مطالب مرتبط:
رییس شورای شهر همدان: ارتش نقشی بی بدیل در جهاد روزهای کرونا داشته است
اجرای پویش ضیافت همدلی به مناسبت ماه مبارک رمضان در ایلام
معرفی برنامه های مجمع عالی حکمت به مناسبت ماه رمضان
تحصن تاریخی مردم اصفهان در 5 رمضان، نقطه عطف مبارزات پیش از انقلاب بود
نتایج قرعه کشی پیش فروش ایران خودرو (طرح رمضان) امروز 29 فروردین 1400 اعلام شد+اسامی برندگان
-21 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
دوشنبه، 30 فروردین 1400 ساعت 00:052021-04-18اجتماعي

از «کلوخ اندازان» تا «کیسه برکت» رمضان در همدان


رسم و رسومات در هر ماهی از سال به شکلی در زندگی مردم خودنمایی می کند از محرم تا رمضان و از نوروز تا شب یلدا؛ اما رمضان حال و هوای دیگری در همدان دارد به طوری که مردم همدان از چند روز مانده به آمدن این ماه تا پایانی ترین روز آن برنامه داشتند.

- خبرگزاری فارس - همدان: ماه مهمانی خدا همیشه با رسم و رسوم خاصی همراه است که مردم همدان نیز از این مسئله مستثنی نبوده و از چند روز مانده به آغاز این ماه خود را مهیای آن می کنند.

مردم دیار الوند از اواخر ماه شعبان آرام آرام خود را برای ماه مهمانی خدا و انجام تکالیف شرعی آماده می کنند، از تطهیر و پاک سازی مساجد، تکایا و حسینیه ها گرفته تا پخت انواع شیرینی، نان و غذاهای خاص و محلی؛ سنت هایی که در برخی مناطق شهری و روستایی همدان هنوز زنده است و به ماه رمضان رنگ و لعاب دیگری می بخشد.

پیشوازی از ماه رمضان آیین پیشواز از ماه رمضان یکی از سنت های کهن همدانی هاست به طوری که برخی از مردم با روزه در روزهای اول، پانزدهم و آخر ماه شعبان و یا یک روز مانده به آغاز ماه خود را برای روزه داری در ماه رمضان آماده کرده و به پیشواز ماه خدا می روند.

خانواده" های همدانی چند روز مانده به رمضان بنا به وسع و توان مالی، مایحتاج و اقلام غذایی مورد نیاز خود را برای ایام روزه داری فراهم می کنند و در این میان کمک به فقرا و نیازمندان نیز مد نظر قرار دارد به طوری که بسته هایی جداگانه برای کمک به آنها کنار می گذارند.

عمده مردم در این ماه برای افطاری از انواع آش، شیر و خرما، نان جو، نان و پنیر و سبزی و گردو، آبدوغ خیار، حلیم، کلوچه، شیرینی مخصوص همدان همچون انگشت پیچ، حلوازرده، کماج و مسقطی استفاده می کنند.

ماه رمضان اگر در فصل گرما بود، هیات امنا و خادمان مساجد و تکایا درصدد تهیه وسایل سرمایشی و در فصل سرد وسایل گرمایشی بودند و با کمک جوانان فرش و قالیچه های مسجد را می شستند و با مزین کردن در و دیوار مساجد و حسینیه ها به پارچه های منقش به آیات قرآن و روایات و اشعار مذهبی به استقبال ماه رمضان می رفتند، سنت هایی که امروز نیز در مساجد نقاط مختلف همدان به ویژه روستاها دیده می شود.

دعوت از یک روحانی برای روستا در ایام ماه رمضان از دیگر رسم روستاییان است؛ معمولا اهالی روستاهای همدان در ماه رمضان از یک روحانی برای حضور در مسجد روستا درخواست می کنند و روحانی معرفی شده هنگام حضور در روستا در منزل یکی از خادمان یا بزرگان روستا اسکان داده می شود و برخی مواقع نیز نیکوکاری پیدا می شود و تمامی هزینه های این روحانی را در یک ماه مبارک رمضان تقبل می کند.

روحانی مستقر در روستا نماز جماعت را در هر نوبت در مساجد برگزار می کند و به بیان احکام و روایات این ماه می پردازد که همین باعث می شود همدلی و مشارکت خوبی" در بین اهالی روستاها شکل گیرد.

کلوخ اندازان؛ تطهیر برای روزه داری جشن پیش از ماه رمضان را کلوخ اندازان می گویند که در اکثر نقاط ایران از جمله همدان این آیین در آخرین روز از ماه شعبان از سال قمری برگزار می شود؛ جشنی که از متون کهن یادی از آن نشده یا نگارنده از آن بی اطلاع بوده است.

