نور حق خود را با تند روی و بی خردی خاموش نکنیم

امیرالمؤمنین علی علیه السلام در نهج البلاغه همین معنا را در عبارتی کوتاه تر و درخشان تر خلاصه کرده اند؛ آنجا که می فرمایند «الحِلمُ نورٌ جوهرُهُ العقل»، - یکی از پرسش های کهن اما همیشه تازهٔ صحنهٔ نبردِ حق و باطل این است که آیا صرفِ حقانیتِ یک موضع، یک سخن، ایده، آرمان و یا عملکرد، برای پایداری و اثربخشیِ آن در جامعه، در افکارِ عمومی، و در نهایت در تاریخ کافی ست.

چرا حق، با آن که در ذاتِ خود مسلّم و روشن است، گاه هم در زمانِ خویش و هم در برابرِ دیدگانِ تاریخ، کم فروغ می ماند یا حتی به کلی خاموش می شود؟ امام هادی علیه السلام در جمله ای کوتاه اما ژرف، پاسخی شگفت به این پرسش می دهند؛ آنجا که می فرمایند إنَّ الظّالِمَ الحالِمَ یَکادُ أن یُعفی عَنهُ بِحِلمِهِ، وإنَّ المُحِقَّ السَّفیهَ یَکادُ أن یُطفِئَ نورَ حَقِّهِ بِسَفَهِهِ .

یعنی ستمکاری که حلم دارد، چه بسا به واسطهٔ حلمش از او درگذرند؛ و حق دارِ نابخرد، چه بسا با سفاهتش نورِ حقِ خویش را خاموش کند.

این سخن نه توجیهِ ستم است و نه دعوتی به سازش با آن؛ هشداری ست به اهلِ حق.

ستمکاری که حلم می ورزد، هزینهٔ رویارویی با خود را پایین می آورد و بقایش را اگر نه برای همیشه، برای مدتی تداوم می بخشد؛ و در مقابل، صاحبِ حقی که با شتاب زدگی، تندی، هیجان و یکسره با احساساتِ خالی از منطق و �