آن جا که تاریخ با قدم های مردم نوشته شد

رهبران بزرگ، زمانی زنده اند که در حافظه ملتشان زندگی کنند.

و شما در حافظه این ملت، زنده خواهید ماند.

یادداشت مهمان، سهیلا کثیر: در علوم اجتماعی می گویند نفوذ یک رهبر را نه در سال های زمامداری او، بلکه در روز وداعش می توان سنجید؛ روزی که جامعه، بی آنکه کسی آن را وادار کند، خود به میدان می آید تا بخشی از حافظه جمعی اش را بدرقه کند.

از صبح جمعه که وارد مصلای تهران شدم تا پایان مراسم تشییع در دوشنبه، بیش از آنکه شاهد یک آیین سوگواری باشم، شاهد رخدادی بودم که تنها با واژه تاریخی نمی توان آن را توصیف کرد من برای پوشش خبری آمده بودم؛ اما خیلی زود فهمیدم که بعضی صحنه ها را نمی توان فقط با دوربین ثبت کرد.

بعضی لحظه ها، پیش از آنکه در حافظه دوربین بمانند، در حافظه انسان حک می شوند.

جمعه، مصلا هنوز در سکوتی سنگین نفس می کشید.

هیئت های خارجی، مسئولان و مهمانان رسمی یکی یکی می آمدند و وداع می کردند.

در همان ساعات نخست، می شد فهمید که این مراسم، دیگر صرفاً یک رخداد داخلی نیست؛ رسانه های جهان لحظه به لحظه آن را دنبال می کردند و چشم بسیاری از پایتخت های جهان به تهران دوخته شده بود.

اما روایت اصلی، از صبح شنبه آغاز شد از نیمه های شب، خیابان های اطراف مصلا آرام آرام پر می شد.