این رسم بدین شکل بود که اغلب مردم همدان وسایل مورد نیاز و خوراک خود را آماده کرده و به اطراف شهر و آبادی به ویژه کشتزارها و باغ می رفتند و بساط چای و خوراکی را علم می کردند.

در این آیین هنگام عصر کلوخ برمی داشتند و نیت می کردند تا پایان ماه گناه نکنند و سپس کلوخ را محکم بر زمین می زدند، پیشینیان معتقد بودند با شکستن کلوخ، امیال نفسانی خود را زیر پا می گذارند و میل به پیروی از نفس را در خود می شکنند.

عده ای از همدانی ها نیز از بزرگ تا کوچک در قدیم هنگام غروب در این آیین کلوخی را در دست می گرفتند و رو به قبله می ایستادند و با این دعا که خدایا! گناهان و کارهای بد گذشته را شکستیم ، خود را برای عبادت و روزه ماه رمضان آماده می کردند، آنگاه کلوخ را محکم بر زمین می زدند تا خرد شود.

چاوش خوانی؛ نوای رسیدن رمضان بیدار شدن برای سحر نیز خود رسوم خاصی داشت، یکی از راه هایی که از قدیم الایام مردم همدان برای بیدار شدن در سحر از آن استفاده می کردند، صدای بانگ خروس بود، خروس سه بار می خواند، مرحله اول بیدار باش، مرحله دوم خوردن سحری و بانگ سوم به معنای دست کشیدن از خوردن بود.

دهل زدن، شلیک تیر با تفنگ، کوبیدن دیوار همسایه، جار زدن، مناجات، سحرخوانی و چاوش خوانی از دیگر سنت های گذشته همدانی ها در ماه رمضان بود که به دلیل نبود تلویزیون" و ساعت از این روش ها برای بیدار کردن مردم در سحر استفاده می کردند.

چاوش خوانی به شکلی بود که در گذشته برخی افراد موظف بودند نیمه های شب در کوچه و محله های شهر و روستا بگردند و با خواندن اشعار، ذکرخوانی در مدح حضرت علی(ع) و چاوش خوانی، زمان سحر را خبر دهند و با این روش روزه داران را بیدار می کردند.

اگر بخواهیم آیینی مخصوص ماه مبارک رمضان را در استان همدان ثبت کنیم، انواع چاوش خوانی، سحرخوانی و ذکرخوانی با لهجه های مختلف است که باید ثبت معنوی شود.

افطاری دادن از دیگر رسوم ماه رمضان بود؛ کسانی که توان مالی خوبی داشتند، یک یا چند نوبت ماه رمضان در منزل خود افطاری می دادند و عده ای دیگر نیز افطاری و نذری" های خود را همچون شیر و خرما، حلیم، آبگوشت و آش در مساجد توزیع می کردند.

شب زنده داری شب های قدر برای مردم همدان همانند دیگر نقاط ایران مورد احترام است و شب های قدر را تا صبح بیدار بودند و با خدا راز و نیاز می کردند و بر اساس باور و اعتقادات مذهبی شان، عده ای کسب و کارها و کار کشاورزی خود را در این ماه تعطیل می کردند.

همدانی ها به ویژه روستاییان عید فطر را بسیار بزرگ می دانستند و همانند عید نوروز، پس از افطار به دیدن بزرگان روستا می رفتند و این روز را برنج و بعد از آن غذاهای سبک می خوردند.

عیدی بردن برای نوعروسان و یا گرفتن هدیه برای خانواده های عزادار برای از عزا درآوردن آنها از دیگر سنت های رایج در ماه مبارک رمضان در همدان است شیرینی های رمضان همدان همدانی ها برای اینکه بتوانند یک ماه را به خوبی روزه بگیرند، شیرینی نو و جدیدی همچون حلوازرده، انگشت پیچ و کماج درست می کردند، سنتی که مختص همدان است اما در برخی روستاها نیز زنان شیرینی و نان های مخصوص آن روستا را درست می کردند.

از غذاهای ویژه همدانی ها در ماه مبارک رمضان نیز می توان به آش رشته، آش ترش، آش ترخینه، اماج، سرداشی، ترحلوا، آبگوشت بزباش، آبگوشت کلم، آبگوشت خشکبار، آبگوشت قرمه، رشته پلو، شیربرنج، شامی کباب، طاس کباب، بورانی و شیرینی های رایج در همدان همچون کماج، حلوازرده؛ انگشت پیچ، آگرده، زولبیا و بامیه" و نان های اوفاق، گرده چرب و شاتی اشاره کرد.

