اگر در گذشته توافق قرار بود بحران را مهار کند، امروز توافق باید بحران موجود را خاتمه دهد و این تفاوت سطح، پیچیدگی مذاکرات را چند برابر کرده است.
- شاید اصلی ترین چالش موجود در این مسیر را بتوان ذیل یک عبارت توضیح داد: مشکل اصلی این است که توافق ایران و آمریکا دیگر یک توافق دوجانبه صرف نیست بلکه به گره ای در بازتعریف کل نظم امنیتی خاورمیانه تبدیل شده است .
به زبان ساده تر، امروز مذاکرات فقط درباره تعداد سانتریفیوژها، سطح غنی سازی یا رفع تحریم های ایران نیست.
این مذاکرات حداقل پنج لایه دارد: 1.
هسته ای و تحریم ها این همان بخش کلاسیک پرونده است؛ اینکه ایران چه محدودیت هایی را بپذیرد و در مقابل چه میزان تحریم رفع شود.
اما این بخش نسبت به گذشته اهمیت نسبی کمتری پیدا کرده است.
2.
امنیت منطقه ای از نگاه آمریکا و بسیاری از بازیگران منطقه، مسئله فقط برنامه هسته ای ایران نیست، نقش ایران در لبنان، عراق، سوریه، یمن و معادلات دریایی ( با توجه به تحولات تنگه هرمز) نیز مطرح و مهم است.
در این سوی میز، ایران نیز امنیت خود را تنها به مرزهای جغرافیایی خود محدود نمیداند و تحولات منطقه را، به خصوص پس از هفت اکتبر 2023، بخشی از امنیت ملی خود تعریف میکند.
