از سوئز تا هرمز؛ نفت چگونه مرکز ثقل منازعات خاورمیانه شد؟

سه عامل خلیج فارس را به مرکز ثقل جهان تبدیل کرده است.

نخست، کشورهای این منطقه 48 درصد ذخایر اثبات شده نفت جهان و بزرگ ترین ذخایر گاز را در اختیار دارند.

- به گزارش سرویس بین الملل جماران، حسین شبکشی، روزنامه نگار و بازرگان سعودی، در یادداشتی در روزنامه الشرق الاوسط می نویسد مرکز ثقل منازعات خاورمیانه به تدریج از کنترل کانال سوئز به تسلط بر نفت خلیج فارس و تنگه هرمز منتقل شده است.

این تحول از دهه 1950 آغاز شد و پس از جنگ هشت ساله ایران و عراق آشکارتر شد؛ به گونه ای که به باور او، در بیشتر بحران های مهم منطقه، نفت علت پنهان یا اصلی درگیری بوده است.

پیش از کشف ذخایر عظیم نفت، اهمیت خاورمیانه عمدتاً به موقعیت جغرافیایی آن و کانال سوئز بازمی گشت؛ مسیری که حدود 30 درصد تجارت جهانی از آن عبور می کرد.

زمانی که مصر در سال 1956 کانال را ملی کرد، بریتانیا، فرانسه و اسراییل برای حفظ نفوذ بر این گذرگاه وارد جنگ شدند.

جنگ های 1967 و 1973 میان مصر و اسراییل نیز بر همان جغرافیا، یعنی صحرای سینا و کانال سوئز، متمرکز بود.

در آن دوران، موضوع اصلی کنترل مسیر تجارت جهانی بود.

اما جنگ اکتبر 1973 نقطه عطفی ایجاد کرد.

کشورهای عربی نفت را به ابزار فشار سیاسی تبدیل کردند و جهان برای نخستین بار دریافت که تصمیمات تولیدکنندگان خلیج فارس می تواند اقتصاد جهانی را د