تله گسترش بحران؛ چرا ایران و اوکراین باید از تبدیل یک حادثه به تقابل راهبردی جلوگیری کنند؟

خویشتنداری راهبردی به معنای چشم پوشی از حقوق ملی نیست؛ بلکه به معنای آن است که یک کشور اجازه ندهد بحران های دیگران، اولویت های امنیتی او را تعیین کنند.

- مقدمه در جهانی که مرز میان بحران های منطقه ای و رقابت های بزرگ قدرت ها روزبه روز کمرنگ تر می شود، هیچ حادثه ای را نمی توان صرفاً در چارچوب جغرافیایی محدود آن تحلیل کرد.

جنگ ها دیگر مانند گذشته در خطوط مقدم خود متوقف نمی مانند؛ بلکه از مسیرهای انرژی، تجارت، فناوری، اطلاعات و ائتلاف های امنیتی به یکدیگر پیوند می خورند و گاه یک رویداد محدود می تواند به حلقه ای تازه در زنجیره ای از تنش های گسترده تر تبدیل شود.

جنگ اوکراین در اروپا، بحران امنیتی خاورمیانه و رقابت فزاینده میان قدرت های بزرگ، هرچند در ظاهر پرونده هایی جداگانه هستند، اما در عمل در یک محیط ژئوپلیتیکی مشترک تنفس می کنند.

انتقال فناوری های نظامی، همکاری های اطلاعاتی، تحریم های اقتصادی و صف بندی های سیاسی سبب شده است که فاصله میان میدان های مختلف بحران کاهش یابد.

در چنین شرایطی، حادثه حمله اوکراین به یک کشتی تجاری ایرانی در دریای خزر، صرفاً یک رخداد دریایی نیست؛ بلکه در نقطه تلاقی دو بحران حساس قرار گرفته است: جنگ روسیه و اوکراین از یک سو و رویارویی فزاینده میان ایران و آمریکا در خاورمیانه از سوی دیگر.