گذار از مداخله گرایی به لیبرالیسم اقتصادی

در بررسی کارنامه اقتصادی ایران،پرسش های مهمی درباره نقش، اقتدار و ابزارهای مداخله دولت وجود دارد.

- در بررسی کارنامه اقتصادی ایران،پرسش های مهمی درباره نقش، اقتدار و ابزارهای مداخله دولت وجود دارد.

در اقتصاد ایران، پرسش از دولت و اقتدار آن همواره نقطه کانونی مباحثی ژرف و اغلب پرتنش بوده است.

به گزارش تسنیم، حکمرانی در بستر پرچالش توسعه، میان دو جاذبه متعارض در نوسان است: از یکسو، وسوسه دولت حداقلی و سپردن امور به دست نامریی بازار که وعده کارایی و رشد میدهد، و از سوی دیگر، ضرورت دولت حداکثری و مداخله گر که وعده عدالت، امنیت و حفاظت از منافع ملی در طوفانهای ژئوپلیتیک و نوسانات اقتصادی را میدهد.

اما تجربه چهار دهه گذشته ایران، روایتی پیچیده تر از این دوگانه ساده را به تصویر میکشد؛ روایتی از گذار از اقتداری متمرکز و انقلابی در دهه نخست، به آزمایشگاه سیاست های تعدیل اقتصادی در دهه دوم، و سرانجام رسیدن به دورانی پرابهام که در آن دولت، به ظاهر حجیم تر و در عمل ناتوان تر شده است.

در این مسیر، ابزارهای سنتی کنترل و هدایت اقتصاد - از انحصار تجارت خارجی تا نظام توزیع کوپنی و کنترل قیمت ها - یکی پس از دیگری واگذار شدند، اما نه لزوماً به بازاری رقابتی و شفاف ، بلکه اغلب به انحصارهایی نوین در پوشش بخش خصوصی یا نیمه دولتی (خصولتی).