آیا شاهنامه جنگ را مشروع می داند؟

شاهنامه را معمولاً با صحنه های نبرد و پهلوانی می شناسند، اما در لایه های عمیق تر این اثر، جنگ نه یک فضیلت، بلکه پدیده ای پیچیده با ریشه های روانی، اخلاقی و اجتماعی است.

یادداشت مهمان، محمد فرهنمد سرابی، پژوهشگر اندیشگاه روایت ایرانی: شاهنامه فردوسی به عنوان مهم ترین اثر حماسی زبان فارسی، دربرگیرنده موضوعات مهم فلسفی- اجتماعی است.

این رزم نامه حماسی سترگ، روایت جنگ و نبرد صرف نیست، بلکه بررسی عمیق روان شناسی قدرت و درآمیختگی آن با سرشت و سرنوشت آدمی است.

در شاهنامه، جنگ تنها برای کشورگشایی نیست؛ بلکه نمایش تقابل میان خیر و شر، داد و بیداد، خرد و خودکامگی، نظم و آشوب و تلاش انسان برای حفظ شرافت انسانی در برابر ظلم و ستم است.

در فراسوی این جنگ ها که روساخت این رزم نامه باستانی را به خود اختصاص داده است، ژرف ساخت داستان های شاهنامه، دربرگیرنده زیست مایه ها و درونمایه های اخلاقی و انسانی است.

انگیزه های جنگ در شاهنامه در شکل گیری جنگ، لایه های مختلف روانشناختی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی نقش دارند.

هر کدام از این عوامل به صورت درزمانی و یا همزمانی باعث بروز و پیدایش تنش های انسانی و در نهایت جنگ بین دولت ها و ملت ها می گردد.