موضوعات داغ: - حضرت معصومه - حضرت معصومه (س) - شركت مخابرات ايران - كميته امداد امام خميني (ره) - شركت مخابرات - باشگاه پرسپوليس - كميته امداد امام خميني - مخابرات ايران - هاشم بيك زاده - گل ضربه ايستگاهي - شوراي امنيت - اصلاح شبكه - خودروهاي وارداتي - كل سفيد - سرقت هاي سريالي - رحلت امام خميني - يار - پيرسون - سازمان فرهنگي آستان قدس رضوي - موزه تاريخ طبيعي و تنوع زيستي - نمايشگاه نفت - نشست فعالان سياسي - هادي حاجتمند

مطالب مرتبط:
ربع رشیدی، دانشگاه 700ساله تبریزی ها/ احیا و بازآفرینی ربع رشیدی قدیمی ترین شهرک دانشگاهی جهان؛ چرا و چگونه!؟
ربع رشیدی، دانشگاه 700ساله تبریزی ها / احیا و بازآفرینی ربع رشیدی قدیمی ترین شهرک دانشگاهی جهان ؛ چرا و چگونه!؟
کرونا عامل کسری بودجه در پولدارترین دانشگاه جهان
کرونا دانشگاههای جهان را با «شکاف دیجیتالی» روبرو کرد
برگزاری کلاس های عملی دانشگاه ها تا اعلام ستاد کرونا متوقف شد
-21 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 6 آبان 1399 ساعت 11:352020-10-27دانش

«ربع رشیدی» دانشگاه 700ساله تبریزی ها/ احیا و بازآفرینی قدیمی ترین شهرک دانشگاهی جهان؛ چرا و چگونه!؟


- خبرگزاری فارس- موسی کاظم زاده: دهه وقف و روزشمار این دهه بهانه خوبی برای پرداختن به ابعاد مختلف وقف است.

در دهه وقف امسال روز چهارشنبه 30 مهرماه به عنوان جایگاه وقف در حوزه آموزش و توسعه علم و فناوری نامگذاری شده که این روز را بهانه قرار دادیم تا اینکه به نقش و جایگاه ربع رشیدی به عنوان بزرگترین و ارزشمندترین مجموعه آموزشی جهان اسلام بپردازیم که در عصر خویش ممتازترین موسسه موقوفه و بزرگترین و مهم ترین مرکز علمی، فرهنگی و مدنی برای دانشمندان بوده است که امروزه فقط از این بنای تاریخی و ارزشمند جهان اسلام دوره ایلخانی تلی خاک و چند ستون باقیمانده است.

حدود 800 سال پیش در شهر اولین ها، مجتمع علمی، فرهنگی و تاریخی معروف و عظیمی تحت عنوان ربع رشیدی  به دستور خواجه رشیدالدین فضل الله همدانی، وزیر دانشمند و مدبر عصر مغول ساخته شد.

زمانی که خواجه رشیدالدین این مجتمع عظیم علمی را در شهر اولین ها تأسیس می کرد، فکر این را نمی کرد در روزگاری که این مرکز گفتمان علمی میان تمدن ها، به این حال و روز افتاده باشد؟ بر اساس اسناد و مدارک موجود ربع رشیدی در عصر خویش، نماد آموزش عالی و جامع تمام دانش های روز دنیا بوده است.

اگر تهاجمات دشمن و به خصوص مغولان، زلزله، استبداد و حکومت های زورگو و همه عوامل مخرب، مانع پیشرفت این مجتمع دانشگاهی نبود، ربع رشیدی در حال حاضر به مراتب پیشرفته تر و یا همتراز با دانشگاه های همچون کمبریج، لیون، ونیز، سوربن، آکسفورد و هاروارد و یا سایر دانشگاه های پیشرفته و مطرح جهان بود.

  آنچه در این خصوص مهم به نظر می رسد اینکه، خواجه رشیدالدین که وزیری دانشمند در علوم مختلف و مورخی پرکار و بی نظیر بوده در زمان خود بناهای خیریه بسیار ساخت و علمای بسیاری پرورش داد.

اما هدف اصلی و مهم خواجه رشیدالدین آموزش همه علوم زمان برای بهبود و رفاه جامعه بوده است.

وی در زمان غازان خان در خارج از باروی شهر تبریز شهرکی بنا کرد که به شهرستان رشیدی (رشیدآباد) معروف بود، هسته مرکزی شهر (ربع) دارای کارکرد دینی، آموزشی و فرهنگی است که در آن مجموعه مساجد، مدارس علوم اسلامی، دارالحفاظ، کتابخانه، خانقاه، دارالضیافه و دارالشفا قرار داشت.

