ساسانیان چگونه فروپاشیدند؟

 هنگامی که یزدگرد سوم به تخت نشست، دولت ساسانی مدت ها بود بخشی از اقتدار سیاسی و توان اقتصادی خود را از دست داده بود.

اگر سقوط ساسانیان را همچون یک ساختمان تاریخی در نظر بگیریم، حمله مسلمانان بیشتر به ضربه نهایی شباهت دارد؛ اما ترک ها و فرسودگی های ساختمان از سال ها پیش شکل گرفته بود.

وقتی در سال 632 میلادی یزدگرد سوم، آخرین شاهنشاه ساسانی، بر تخت تیسفون نشست، کمتر کسی تصور می کرد که کمتر از دو دهه بعد، امپراتوری ای که از رود سند تا مرزهای بیزانس گسترده بود، در برابر سپاهی کم شمار و کم تجهیز از اعراب مسلمان فرو بپاشد.

پرسشی که نسل ها تاریخ نگار را به خود مشغول کرده این است: چگونه دولتی با آن همه منابع، ارتش حرفه ای و سنت دیوان سالاری کهن، در کمتر از یک دهه از هم پاشید؟   فروپاشی شاهنشاهی ساسانی را نمی توان در یک نبرد، یک پادشاه یا حتی یک عامل خلاصه کرد.

این دولت در آغاز یورش های مسلمانان هنوز صاحب سرزمینی پهناور، سنتی دیرپا در کشورداری و نیروهای نظامی قابل توجه بود؛ اما در فاصله ای کوتاه، توان سیاسی، مالی و نظامی آن به اندازه ای فرسوده شده بود که دیگر قادر به بازسازی اقتدار مرکزی نبود.

به همین دلیل، پرسش تاریخی مهم تر از این که چه کسی ساسانیان را شکست داد؟ این است که چرا شاهنشاهی ای با چنین ظرفیت هایی، در لحظه مواجهه با یک نی