جشن مهرگان دهم مهر است یا شانزدهم مهر؟

علی نیکویی در پژوهشی پیرامون آیین های کهن ایرانی، ریشه های اختلاف تقویمی در برگزاری جشن مهرگان را واکاوی کرده است.

او در این متن توضیح می دهد که چگونه تفاوت میان ساختار گاه شماری سنتی زرتشتی و تقویم رسمی خورشیدی، منجر به دوگانگی در تاریخ برگزاری این جشن باستانی میان دهم و شانزدهم مهر شده است.

 بنا به فرهنگ های عمومی مهرگان یا جشن مهر یا نوروز پاییزی یکی از جشن های ایرانی است که با اعتدال پاییزی پیوند داشته و در روزهای آغازین فصل پاییز برگزار می شود.

معیار اصلی سنجش این جشن، زمان برابری شب و روز یا اعتدال پاییزی بوده است، همان گونه که نوروز بر اساس اعتدال بهاری تعیین می شود.

به گزارش ایبنا، این جشن به عنوان دومین جشن بزرگ ایرانیان پس از نوروز شناخته می شود.

در طول زمان بر اساس معیارها و ابزارهای سنجش زمان در مکان های مختلف زمان جشن تغییراتی داشته است، به طوری که امروزه نزد ایرانیان زرتشتی دهم مهر هجری خورشیدی (معادل مهرروز از مهرماه سال دینی) برگزار می شود.

.

علی نیکویی[1] پژوهشگر تاریخ و فرهنگ ایران باستان اما درباره تاریخ این جشن در تقویم دیدگاه دیگری دارد.

یک جشن و دو تاریخ مهرگان را چه روزی باید جشن گرفت؟ دهم مهر یا شانزدهم مهر؟ این پرسش در نگاه نخست شاید صرفاً اختلافی تقویمی به نظر برسد؛ اما هنگامی که به منابع تاریخی،