چگونه مورخان گفتمان برتری غرب را به چالش کشیدند؟

تقسیم جهان به غرب و بقیه سهم تمدن های غیرغربی در شکل گیری تاریخ علم و فرهنگ جهانی را نیز کم رنگ جلوه می دهد.

- تقسیم جهان به غرب و بقیه سهم تمدن های غیرغربی در شکل گیری تاریخ علم و فرهنگ جهانی را نیز کم رنگ جلوه می دهد.

یادداشت مهمان، حسن عبدی پور، استاد تاریخ و تمدن: مفهوم غرب و بقیه جهان (West and the Rest) از مفاهیمی است که در مطالعات فرهنگی و تمدنی معاصر مورد توجه قرار گرفته و به ویژه توسط استوارت هال (Stuart Hall)، نظریه پرداز مطالعات فرهنگی، برای توضیح نحوه شکل گیری گفتمان برتری غرب در دوران مدرن مطرح شد.

بر اساس این دیدگاه، در بسیاری از روایت های تاریخی و سیاسی مدرن، جهان به دو بخش تقسیم می شود: غرب که به عنوان نماد پیشرفت، عقلانیت و توسعه معرفی می شود و بقیه جهان که در این روایت ها اغلب در جایگاهی حاشیه ای یا عقب مانده قرار می گیرد.

این چارچوب فکری تا حد زیادی در بستر گسترش استعمار اروپایی و قدرت گیری سیاسی و اقتصادی غرب در چند قرن اخیر شکل گرفت و در برخی متون علمی و رسانه ای نیز بازتولید شد.

با این حال، این نگاه با نقدهای جدی مواجه شده است.

ادوارد سعید در اثر مشهور خود با عنوان شرق شناسی (Orientalism) نشان داد که چگونه در بسیاری از آثار علمی و ادبی غربی، شرق به عنوان دیگری ساخته شده است؛ تصویری که گاه با کلیشه ها و پیش فرض های فرهنگی همراه ب