خیام نیشابوری؛ دوزخ، شرری ز رنج بیهوده ماست

بسیاری از رباعیات خیام به ضر ب المثل بدل شده و هرگز کهنه نمی شود.

چه، از حیث فرم هم مدرن است و آدمی را به شگفتی وامی دارد.

زیباتر و رساتر و مدرن تر از این چه؟ دوزخ، - شرری ز رنج بیهوده ماست/ فردوس، دَمی ز وقت آسوده ماست   عصر ایران؛ مهرداد خدیر*-  28 اردیبهشت به عنوان روز خیام نام گذاری شده است: حکیم غیاث الدین ابوالفتح عمر بن ابراهیم خیام نیشابوری شاعر، ریاضی دان و ستاره شناس ایرانی در دوره سلجوقی که در قرن پنجم هجری در نیشابور به دنیا آمد و در سال های آغازین قرن ششم (502 یا 505 ه.

ق ) چشم از جهان فروبست (و چه قرنی است این قرن 5 با چهره هایی چون او و ابن سینا و ابو ریحان بیرونی.

قرنی که خِرد در آن چیره بود).

  شهرت اصلی خیام جدای گاه شماری ایرانی به خاطر رباعیات اوست و خاصه پس از آن که در روزگار متأخر فیتز جرالد به زبان انگلیسی برگرداند و به جهانیان و دوباره به خود پارسی زبانان شناساند.

 منحصر به زبان انگلیسی هم نیست کما این که چند سال پیش ولادیمیر پوتین رییس جمهوری روسیه در پاسخ خود به ترجمه شعری از خیام به زبان روسی اشاره کرد.

(البته حالا که به خاطر تجاوز به اوکراین از چشم خیلی از مردم دنیا افتاده کاش دیگر اشاره نکند!)   پاره ای مضامین اشعار خیام و طعنه و تسخر زدن های او برخی را به این صرافت انداخته تا بگویند حکیم عمر خیام ریاضی دان و دا