از سویی، این مجموعه در زمان آبادانی، بزرگترین مجتمع علمی، آموزشی و وقفی بود، به طوریکه سالانه بیش از 6 هزار دانشجو برای آموختن علوم مختلف به شهر تبریز سفر می کردند، در آن مجتمع دو کتابخانه وجود داشت که در یکی از آنها تنها یک هزار جلد قرآن و 60 هزار جلد کتاب در انواع علوم، تواریخ و اشعار جهت مطالعه و تحقیق دانشجویان، محققان و سایر اقشار مختلف مردم نگهداری می شد.

با این وجود، حدود 200 قاری قرآن از کوفه، بصره و شام دائما و به نوبت در این مرکز قرآن را تلاوت می کرده اند و 500 فقیه و یک هزار طلبه در مدارس آن سکونت داشته و به کسب علم مشغول بوده اند و تعداد 50 پزشک حاذق از کشورهای مختلف در دارالشفا آن به معالجه بیماران اشتغال داشته اند.

البته نباید فراموش کرد که ربع رشیدی در روزگار عصر خود، شهری کوچک ولی پیشرفته و تخصصی بود که در آن 30 هزار خانه و 24 کاروانسرا که شامل کتابخانه، مدرسه، مسجد، دارالایتام، حمام، مهمانسرا، بیمارستان، مدارس عالی و کارگاه های صنعتی وجود داشت، به طوریکه این مرکز عظیم دانشگاهی در دوران اوج حیات خویش، مورد مراجعه مستقیم و استفاده دانشمندان معروف جهان و از جمله پزشکان و محققان یونان، روم، مصر، چین و دیگر ممالک آن روز آسیا و اروپایی قرار می گرفت.

  فضل الله همدانی برای تامین هزینه های این مرکز املاک فراوانی را در نقاط مختلف جهان از جمله ایران و بخش هایی از عراق، افغانستان، گرجستان، ولایت روم، آذربایجان و سوریه را وقف این مرکز کرد که از محل درآمد وقف آنها برای خدمات آموزشی و علمی استفاده می شد.

با این وجود، به استناد وقف نامه ای که از بانی آن به یادگار مانده، ربع رشیدی مرکز گفتمان علمی میان تمدن های روز بوده و علاوه بر زبان های فارسی و عربی، دروس رایج به زبان های ترکی، چینی، یونانی، عبری، مغولی و احتمالاً سانسکریت تدریس شده و هزاران دانشجو در آن مشغول تحصیل بوده اند.

در واقع آنچه در این راستا مهم به نظر می رسد اینکه، همان گونه که در دوران خواجه رشیدالدین ربع رشیدی یک شهر تخصصی و آینده نگر بود، امروز نیز باید به این مجموعه و ظرفیت های گذشته آن توجه ویژه ای داشته باشیم، چرا که  این آثار هویت و میراث گرانقدر تاریخ کشور مان هستند و  باید برای احیا، حفظ و نگهداری آن از جان و دل مایه بگذاریم و از هیچ کوششی دریغ نکنیم.

          بررسی ها نشان می دهد، شهر تبریز در بین شهرهای ایران در طول تاریخ کشورمان در دوره های مختلف زمانی از جمله در قرن اول هجری، دوران ایلخانان، صفویه و قاجاریه و حتی بعد از این دوران به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص منطقه و مردم باغیرت و تلاشگر نقش تعیین کننده ای در مبادلات علمی، بازرگانی و فعالیت های صنعتی در سطح ملی و فراملی داشته است.

از دیرباز برای اهل علم، سیاحت و تجارت در اقصی نقاط جهان نام آشنایی است و این شهر به شهیدان محراب، شهید آیت الله قاضی طباطبایی، شهید آیت الله مدنی، شهر سردارانی چون باکری ها، یاغچیان ها، شفیع زاده ها، تجلایی ها، شهر سردار ملی، سالار ملی، شهر سه علامه ها امینی، طباطبایی، جعفری و شهر عاشوراییان مشهور است.

به بیان دیگر، با توجه به این ظرفیت ها و واقعیت ها تاسیس ربع رشیدی از سوی خواجه رشیدالدین در شهر اولین ها به دور از انتظار هم نبوده است.

