از آتش بس های شکننده تا بازدارندگی جدید

یک آتش بس پایدار، همواره محصول نوعی «ثبات راهبردی» است؛ وضعیتی که در آن، طرفین نه تنها توان ضربه دوم (متراکم و فلج کننده) یکدیگر را معتبر می دانند، - باید اندیشید که چرا پس از پشت سر گذاشتن دو جنگ بزرگ در فاصله کمتر از یک سال، هنوز هم چشم انداز شکل گیری یک صلحِ دائمی در سطح منطقه روشن نیست.

این گزاره شاید در نگاه اول بدبینانه به نظر برسد، اما در تحلیل امنیت بین الملل، مانند هر حوزه پیچیده دیگری، قضاوت را نباید به حادثه های نزدیک یا خبرهای داغ واگذار نمود، بلکه باید از منطق موقعیت فراتر رفت و تحولات را از روی روندهای کلان خواند.

یک تحلیل گرِ بازارهای مالی را در نظر بگیرید؛ او وقتی می خواهد مسیر آینده قیمت یک سهم را پیش بینی کند، به نوسان های روزانه خیره نمی شود، بلکه سراغ متغیرهای بنیادین و کلان اقتصادی مانند نرخ بهره، چرخه نقدینگی، نرخ تورم و ریسک های ژئوپلیتیک می رود.

در سیاست بین الملل نیز دقیقاً چنین منطقی برقرار است.

همان طور که یک جهش کوتاه مدت در نمودار قیمت، الزاماً آغازگر یک بازار صعودی نیست، پایان یافتن یک جنگ یا امضای یک توافق آتش بس نیز به خودی خود به معنای تغییر در روند کلان یا دگرگونی در آرایش پایدار نیروها نخواهد بود.