سیّدِ فُضلا*

این است حال جامعه امروز عجله بفرمایید و قبل از آنکه به واسطه مرگ یا مرض یا ضعف پیری دیگر نتوانیم این گونه کارها را بکنیم، ریشه ای برای احیای ادبیات ایرانی غرس کنید تا پس از نمو آن اگر هم ما بمیریم دیگران از سایه و میوه آن بهره مند شوند.

والله و بالله و تالله که باز صیغه قسم است پس از ده، بیست سال سی سال دیگر شاید در سراسر ایران اگر بگردید دیگر هیچ کس را پیدا نکنید که ذره المثقالی به این چیزها علاقه داشته باشد و اسم رودکی را که سهل است، اسم سعدی و حافظ و فردوسی را هم شنیده باشد.

سیّدمحمد فرزان بنده بر فضایل مرحوم فرزان به دو واسطه واقف شدم، یکی به توسط مقالات انتقادی ایشان که در مجلات منتشر گردیده و اکثر بلکه عموم آنها را به دقت خوانده ام و دیگر به توسط آنچه از دوستان خود و از آنها که مستقیما از مرحوم فرزان برخوردار گشته بودند، می شنیدم و آنچه خود می دیدم.

بی پروایی مرحوم فرزان در بیان آنچه در چشم و ذهن او صحیح می آمد، و در نوشتن نقد سخت بر آنچه آن را نادرست و غلط می شمرد منتج این نتیجه شد که از اوایل زندگانی در قبالش مدعیان سرسختی برخاستند و در مورد کارهای اجتماعی و فعالیتهای علمی و ادبی آن آزادمردِ بزرگ سنگهایی سترگ در سر راهش انداختند تا حدی که دوستان و هواخواهان فرزان از عهده برنیامدند که آن سنگها را از سر راه پیشرفت او بردا