حال آنچه در این خصوص حائز اهمیت است اینکه، محوطه تاریخی ربع رشیدی و وقف نامه آن در سال های 1354 و 1386 به ترتیب در فهرست آثار ملی کشور و میراث مستند یونسکو به ثبت رسیده است.

به نظر می رسد، بعضی نامهربانی ها باعث شده این اثر تاریخی و ارزشمند جهان اسلام بعد از  ثبت و گذشت 45 سال در کشورمان و 13 سال در یونسکو همچنان در مهجوریت مانده و این اثر  همچنان در انتظار اقدامات اجرایی و راهبردی مسوولان، متولیان امر و دوستداران علم، تاریخ و میراث فرهنگی در سراسر دنیاست.

چرا که این بنا نماد بیداری اسلامی و تمدن اسلامی در دوران قرون وسطی است و احیاء آن نشانه ای است از پرچمداری اسلام بر بام علم و دانش.

  بدون تردید، باید گفت که بنا به نوشته مورخان و گزارش های سیاحان خارجی بخش هایی از این موقوفه تا عصر صفویه و حتی دوره قاجار پا برجا بود.

ولی در حال حاضر جز دیوار استحکاماتی، پایه و برج ها چیزی از آن باقی نمانده و  بیشتر زمین های آن به موسسات و اماکن مسکونی تبدیل شده است.

بنابراین، آنچه در این راستا اهمیت دارد حفظ این دستاوردها و احیای فرهنگ، تاریخ و تمدن پر افتخار و طولانی گذشته ملت ایران در زمینه های مختلف است که نمونه بارز آن نقش و جایگاه ربع رشیدی به عنوان بزرگترین و ارزشمندترین مجموعه آموزشی جهان اسلام در دوره مذکور است.

نکته در خور تأمل دیگر اینکه، ربع رشیدی در زمان عصر خویش ممتازترین موسسه موقوفه و بزرگترین و مهم ترین مرکز علمی، فرهنگی و مدنی برای دانشمندان دنیا به شمار می رفت که به یقین چراغ هدایت ایرانیان و سایر ملت های دیگر هم بوده است.

به نظر می آید ما دانسته یا ندانسته پشت به میراث گرانقدر خویش می کنیم که می تواند صدمات جبران ناپذیری برای آینده کشورمان داشته باشد.

حال برای رسیدن به نقش و جایگاه ربع رشیدی به عنوان بزرگترین و ارزشمندترین مجموعه آموزشی جهان اسلام کجای راه هستیم که این را مسوولان، متولیان امر و دستگاه های متولی باید پاسخ دهند.

انتهای پیام/ 60023/س/ر
کلید واژه ها: ربع رشیدی - جهان اسلام - بزرگترین - رشیدی - دانشگاه - فرهنگی و تاریخی - دانشمند - ارزشمند - دهه وقف - تاریخی - فرهنگی - جهان - علم و فناوری - بنای تاریخی - اسلام - آموزش - بهانه - قدیمی ترین - بازآفرینی - دانشمندان - باقیمانده - چهارشنبه - نامگذاری - خبرگزاری - مهم ترین - روزشمار - تبریزی - آموزشی - موقوفه - مهرماه

آخرین اخبار سرویس:
رکن چهارم دموکراسی / شماره 6 نشریه دانشجویی «حنیفا» منتشر شد

آیا وزیر علوم در جریان اهمیت تربیت و تعلیم فرزندان کشور نیست؟

معرفی 3 تیم برتر دانشگاهی در چالش ساخت سیستم تحریک غیرتهاجمی نواحی عمیق مغز

نام نویسی دوره فراگیر کارشناسی ارشد دانشگاه پیام نور آغاز شد

مدرسه کسب و کار دانشگاه علمی کاربردی از 16 آذر ماه برگزار می شود

نامه وزیر علوم به رهبر انقلاب مغایر با ماده 63 قانون برنامه ششم توسعه است

جهادگران دانشگاه آزاد ایذه به اردوی جهادی اعزام می شوند

استادان یزدی در فهرست دانشمندان برتر جهان

عیون اخبارالرضا(ع) مهمترین منبع برای معرفی فن مناظره است / فراخوان از مدیران آستان قدس برای عنایت به کتاب عیون

