مطالب مرتبط:
ایران نوشت:عزم بهارستان با دستان خالی /مخالفان دولت با کدام کارنامه «درِ باغ سبز» نشان می دهند
تصویب کمک شهرداری اهواز به احداث باغ موزه دفاع مقدس
باغ های انار، مانع رفع نم زدگی دیوار مسجد جامع اردستان می شوند
طراحی فاز دو باغ گیاه شناسی قم به اتمام رسید
باغ تیتو، باغ همیشه زنده در بافق یزد!
-5 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
چهارشنبه، 20 آذر 1398 ساعت 08:402019-12-11فرهنگي

یادی از کوچه باغ شیرهای سنگی...


در فرهنگ مردم چهارمحال وبختیاری، عنصر سنگ به دلیل کوهستانی بودن منطقه، همسفر زمان است و به همین خاطر در بسیاری از موارد، شاهد استفاده اهالی این دیار از سنگ هستیم که از آن جمله می توان به استفاده از سنگ برای نگارش کتیبه ها، - ایسنا/چهارمحال و بختیاری در فرهنگ مردم چهارمحال وبختیاری، عنصر سنگ به دلیل کوهستانی بودن منطقه، همسفر زمان است و به همین خاطر در بسیاری از موارد، شاهد استفاده اهالی این دیار از سنگ هستیم که از آن جمله می توان به استفاده از سنگ برای نگارش کتیبه ها، خانه سازی، یادمان ها و .

اشاره کرد.

ازجمله این یادمان ها، تندیس هایی است که در زبان لری بختیاری به آن برد شیر به معنای شیر سنگی گفته می شود.

دراین میان سنگ تراشی درچهارمحال وبختیاری با وجود پراکنش درسطح شهرها و روستاهای مختلف این سامان، به طور خاص هنر مردمان پرتلاش هفشجان است.

اهالی هنرمند این محل که در روزگاران قدیم، درچارواداری (چارپاداری) و حمل ونقل مسافر و کالاها درمیانه نجد مرکزی ایران تا جلگه خوزستان زبانزد بودند و کاروان های بزرگ را درمسیر جاده دزپارت ( اتابکی، سلطانی) مدیریت می کردند، سنگ تراشی را کناردست استادان سنگ تراش ارمنی، که در عهد صفویه به منطقه چهارمحال وبختیاری کوچ داده شده بودند، فرا گرفتند و در اندک زمانی خود به سنگ تراشان زبردستی تبدیل شدند.

وجود معدن تاریخی سنگ بُزلر در هفشجان در این میان باعث شد تا سنگ مانند موم در دستان هنرمندان این دیار قرار گیرد و به این ترتیب آثار فاخری اعم از سنگ نوشته، سنگ نگاره، سنگ مزار و شیرهای سنگی خلق شود که نمونه هایی از این آثار سنگی در مسجد جامع شهر کیان، قلعه چالشتر و آرامستان های مختلف هنوز هم قابل مشاهده هستند.

هفشجان به عنوان مرکز هنر سنگ تراشی چهارمحال وبختیاری با وجود استمرار این هنر در کارگاه های معدود باقی مانده اش در محله و کوچه سنگ تراش های این شهر، روزگاری بیشترین شیرهای سنگی را بر فراز مزارهای جوانان سلحشور ظلم ستیز و پرتلاشش درجای جای آرامستان تاریخی بزلر جای داده بود تا جایی که می شد در ورودی آن باغ، شیرهای سنگی را به تماشا نشست.

پر واضح است که آثار تاریخی گویای پیشینه چند هزار ساله سرزمین ما و گنجینه ای ارزشمند هستند که همت والای مسئولان و متولیان فرهنگی برای مرمت و حفاظت این آثار لازم و ضروری است.

بابک زمانی پور، کارشناس ارشد تاریخ و مدیر گنجینه آموزش و پرورش چهارمحال وبختیاری در گفت وگو با ایسنا، با اشاره به شیرسنگی (بردشیر) به عنوان یکی از مصادیق بارز هنر سنگ تراشی مردمان این دیار، اظهار کرد: اگرچه ساخت آثار سنگی درحاشیه رشته کوه زاگرس از آذربایجان تا کرمان همواره مورد توجه بوده است و از دیرباز، از سنگ به عنوان یادمانی برای بقای نام و یاد افراد متوفی چه در شکل سنگ مزار و چه به عنوان نماد معرف ویژگی ها آن فرد، مورد استفاده قرارمی گرفته است اما با بررسی های انجام شده مشخص شده است که در مناطق ترک زبان بر اساس فرهنگ مردمان آن دیار، از قوچ سنگی برای معرفی مزار دلاوران بهره برده می شده که نمونه هایی از این قوچ های سنگی در چهارمحال وبختیاری و در روستاهای کردشامی و گشنیزجان بر جای مانده است.

