از «میدان کنشگری» تا «خطر فستیوالی شدن»: واکاوی تجمعات مقاومت در ایران پس از جنگ رمضان

 «شور جمعی» بدون «سازماندهی معرفتی»، پایدار نمی ماند.

اگر ستادهای مربوطه و نهادهای متولی نتوانند این شور را به یک «گفتگوی اجتماعی منسجم» تبدیل کنند، - تجمعات خودجوش مردمی در تاریخ معاصر ایران، همواره فراتر از یک گردهمایی ساده، به مثابه بازتولید قدرت ملی و نمایش موجودیت در برابر تهدیدات هستی شناختی بوده اند.

با این حال، آنچه امروز در فضای پسا-جنگ رمضان مشاهده می شود، نوعی دوگانگی میان میدان به مثابه گفتمان و میدان به مثابه فستیوال است.

اگر میدان نتواند محتوای فکری خود را نوسازی کند، خطر تبدیل شدن آن به یک مناسک تهی از معنا جدی خواهد بود.

1.

میدان؛ از اراده معطوف به مقاومت تا تخلیه هیجانی در نظریات امیل دورکیم، تجمعات بزرگ باعث ایجاد شور جمعی می شوند.

این شور، افراد را از قلمرو امر عرفی خارج و به امر قدسی پیوند می زند.

حرکت خودجوش مردم پس از شهادت رهبر شهید، دقیقاً از همین جنس بود؛ لحظه ای که جامعه برای صیانت از کلیت خود به میدان آمد تا نقشه دشمن برای فروپاشی اجتماعی را ابطال کند.

اما مسئله اینجاست که شور جمعی بدون سازماندهی معرفتی ، پایدار نمی ماند.

اگر ستادهای مربوطه و نهادهای متولی نتوانند این شور را به یک گفتگوی اجتماعی منسجم تبدیل کنند، میدان تغییر کارکرد می دهد.