ثبت نام کارشناسی ارشد فراگیر دانشگاه پیام نور تا 12آذر ادامه دارد

ثبت نام کارشناسی ارشد فراگیر دانشگاه پیام نور تا 12آذر ادامه دارد

چگونه تحقیق و پژوهش کنیم؟

اولین وزیر زن 35 ساله در افغانستان فارغ التحصیل دانشگاه پیام نور ایران + فیلم

کرونا جان دکتر عبدالرسول نایبی، پزشک تبریزی را گرفت

شتاب گیری علوم سلول های بنیادی در زیست بوم فناوری و نوآوری

پرسش و پاسخ برخط دانشجویی با مدیر تعمیرات و نگهداری نیروگاه بیستون کرمانشاه

دانشجویان علوم پزشکی همدان در اعتراض به اختصاص زمان محدود در امتحانات تجمع کردند

زبان انگلیسی به دروس آزمون دکتری 1400 وزارت بهداشت افزوده می شود

پزشک تبریزی بر اثر ابتلا به کرونا به شهدای مدافع سلامت پیوست

کاهش امکان جعل مدرک با پیوستن دانشگاه ها به سامانه سجاد

صدور 165 هزار دانشنامه تحصیلی با درج کد الکترونیک

مسابقه کتاب خوانی «سه دقیقه در قیامت» برگزار می شود

دفترچه راهنما و جزییات ثبت نام دوره فراگیر کارشناسی ارشد دانشگاه پیام نور منتشر شد

مراسم معارفه ورودی های جدید گروه زیست شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز به صورت مجازی برگزار می شود

آغاز ثبت نام دوره جدید کارشناسی ارشد فراگیر دانشگاه پیام نور اصفهان

درد خاموش

برگزاری مدرسه کسب و کار دانشگاه علمی کاربردی از 16آذر

همایش بین المللی کامپیوتر ایران

فناوران اردبیلی سیستم مولد امواج مولتی رول پرتابل ساختند

تاثیر سوابق تحصیلی در کنکور به 60 درصد می رسد

استخدام حسابدار در شرکت شکوه مهندسی شریف در تهران

مراکز رشد تخصصی ذیل سراهای نوآوری ایجاد شود

ثبت نام پذیرفته شدگان اشتباه در انتخاب رشته دانشگاه صنعتی کرمانشاه از 8 آذرماه آغاز می شود

کاهش امکان جعل مدرک با پیوستن دانشگاه ها به سامانه سجاد

برگزاری اولین جشنواره ملی زبان اشاره ایرانی در دانشگاه آزاد

کشورهای اسلامی تجربیات فناورانه خود را به اشتراک می گذارند

صدور 165 هزار دانشنامه تحصیلی با درج کد الکترونیک

مراکز رشد تخصصی ذیل سراهای نوآوری ایجاد شود

فیلم/ تصویر کاملا واضح مریخ نورد ناسا از سطح مریخ

افزایش تأثیر سوابق تحصیلی دانش آموزان در کنکور

شناسایی خودکار چهره در تصاویر کنترل نشده امکان پذیر شد

پزشک تبریزی بر اثر کرونا به شهادت رسید

استفاده از دانش آموختگان دانشگاه ها برای تقویت کادر آموزشی مدارس

بیش از 29 هزار نفر در آزمون دکتری نیمه متمرکز سال 1400 ثبت نام کردند

آیا یک کامپیوتر می تواند به تئوری همه چیز دست یابد؟!

تأثیر سوابق تحصیلی دانش آموزان در کنکور به 60 درصد می رسد

آزاد سازی سواحل، آرزوی چندین ساله مردم

ذبح و توزیع گوشت قربانی در بین نیازمندان به همت بسیج دانشجویی دانشگاه آزاد سمنان

بررسی ماموریت دانشگاه شریف با حضور روسای دانشگاه

درخواست اخیر وزیر علوم درباره جذب معلم مغایر با اسناد بالادستی است

شیلد های «EMI» تقویت شده با گرافن توسعه می یابند

همایش بین المللی کامپیوتر ایران

تحلیل تصویر چهره با کمک هوش مصنوعی در شرایط کنترل نشده

گزارش عملکرد آموزش مجازی دانشگاه ها تدوین می شود

فراخوان جذب نیروی جهادگر برای تدریس در مناطق حاشیه ای شهرستان بابلسر منتشر شد

طریقه نوشتن بیانیه هدف (SOP)

بیانیه استادان و مدرسان دانشگاه ها در خصوص مذاکره مجدّد با آمریکا

برگزاری جشنواره ایتاپ با محوریت تولید محصولات ارگانیک در خوزستان

طراحی و ساخت سیستم مولد امواج مولتی رول پرتابل توسط پژوهشگران اردبیلی

نامه وزیرعلوم درباره دانشگاه فرهنگیان خلاف سند تحول بنیادین و منویات رهبر انقلاب است