این کارشناس تاریخ محلی استان در خصوص کارکرد شیرهای سنگی بیان کرد: از عصر صفویه به این سو، نماد شیرسنگی به عنوان معرفی برای تجسم بخشیدن به باورهای فرهنگ شیعی دوازده امامی در پیروی از حضرت علی(ع) که دارای لقب اسدالله الغالب ، شیر خدا بوده باعث شده تا در محدوده فرهنگی چهارمحال وبختیاری، نه برای تمام متوفیان مرد بلکه برای آن دسته از پهلوانان نامی که در زندگی خود از صداقت، شجاعت و مردانگی برخوردار بوده اند و یا مرگی شجاعانه در راه آرمان ها داشتند، نمادی از شیرسنگی که ملهم از شیر نر شرزه بختیاری بود بر مزارشان استفاده شود.

زماپی پور افزود: بر این اساس، تندیس های نماد دلاوران تاجیک (غیر ترک) که در منطقه فرهنگی وسیعی از آذربایجان تا همدان و نیز درچهارمحال وبختیاری به وفور و نمونه های متنوع از حیث قامت و اندازه وجود داشته اند دیده می شوند که به صورت شیرسنگی تراش داده می شده اند و براین اساس، قدیمی ترین آنها که دارای نام متوفی است متعلق به دوره صفویه بوده و در روستای دزک قرار دارد که در ابعاد و نمونه های متنوع تراشیده شده اند.

وی در خصوص وجود نسل شیر بختیاری تصریح کرد: متأسفانه امروزه نسل این شیر به واسطه تغییرات اقلیمی و شکار بی رویه منقرض شده است و تجسم آن را تنها در قالب تندیس های شیر سنگی تاریخی می توان ملاحظه کرد اگرچه با تأسف فراوان، به واسطه جهل و سودجویی عده ای از افراد، بسیاری از این شیرهای سنگی از آرامستان ها ربوده و یا تخریب شده اند.

زمانی پور در خصوص جایگاه فرهنگی شیر سنگی در میان اهالی چهارمحال وبختیاری، گفت: این نماد از دیرباز و در طول زمان به عنوان معرف فرهنگ مردمان این دیار جایگاه خود را تثبیت کرده است به گونه ای که در ورودی شهر اصفهان از سمت چهارمحال وبختیاری، تندیس های الهام گرفته از شیرهای سنگی به عنوان نماد استان ما با الهام از تندیس ها شیرسنگی واقع در دو سوی پل خواجو که از آرامستان تخت فولاد به آنجا منتقل شده و قرار یافته اند و یادمان دو دوره جشنواره ملی سینمای کمدی برگزارشده در شهرکرد نیز بوده است.

وی تأکید کرد: شیرسنگی در تمام ادوار تاریخی همواره ایستاده و در حال غرش تراش خورده است، زیرا برگرفته از هیبت شیر شرزه بختیاری در طبیعت چهارمحال وبختیاری بوده است اگرچه امروزه برخی ازسنگ تراش ها شیرهای سنگی منبعث از تصویر شیرهای آفریقایی را آن هم در حالت نشسته تجسّم می بخشند.

زمانی پور در پایان گفت: هم اکنون رشته هنر تراش شیر علاوه بر هفشجان، در دشتک، سورشجان، خراجی و برخی نقاط دیگر همچنان توسط علاقه مندان به آن دنبال می شود و سوسوی شعله چراغ آن با وجود مشکلات فراوان، همچنان فروزان است.

در ادامه واحد جولایی، مسئول حرایم اداره کل میراث فرهنگی-گردشگری و صنایع دستی چهارمحال وبختیاری در گفت وگو با ایسنا با اشاره به شناسایی 421 گورستان تاریخی از دوره های مختلف در استان، اظهار کرد: تا کنون 56 گورستان به ثبت رسیده اند و در مجموع حدود 30 شیر سنگی در این گورستان ها موجود است که دارای شماره ثبت ملی هستند.

وی با اشاره به تمهیدات اداره میراث فرهنگی برای حفظ و نگهداری از این آثار تاریخی در استان، گفت: آسیب و تخریب آثاری که ثبت شده اند مشمول قوانین و مجازات های تعرض و آسیب شده و جرم محسوب می شوند و حفاظت قانونی از این آثار صورت می گیرد.

جولایی خاطرنشان کرد: در راستای حفاظت از این آثار، سرکشی یگان حفاظت به صورت مستمر در دستور کار قرار دارد، ضمن اینکه آثار شاخص شیرسنگی به موزه های سنگی دزک و چالشتر منتقل شده و به دقت نگهداری می شوند، به انجام کارهای حفاظتی نظیر حصارکشی و نصب تابلو در قبور تاریخی نیز توجه ویژه ای شده است.

