شهری که خود را به یاد می آورد

آیا المان های شهری پیرامون حرم رضوی برای «زیباسازی» ساخته شده اند یا برای «معنویت»؟ و اگر هدف، تقویت تجربه زیارت است، چرا انبوه این نمادها نه تنها آن تجربه را عمیق تر نمی کند، - آیا المان های شهری پیرامون حرم رضوی برای زیباسازی ساخته شده اند یا برای معنویت ؟ و اگر هدف، تقویت تجربه زیارت است، چرا انبوه این نمادها نه تنها آن تجربه را عمیق تر نمی کند، بلکه گاه فاصله میان زائر و مکان مقدس را بیشتر می سازد؟ این پرسش، مسئله اصلی این یادداشت است و در همان آغاز، به صورت صریح طرح می شود.

وقتی از خیابان امام رضا به سمت حرم می روی، چیزی بیش از ساختمان ها و چراغ ها همراهت می آید.

فدای قدم های زائر، قاب نور، نامه ای به امام، ضامن آهو، رزق حلال.

هر چند قدم یک نشانه.

شهر می خواهد بگوید که معنوی است.

اما آیا واقعاً هست؟ اینجاست که یک تمایز کلیدی راهگشا می شود: تفاوت نظم اجتماعی دینی و سکولار در فقدان عناصر دینی نیست، در اصالت دین است.

یعنی یک شهر می تواند پر از نماد دینی باشد و هم زمان دین در آن اصالت نداشته باشد.

نمادها می آیند، اما نظمِ شهر جای دیگری می چرخد.

این دقیقاً همان چیزی است که در مشهد می بینیم.

شهری که هویتش با زیارت گره خورده، در مسیر حرم نمایشگاه معنویت برپا کرده.