شراکت بدون تعهد دفاعی؛ مسکو در جنگ ایران چه می دهد و چه چیزی را دریغ می کند؟

روسیه در معادلات امنیتی ایران، پس از جنگ با آمریکا و اسراییل، جایگاهی متفاوت یافته است.

شریکی که پیش تر در تهران گاه ضروری اما غیرقابل اتکا ارزیابی می شد، اکنون برای بخشی از تصمیم گیران و نخبگان امنیتی اهمیت بیشتری دارد.

بااین حال، پرسش اصلی در برابر این تحول پابرجاست: آیا افزایش ارزش راهبردی مسکو برای تهران به معنای تضمین امنیتی است یا روسیه در محدوده ای همکاری می کند که منافعش را تأمین کند، بی آنکه مسئولیت دفاع از ایران را بپذیرد؟ این پرسش بیش از میزان دوستی دو کشور، به ماهیت رابطه ای بازمی گردد که منافع مشترک و ضرورت های امنیتی را با ملاحظات مستقل طرفین پیوند می دهد.

جنگ می تواند همکاری نظامی و اطلاعاتی را شتاب دهد، اعتماد سیاسی را افزایش دهد و مسیرهای همکاری صنعتی و دفاعی بگشاید؛ اما این تحولات به خودی خود اتحاد نظامی نمی سازند.

مناسبات تهران و مسکو را باید در فاصله میان همکاری راهبردی و تعهد دفاعی متقابل سنجید.

در این رابطه، ضرورت های امنیتی می توانند همکاری را گسترش دهند، بی آنکه ملاحظات مستقل هر طرف از میان برود.

بنابراین، مسئله فقط حجم کمک ها نیست؛ حدود مسئولیتی است که هر طرف در قبال امنیت دیگری می پذیرد.

افزایش اعتماد در یک حوزه نیز به تنهایی پاسخ این پرسش را نمی دهد که در شرایط بحرانی، حمایت تا کجا ادامه خوا