سرمایه ی بی نظیر یک ملت؛ بازخوانی همبستگی ایرانی در آینه ی نظریه های اجتماعی

این حضور بی سابقه، گرامی ترین میراث یک رهبر فقید نیست؛ بلکه میراث یک ملت زنده است؛ ملتی که بر خلاف تمام پیش بینی های بدبینانه، همچنان به یکدیگر اعتماد دارد و برای دفاع از حرمت ها و هویت خویش، - مقدمه: از انحصار تا رهایی، نقشی که مردم می آفرینند در ادبیات نوین علوم اجتماعی، همواره این پرسش مطرح بوده که چرا برخی جوامع، علی رغم برخورداری از منابع مادی فراوان، در چرخه های عقب ماندگی گرفتار می شوند و برخی دیگر، با کمترین امکانات، مسیر شکوفایی را می پیمایند؟ پاسخ های رایجی که به سیاست های پولی، نرخ ارز یا خصوصی سازی اشاره دارند، اغلب به خطا می روند، چرا که غافل از یک عنصر کلیدی اند: سرمایه ی اجتماعی.

این سرمایه که از دل اعتماد متقابل، همبستگی جمعی و مهارت مردم در کنش های هماهنگ زاده می شود، موتور محرک واقعی تحولات تاریخی است.

رویدادهای 130 روز اخیر در ایران و اوج گیری آن در تشییع بی نظیر و میلیونی، نه یک مناسبت آیینی صرف، که یک آزمایشگاه بزرگ اجتماعی بود؛ آزمایشگاهی که در آن، مفاهیم انتزاعی همبستگی و کنش جمعی به عینیتی ملموس و دیدنی بدل گشتند.

این نوشتار در پی آن است که این رویداد عظیم را در بستر نظریه ی سرمایه ی اجتماعی بازخوانی کند و نشان دهد که چگونه یک ملت، با تکیه بر نیروی درونی خویش، بزرگ ترین مانع پیشرفت یعنی انحصار و جد