موج چهارم تمدن؛ آیا هوش مصنوعی روزی صاحب قدرت و حقوق مستقل خواهد شد؟

اما آیا می توان فرض کرد که اکنون در آستانه موج چهارمی قرار داریم؛ موجی که محور آن هوش مصنوعی است و ممکن است تعریفی تازه از تمدن، قدرت و حتی انسان ارائه دهد؟ - الوین تافلر در نظریه مشهور خود، تاریخ تمدن بشر را در قالب سه موج بزرگ توصیف کرد: موج کشاورزی، موج صنعتی و موج اطلاعات.

هر یک از این موج ها نه تنها شیوه تولید و اقتصاد، بلکه روابط اجتماعی، ساختار قدرت، سبک زندگی و حتی نگاه انسان به جهان را دگرگون کردند.

اما آیا می توان فرض کرد که اکنون در آستانه موج چهارمی قرار داریم؛ موجی که محور آن هوش مصنوعی است و ممکن است تعریفی تازه از تمدن، قدرت و حتی انسان ارائه دهد؟ البته این ایده را نباید نظریه ای قطعی یا پیش بینی حتمی درباره آینده دانست.

شاید هوش مصنوعی صرفاً فناوری مهم دیگری در امتداد موج اطلاعات باشد و شاید هم در آینده چنان در تار و پود زندگی بشر نفوذ کند که بتوان از آن به عنوان موجی مستقل یاد کرد.

در این فرضیه، نقطه آغاز موج چهارم لزوماً زمان اختراع هوش مصنوعی نیست؛ شاید زمانی باشد که اداره جامعه بدون آن عملاً ناممکن یا بسیار دشوار و پرهزینه شود؛ زمانی که اقتصاد، پزشکی، آموزش، حمل ونقل، رسانه، امنیت، روابط اجتماعی و حتی دیپلماسی به سامانه های هوشمند وابستگی گسترده پیدا کنند.