پهلویها؛ اراضی واگذار شده دیروز و چالش های امروز

بررسی تحولات مرزی ایران در دوران پهلوی اول و دوم نشان می دهد که بخشی از چالش های جغرافیای سیاسی، اقتصادی و امنیتی کنونی کشور، ریشه در تصمیم ها، - بررسی تحولات مرزی ایران در دوران پهلوی اول و دوم نشان می دهد که بخشی از چالش های جغرافیای سیاسی، اقتصادی و امنیتی کنونی کشور، ریشه در تصمیم ها، قرارداد ها و انفعال های سیاسی آن دوره دارد.

به گزارش گروه تاریخ خبرگزاری صدا و سیما ، مرور اسناد و قرارداد های مرزی ایران در دوران پهلوی ها بیانگر الگویی است که در آن ثبات کوتاه مدت ، جلب رضایت قدرت های منطقه ای و فرامنطقه ای و پرهیز از تنشِ مقطعی بر حفظ، حراست و صیانت از تمامیت ارضی و منافع بلندمدت کشور ترجیح داده شد.

از نتایج و پیامد های این رویکرد، واگذاری یا تثبیت جدایی بخش هایی از خاک ایران و شکل گیری بحران ها و چالش هایی است که آثار آن، تا به امروز نیز ادامه دارد.

نخستین نمونه برجسته این روند، تصمیم رضاخان در سال 1302 درباره منطقه قره سو است.

تصمیمی که نه تنها پیگیری حقوقی مالکیت ایران را متوقف کرد، بلکه عملاً مسیر اشغال این منطقه توسط ترکیه و سپس رسمیت یافتن آن در قرارداد مرزی 1310 را هموار ساخت.

واگذاری کوه های آرارات کوچک و بزرگ و باریکه قره سو، منجر به اتصال سرزمینی میان ترکیه و نخجوان، شد.