حق پخش ابزار انسداد فضای رسانه ای توسط صدا و سیما نیست

عصر ایران، نویسنده میهمان؛ سعید دلفانی؛ سرپرست پیشین دادسرای فرهنگ و رسانه و قاضی دیوان عدالت اداری  - وقتی سخن از جام جهانی فوتبال به میان می آید، آنچه در سطح جامعه دیده می شود شور و هیجان فوتبال است، اما در لایه حقوقی ماجرا، مسئله ای بسیار جدی تر جریان دارد؛ مسئله ای که مستقیماً با آزادی رسانه، رقابت سالم و حدود اختیارات نهادهای عمومی گره خورده است.

 در سال های اخیر، هم زمان با گسترش پلتفرم های اینترنتی و ورود بازیگران جدید به عرصه پخش محتوا، ادعای انحصار صدا و سیما در پخش مسابقات جام جهانی دوباره مطرح شده و این بار نه به عنوان یک بحث رسانه ای، بلکه به عنوان یک ادعای حقوقی که باید در پرتو قوانین داخلی و استانداردهای بین المللی سنجیده شود.

در تحلیل حقوقی این موضوع، نقطه آغاز، ماهیت حق پخش (Broadcasting Rights) است.

حق پخش در معنای دقیق حقوقی، نه حق مالکیت بر رویداد ورزشی است و نه حق تصرف بر محتوا به معنای مطلق؛ بلکه صرفاً حق بهره برداری از بازنمایی رسانه ای یک واقعه است.

مسابقه فوتبال یک رویداد عینی و خارجی است که در زمره آثار ادبی و هنری قرار نمی گیرد و در دایره سنتی حقوق مؤلفان، موضوع قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان مصوب 1348 محسوب نمی شود.