بهره مندی از دانشگاه فرهنگیان و سایر دانشگاهها برای تقویت کادر علمی مدارس

ثبت نام بیش از 29 هزار نفر در آزمون دکتری 1400

وزیر علوم استفاده از دانش آموختگان دانشگاه ها در آموزش و پرورش را خواستار شد

زمان ثبت نام پذیرفته شدگان اشتباه در انتخاب رشته و تغییرات سهمیه دانشگاه سمنان اعلام شد

دانشگاه علامه و بین المللی D-8 تفاهم نامه همکاری علمی امضا کردند

تحصیل پزشکی بدون مدرک زبان

جدیدترین آمار ثبت نام در کنکور دکتری اعلام شد

سلسله کارگاه های رسم انتخاب 99 با موضوع آموزش‎های لازم جهت آشنایی و انتخاب همسر برگزار می شود

بررسی اخلاقی پروژه های تحقیقاتی کرونا تسریع می شود

ثبت نام اینترنتی پذیرفته شدگان مقطع کارشناسی دانشگاه هرمزگان آغاز شد

تمام تغییرات کنکور های 1400

چهار استاد دانشگاه یزد در فهرست 2 درصد دانشمندان برتر دنیا

استخدام طراح (رشته مکانیک یا برق) در آرین سازه رابین در تهران

ارایه شیوه جدید تحلیل خودکار حالت چهره با کمک هوش مصنوعی

جدیدترین آمار ثبت نام در کنکور دکتری 1400 اعلام شد

وزیر علوم استفاده از دانش آموختگان دانشگاه ها در آموزش و پرورش را خواستار شد

ششمین مرحله از مسابقات کتابخوانی هشت بهشت

نامه 101 دفتر بسیج دانشجویی به وزیر علوم / کم توجهی به دانشگاه فرهنگیان از دلایل بحران در آموزش و پرورش است

معیارهای 19گانه ارزیابی حوزه ماشین آلات دانش بنیان تعیین شد

معیارهای 19گانه ارزیابی حوزه ماشین آلات دانش بنیان تعیین شد

امکان جعل مدرک با پیوستن دانشگاه ها به سامانه سجاد کاهش می یابد

نامه 100 دفتر بسیج دانشجویی به غلامی / کم توجهی وزارت علوم به دانشگاه فرهنگیان از دلایل ایجاد بحران در آموزش و پرورش است

بسیج دانشجویی گیلان دومین «دوره آموزشی نخبه پروری» به صورت مجازی برگزار می کند

اختراع ماسک ضدریزگرد برای اولین بار در جهان توسط مخترع بسیجی اهل ایلام

تشخیص کووید-19 با کمک هوش مصنوعی در 18 دقیقه

پیگیری فعالان دانشجویی برای کاهش شهریه دوره شبانه دانشگاه خواجه نصیر / اشرفی زاده: هر کس پول ندارد ثبت نام نکند!

شرایط متفاوت کنکور 1400

برگزاری دوره مجازی «متلب مقدماتی»

مشکل پرداخت حق الزحمه به دانشجویان شهریه پرداز می شود / آزمون دستیاری به تعویق نمی افتد

کنکور بالاخره حذف می شود یا نه؟

استاد دانشگاه صنعتی قوچان در فهرست دانشمندان برتر دنیا در سال 2020

برگزاری مراسم هفته پژوهش و فناوری دانشگاه آزاد در دهه آخر آذرماه

تمام تغییرات کنکور های 1400

600 بسته بهداشتی در بین نیازمندان شاهرودی توزیع شد

غول مجازی

آیا یک کامپیوتر می تواند به تئوری همه چیز دست یابد؟!

استاد دانشگاه صنعتی قوچان در فهرست دانشمندان برتر دنیا سال 2020

165 هزار دانشنامه تحصیلی با درج کد الکترونیک صادر شده است

باید شبکه علمی کشور بر بستر اینترنت ملی شکل بگیرد

مسئولیت اجتماعی دانشگاه ها توجه به اشتغال دانشجویان است

«ربع رشیدی» دانشگاه 700ساله تبریزی ها/ احیا و بازآفرینی قدیمی ترین شهرک دانشگاهی جهان؛ چرا و چگونه!؟

«ربع رشیدی» دانشگاه 700ساله تبریزی ها/ احیا و بازآفرینی قدیمی ترین شهرک دانشگاهی جهان؛ چرا و چگونه!؟