عصر ریپو پایان یافت؛ بانک مرکزی ابزار بازار باز را متحول کرد

با توقف روال استقراض هفتگی بانک ها از طریق ریپو و جایگزینی آن با خرید قطعی اوراق، سیاست گذار پولی از مدیریت موقت نقدینگی به سمت کنترل ساختاری بازار پول گام برداشت.

به گزارش خبرنگار مهر، بازار پول و شبکه بانکی کشور در ماه های اخیر شاهد یک تغییر ریل بنیادین و ساختاری در نحوه هدایت نقدینگی و اجرای سیاست های پولی از سوی بانک مرکزی بوده است.

ابزار عملیات بازار باز که از سال 1399 به عنوان محور اصلی مدیریت نرخ سود و تنظیم کسری های کوتاه مدت بانک ها به کار گرفته شد، در سال های گذشته عمدتاً بر پایه توافق های بازخرید هفتگی یا همان ریپو چرخش می کرد.

در این سازوکار، بانک ها اوراق بدهی دولتی موجود در ترازنامه خود را نزد بانک مرکزی وثیقه گذاری می کردند و در مقابل، منابع نقد یک هفته ای دریافت می کردند تا بتوانند نیازهای نقدی و تکالیف روزمره خود را پوشش دهند.

اما تداوم بی پایان این رویه، نه تنها به اصلاح ناترازی های عمیق شبکه بانکی منجر نشد، بلکه نوعی اعتیاد ساختاری به استقراض هفتگی ایجاد کرد.

بانک مرکزی برای شکستن این تسلسل معیوب، دست به یک جراحی سیاستی زد؛ یعنی محدودسازی تدریجی ریپو و روآوردن به بازخرید و خرید قطعی اوراق دولتی تا مسیر کنترل نقدینگی و هدایت نرخ سود را از پایه ریزی موقت به سمت پایداری ساختاری ببرد.