کیسه برکت یکی دیگر از رسوم همدانی ها در ماه رمضان اینکه در سال های خیلی دور زنان همدانی در روز بیست و هفتم ماه رمضان روز اقدام به دوخت کیسه برکت می کردند و کسانی که قصد انجام این سنت را داشتند، برای اقامه نماز ظهر و عصر به مسجد رفته و قطعه ای پارچه و نخ و سوزن نیز همراه خود می بردند و بین نماز ظهر و عصر این کیسه را می دوختند و مقداری پول در آن می گذاشتند و بین اعضای خانواده تقسیم می کردند تا خیر و برکت نصیب همه اعضای خانه شود و برکت ماه رمضان به ماه های دیگر سال نیز منتقل شود.

از رسوم جالب دیگر اینکه برخی خانواده ها بعد از هر افطار، خرده های نان را از سر سفره جمع می کردند و در ظرفی مخصوص می ریختند و این خرده نان ها را تا عید قربان نگه می داشتند تا آبگوشتی که از گوشت قربانی تهیه می شد، میل کنند.

این مطالب گوشه ای از آیین ها و سنت های همدان در ماه مبارک رمضان است که البته برخی از آنها در پیچ و خم تاریخ یا به فراموشی سپرده شده و یا به حاشیه رفته است.

انتهای پیام/89003/
کلید واژه ها: همدان - رمضان - ماه رمضان - مردم همدان - رسم و رسوم - مردم - خبرگزاری فارس - پیشواز - مهمانی - دیگری - مناطق شهری - ماه شعبان - حسینیه ها - خبرگزاری - آرام - روستایی - حسینیه - برنامه - یکی از - مناطق - شعبان - زندگی - انواع - الوند - نوروز - همراه - همیشه - خاصی - سازی - شهری

آخرین اخبار سرویس:
جزییات برگزاری امتحانات نهایی حضوری دانش آموزان اعلام شد

طرح ترافیک از فردا در پایتخت اجرا می شود

طرح ترافیک از فردا در تهران اجرا می شود

تقویم روز و اوقات شرعی گیلان

اوقات شرعی به افق یاسوج

اوقات شرعی بیست و پنجم اردیبهشت در سمنان

اجرای مجدد طرح ترافیک از شنبه در پایتخت

طرح ترافیک از فردا در پایتخت اجرا می شود

جوابیه آموزش و پرورش لالی در خصوص تصویر تنبیه یک دانش آموز

اجرای مجدد طرح ترافیک از فردا در تهران

اجرای مجدد طرح ترافیک از شنبه در پایتخت

آخرین وضعیت اجرای طرح ترافیک در تهران

سؤال دانش آموزان از ستاد کرونا: تعویق تمام آزمون ها به جز امتحانات نهایی چه توجیهی دارد؟!

طرح ترافیک از فردا در پایتخت اجرا می شود

طرح ترافیک تهران از فردا اجرا می شود

طرح ترافیک از فردا در پایتخت اجرا می شود

مدرسه تلویزیونی شنبه 25 اردیبهشت

نگاهی به دستاوردهای چین در زمینه بهبود محیط زیست

طرح ترافیک از فردا در پایتخت اجرا می شود

اجرای مجدد طرح ترافیک در تهران از فردا

هشدار هواشناسی نسبت به رگبار باران و وزش باد شدید در برخی مناطق کشور

رگبار باران بهاری در همدان

برگزاری امتحانات پایه نهم و دوازدهم حضوری

اعلام جزییاتی از نحوه برگزاری حضوری امتحانات نهایی دانش آموزان

جوابیه آموزش و پرورش لالی درخصوص تصویر تنبیه یک دانش آموز

هشدار هواشناسی نسبت به رگبار باران و وزش باد شدید در برخی مناطق کشور

دانش آموزان کرونایی در امتحانات نهایی شرکت نکنند

حوزه های امتحانی میزبان بیش از 3 هزار دانش آموز دوازدهمی

ترافیک فوق سنگین در ورودی های شرقی پایتخت

لغو اجرای طرح ترافیک تهران تمدید می شود؟

هشدار هواشناسی نسبت به رگبار باران و وزش باد شدید در برخی مناطق کشور

ثبت نام آزمون استخدامی آموزش و پرورش

حمایت از ایتام

چند خبر کوتاه

کمک های مومنانه همچنان ادامه دارد

تکذیب تنبیه بدنی یک دانش آموز در لالی

ترافیک فوق سنگین در ورودی های شرقی پایتخت

پایگاه سلامت در حوزه های امتحانی خوزستان مستقر می شود

ترافیک در بزرگراه چناران- مشهد سنگین است

وزش باد و خیزش گرد و غبار در خرم آباد

تراریوم یا باغ شیشه ای، از نحوه ساخت تا گیاهان مخصوص برای کاشت

هشدار هواشناسی نسبت به بارش باران و وزش باد شدید در برخی مناطق کشور

هشدار رگبار و وزش باد شدید در برخی مناطق کشور

ترنس را باید کشت؟!

