بحران فرونشست زمین در جنوب کرمان؛ خطر بیخ گوش دشت ها

بخش اسماعیلیه از توابع جیرفت که یکی از متراکم ترین مناطق کشت صیفی جات گلخانه ای و روباز است، با بیلان منفی هولناک آبخوان دست وپنجه نرم می کند.

گزارش ها از افت تدریجی اما پیوسته زمین و تغییر شیب های توپوگرافی حکایت دارد؛ وضعیتی که انتقال ثقلی آب در کانال های کشاورزی را مختل می کند.

کاهش مداوم و فزاینده تراز آب های زیرزمینی در پی دهه ها اضافه برداشت از چاه های مجار و حفر بی ضابطه چاه های غیرمجاز، همراه با پیامدهای خشکسالی اقلیمی، پهنه مستعد جنوب کرمان را درگیر بحران خزنده اما بی بازگشت فرونشست زمین و فرسایش آبکندی کرده است؛ پدیده ای شتابان که از مرز دشت های کشاورزی عبور کرده و اکنون شریان های زیرساختی، اراضی مسکونی و سازه های روستایی و شهری مناطقی چون فاریاب، دوساری عنبرآباد، کهنوج و اسماعیلیه جیرفت را زیر فشار ناپایداری خاک قرار داده است.

جنوب استان کرمان با دربرگیری هشت شهرستان اصلی و تولید سالانه بیش از چهار و نیم میلیون تن انواع محصولات باغی، زراعی و جالیزی، از دیرباز نقشی راهبردی در امنیت غذایی کشور داشته و به هند ایران و انبار تره بار زمستانه مشهور بوده است.

اما این کارنامه پررنگ در تولید، روی پنهان و تلخی نیز داشته است: تحمیل بار هیدرولیکی سهمگین بر سفره های آب زیرزمینی حوضه هلیل رود و تالاب جازموریان.