معمای حقوقی تنگه هرمز در روزهای جنگ؛ از «حق دفاع از خود» تا «اصل عبور بی ضرر»

کوروش احمدی، دیپلمات پیشین ایران در سازمان ملل و کارشناس ارشد سیاست خارجی، در یادداشتی نوشت: کشورهای حاشیه خلیج فارس و قدرت های دریایی جهانی همیشه طی دهه ها اهمیت زیادی برای کنترل تحولات تنگه هرمز قائل بودند و آن را عامل مهمی در پیشبرد دستور کار منطقه ای .

- عواقب ناشی از محدود شدن تردد در تنگه هرمز طی نزدیک به یک ماه گذشته عملا درجه اهمیت این تنگه بین المللی را نشان داده است.

آنچه این روزها در جریان است، اتفاقی است که طی سالها و دهه ها همواره موجب نگرانی کشورهای منطقه و جامعه بین المللی بوده است.

وضعیت جاری نتیجه حمله غیرقانونی و متخلفانه ای است که توسط آمریکا و اسراییل علیه ایران انجام شده است.

با توجه به این تجاوزات دامنه دار، اقدام ایران در تعلیق رژیم حقوقی تنگه ها با هدف دفاع از خود به لحاظ حقوقی موجه است.

جامعه بین المللی در شرایطی که اقدامی علیه این تجاوزات گسترده و در جهت محکومیت آن انجام نداده، نمی تواند نسبت به اقدام ایران در کنترل تردد در تنگه هرمز با ماهیتی تدافعی معترض باشد.

نگارنده در قسمت اول این یادداشت به تفصیل رژیم حقوقی عبور از تنگه های بین المللی در شرایط عادی را که بر مبنای قواعد عرفی پیشینی مندرج در دو کنوانسیون حقوق دریاها 1958 و 1982 و قانون مناطق دریایی ایران مورخ 1372 تدوین شده، توضیح دادم.