پارادوکس هرمز/ بازیگر تعیین کننده کیست؟

هرمز نه صرفاً یک گذرگاه حقوقی است و نه فقط یک دارایی سرزمینی؛ بلکه فضایی استراتژیک در دل شبکه های جهانی است که در آن، نفوذ نه با مسدود کردن جریان ها، - هرمز نه صرفاً یک گذرگاه حقوقی است و نه فقط یک دارایی سرزمینی؛ بلکه فضایی استراتژیک در دل شبکه های جهانی است که در آن، نفوذ نه با مسدود کردن جریان ها، بلکه با ساختاربندی آن ها اعمال می شود.

بازیگر تعیین کننده کسی نیست که گردش را مختل کند، بلکه آن کسی است که بتواند جریان ها را تسهیل کند و در عین حال، شرایط آن ها را تنظیم و تعدیل نماید.

آرش رییسی نژاد پژوهشگر و استاد دانشگاه یکی از مهم ترین پرسش ها در مذاکرات آمریکا و ایران بر سر تنگه هرمز به وضعیت حقوقی و استراتژیک آن بازمی گردد: آیا باید همچنان به عنوان یک گذرگاه ترانزیتیِ بی طرف تلقی شود، یا به عنوان بخشی از قلمرو دریایی حاکمیتی ایران؟ اگر گزینه نخست غالب شود، هرمز عملاً به رژیم حقوقی پیش از جنگ بازمی گردد؛ این بدین معناست که تغییرات در کنترلِ زمان جنگ، هیچ دستاورد استراتژیک یا حقوقی پایداری به همراه نداشته است.

با این حال، با توجه به موقعیت برتر کنونی ایران بر این گلوگاه، تداوم چنین وضعیتی به سختی قابل دفاع است.

در مقابل، اگر هرمز به عنوان قلمرو حاکمیتی تلقی شود، منطق به سوی انحصار و کنترل حرکت می کند، امری که عملاً به معن