرار است؛ چنان که منطق رعایت اضعف مأموم از محدوده مناسک فراتر می رود و در عرصه حکمرانی، به ضرورت تنظیم سیاست ها و تصمیمات عمومی بر مبنای وضعیت ضعیف ترین و کم برخوردارترین اقشار جامعه می انجامد.

از این منظر، نسبت دولت با مستضعفان صرفاً یکی از حوزه های مسئولیت اجرایی نیست؛ معیاری برای سنجش عدالت محوری، کارآمدی و وفاداری کارگزاران به جهت گیری های اساسی نظام اسلامی است.

در فقه عبادی اسلام، برخی قواعد به گونه ای طراحی شده اند که اگرچه در ظاهر، ناظر به سامان بخشی مناسک فردی و جمعی اند، اما در باطن خود حامل یک منطق عمیق اخلاقی و اجتماعی هستند که قابلیت تعمیم به ساحت های کلان تر حیات جمعی را دارند.

قاعده رعایت اضعف مأموم توسط امام جماعت، یکی از شاخص ترین نمونه های این سنخ قواعد است؛ قاعده ای که بر اساس آن، امام جماعت مکلف است زمان بندی نماز جماعت را نه بر مبنای توان شخصی خویش و نه حتی بر اساس آمادگی