پیش بینی رعد و برق و بارش خفیف و پراکنده باران در لرستان

هشدار هواشناسی نسبت به رگبار باران و وزش باد شدید در برخی مناطق کشور

هشدار رگبار و وزش باد شدید در برخی مناطق کشور

هشدار هواشناسی نسبت به رگبار باران و وزش باد شدید در برخی مناطق کشور

پیش بینی آسمان ابری تا قسمتی ابری برای استان سمنان

هشدار هواشناسی نسبت به رگبار باران و وزش باد شدید در برخی مناطق کشور

هشدار هواشناسی نسبت به رگبار باران و وزش باد شدید در برخی مناطق کشور

پاکسازی تالاب شیرین سو از زباله

بارشِ اردیبهشتی در برخی از نقاط استان

2500 خودرو در تعطیلات عید فطر در جاده های شمال جریمه شدند

استقرار جوی نسبتا پایدار در آسمان مازندران

استمرار همدلی ها در آذربایجان غربی

حکمرانی شهری تهران عقلایی شود

هوای تهران هفته آینده تابستانی می شود

تولد گوزن زرد ایرانی در سایت قلارنگ

ترافیک سنگین در آخرین روز ممنوعیت سفر !

لغو اجرای طرح ترافیک تهران تمدید می شود؟

موفقیت محیط زیستی چین چگونه رقم خورد؟

جریمه کرونایی 2500 خودرو در تعطیلات عید فطر در جاده های شمال

بارش پراکنده بهاری باران در فارس

افزایش غلظت ازن در برخی مناطق تهران | پیش بینی شرایط قابل قبول برای هوای پایتخت

هشدار هواشناسی سطح نارنجی در قم

شرایط جوی نامناسب همزمان با ترافیک شدید در لواسان و فشم

عجایب حیات وحش را بشناسید

جوابیه آموزش و پرورش لالی درخصوص انتشار مطلبی از تنبیه یک دانش آموز

14 دستگاه موتورسیکلت سنگین توقیف شده اند

تکذیب تنبیه بدنی یک دانش آموز در لالی 

لغو اجرای طرح ترافیک تهران تمدید می شود؟

پایگاه سلامت در حوزه های امتحانی خوزستان مستقر می شود

نحوه برگزاری امتحانات نهایی حضوری دانش آموزان اردیبهشت 1400

جوی نسبتا آرام تا روز یک شنبه در گلستان

بارش باران و وزش بادهای شدید در تهران و 28 استان

داستان بازنشستگی من

ترافیک سنگین در محور بومهن - تهران

جاده های مملو از مسافر و ترافیک سنگین در آخرین روز ممنوعیت سفر

وداع با پیکر پدر شهیدان باقرپور در اشکنان

ترافیک سنگین در جاده های ممنوع!

اعزام 45 گروه جهادی به روستا های حاجی آباد

جلوی تردد خودروهای غیر بومی در همدان تا ظهر شنبه گرفته می شود

حال و هوای آبیدر در یک روز تعطیل+گزارش

تصاویر | گشت وگذار در 11 پیاده راه معروف دنیا

سمپاشی به موقع باغ های انگور علیه بیماری سفیدک داخلی در خراسان شمالی

شرایط تالاب بختگان نگران کننده است/مرگ جوجه فلامینگوها

شرایط تالاب بختگان نگران کننده است/مرگ جوجه فلامینگوها

ترافیک سنگین در محور بومهن - تهران

روایتی از قتلگاه دانش آموزان مدرسه حضرت سیدالشهداء (ع)

ترافیک سنگین در آزادراه تهران - ساوه

ترافیک نیمه سنگین در آزادراه تهران - کرج

سمپاشی درختان سنندج+گزارش

ترافیک سنگین در محور بومهن - تهران

انعقاد سه تفاهم نامه ساخت مدرسه در خوزستان 

گشت وگذار در 11 پیاده راه معروف دنیا +تصاویر

تکذیب تنبیه یک دانش آموز در لالی

پیش بینی رگبار و رعد و برق در تهران

حالِ هوای استان چگونه است؟

سمپاشی بموقع باغات انگور علیه بیماری سفیدک داخلی در خراسان شمالی

از «کلوخ اندازان» تا «کیسه برکت» رمضان در همدان

از «کلوخ اندازان» تا «کیسه برکت» رمضان در همدان