دانش وفناوری؛ یک انتخاب تاریخی برای پتروشیمی ایران

صنعت پتروشیمی ایران با سهمی قابل توجه در اقتصاد ملی و صادرات غیرنفتی، امروز در نقطه ای ایستاده که تصمیم های آن می تواند مسیر سال های آینده را تعیین کند.

- سال ها تمرکز بر تولید محصولات پایه و کم فناور، اگرچه در مقاطع کوتاه مدت درآمدزا بوده، اما در بلندمدت نتوانسته جایگاه ایران را در زنجیره جهانی ارزش تثبیت کند.

اکنون پرسش اصلی این است که آیا پتروشیمی ایران می تواند از این الگوی سنتی عبور کند یا همچنان در حلقه های ابتدایی زنجیره متوقف خواهد ماند.

زنجیره ای که در میانه راه متوقف ماند بررسی ساختار صنعت پتروشیمی کشور نشان می دهد چالش اصلی نه در کمبود خوراک است و نه در فقدان بازار، بلکه در ناتمام ماندن زنجیره ارزش ریشه دارد.

ایران در تولید محصولاتی مانند متانول، آمونیاک و اوره مزیت نسبی دارد، اما زمانی که نوبت به حلقه های میانی و پایین دستی می رسد؛ ازکاتالیست های پیشرفته و پلیمرهای مهندسی گرفته تا افزودنی های تخصصی و مواد اولیه صنایع دارویی و خودروسازی فاصله با مسیر جهانی آشکار می شود.

در سطح بین المللی، بیش از 70 درصد ارزش صنعت پتروشیمی در تولیدکنندگان بزرگی همچون چین از همین حلقه ها خلق می شود؛ جایی که فناوری، نوآوری و دانش فنی تعیین کننده هستند.