عکس: پنجره ای به گذشته؛ تخت جمشید از قاب نخستین دوربین ها

پاییز 1236 خورشیدی (1857 میلادی)، یک افسر ایتالیایی با دوربینی سنگین روی دوشش از دشت مرودشت بالا رفت و روبه روی ستون هایی عظیم تخت جمشید ایستاد.

- عکس: پنجره ای به گذشته؛ تخت جمشید از قاب نخستین دوربین ها پاییز 1236 خورشیدی (1857 میلادی)، یک افسر ایتالیایی با دوربینی سنگین روی دوشش از دشت مرودشت بالا رفت و روبه روی ستون هایی عظیم تخت جمشید ایستاد.

لوییجی پِشِه، کسی که به ایران آمده بود تا به ارتش ایران آموزش نظامی بدهد، توانست قدیمی ترین عکس شناخته شده از تخت جمشید را ثبت کند.

اما آنچه دوربین پِشه (Luigi Pesce) ثبت کرد، با تصویری که میلیون ها گردشگر از تخت جمشید می شناسند، تفاوت های اساسی دارد.

در آن زمان بخشی از کاخ ها هنوز زیر خاک پنهان بود و پلکان شرقی آپادانا نیز دیده نمی شد.

در بسیاری از منابع تاریخی ذکر شده است که پِشه نخستین عکاسی است که از تخت جمشید، پاسارگاد و نقش رستم عکس هایی بر جای گذاشته است.

او مجموعه تصاویرش را در 29 آوریل 1858 به ناصرالدین شاه تقدیم کرد.

نسخه ای دیگر نیز برای ویلهلم یکم، پادشاه پروس، فرستاده شد؛ آلبومی که بعدها به موزه متروپولیتن نیویورک رسید.

نزدیک به سه دهه بعد، آنتوان سوروگین، عکاس ارمنی تبار دربار قاجار نیز برای تصویربرداری به سراغ تخت جمشید رفت.