انتهای پیام
کلید واژه ها: بختیاری - چهارمحال - استفاده - کوهستانی - اهالی - مردم - فرهنگ - نگارش - کتیبه - سنگ تراشی - سنگی - روستاهای - توان - هنرمند - هفشجان - مختلف - تندیس - هایی - زبان - خانه

آخرین اخبار سرویس:
تفاوت ها و ترین ها جشنواره سی وهشتم فیلم فجر

افزایش ساعت بازدید از تالارهای موزه سینما همزمان با جشنواره فجر

شاهنامه هزاربرگی از دوران تیموری خریداری شد

ساعت بازدید از موزه سینما افزایش یافت

ساخت سریال شهید شهریاری از دهه فجر آغاز می شود

«شب شعر» سراغ شعر کودک و نوجوان می رود

نشست خبری عوامل سریال وارش + عکس

سی وهشتمین جشنواره فیلم فجر در شهرکرد برگزار می شود

افزایش ِمبلغ جوایز جشنواره روستا های دوستدار کتاب

موسیقی متن فیلم تازه چه خبر،پیشی؟؛ برت بکراک

تغییراتی در اصول برگزاری جشنواره تئاتر فجر

معرفی شهرهای نیمه نهایی «پایتخت کتاب ایران»

بررسی شعر کودک و نوجوان در «شب شعر»

سریال ایرانی که در لبنان پرطرفدار است! +عکس

22فیلم سودای سیمرغی در راه اصفهان/ معرفی فیلم های بخش جنبی جشنواره فیلم فجر اصفهان

«بی صدا حلزون» آماده رقابت در جشنواره ملی فجر است

نامزدهای مجموعه داستان جایزه «احمد محمود» اعلام شدند

جشنواره فیلم و عکس شاهرود برگزار می شود

شهر های راه یافته به نیمه نهایی پایتخت کتاب ایران

اسکار اسپانیا برندگانش را شناخت/ هفت جایزه برای «درد و افتخار»

جزییاتی از نقش های خاص جشنواره فیلم امسال/ شانس های سیمرغ کدامند؟

معرفی برگزیدگان دومین سوگواره مطبوعاتی اربعین حسینی

اعلان «سینما شهر قصه» در فیلم فجر

سیما تیرانداز پشت فرمان در هوای برفی+عکس

ترانه و ترنم غبار اشک از دیده سیستان می زداید

جنجال جدید باران کوثری + تصاویر

نوجوانان ایرانی فیلم می سازند

اهدا 101 نسخه خطی به موزه ملی باغ تاریخی فین کاشان

داستان هایی دست اول از دل کره شمالی

افزایش ساعت بازدید از تالارهای موزه سینما

کرمی: اولین چالش در زمینه برگزاری جشنواره، فقدان اعتبار در این زمینه بود

افزایش مبلغ جوایز جشنواره روستا ها و عشایر دوستدار کتاب

نمایشگاه گروهی هنرهای تجسمی «سیاه و سفید» در شیراز برگزار شد

کتاب آموزش زبان فارسی «گام اول» در لاهور پاکستان رونمایی شد

وقتی هنرمند نمی تواند جامعه را تسلی دهد

ترانه و ترنم غبار اشک از دیده سیستان می زداید

فیلم| چگونه مردم از «جگین» می گذرند؟

فیلم های جشنواره فجر در برنامه «تا جشنواره 38» معرفی می شوند

ترامپ سر جمهوری خواهان را می برد! +فیلم

کرمی: اولین چالش ما عدم اعتبار مالی بود/ جشنواره تئاتر فجر امسال هیچ اسپانسری ندارد

نقش آفرینی بازیگر ایرانی در فیلم مشترک سینمای آلمان و اتریش

نکوداشت استاد فاتح عزت پور در سنندج برگزار می شود

این انیمیشن جوایز آنی را درو کرد

فیلم| ببینید چگونه مردم از «جگین» می گذرند

معرفی شهر های راه یافته به مرحله نیمه نهایی پایتخت کتاب ایران

اکران 11 فیلم جشنواره فیلم فجر + 5 فیلم کودک در زنجان

نامزدهای مجموعه داستان جایزه احمد محمود اعلام شدند

کمدین های خوش شانس که با «خندوانه» مشهور شدند

نکوداشت استاد فاتح عزت پور در سنندج برگزار می شود

شاهرخ خان بر هویت اسلامی خود تأکید کرد

راهیابی هفت گروه نمایش به بخش استانی جشنواره نمایش در زنجان

تولید 4 مستند و انیمیشن با موضوع اخلاق/ اولین تجربه کارگردانی نوجوان ها

افزایش ساعت بازدید از تالارهای موزه سینما همزمان با جشنواره فجر

فیلم| شهر قرنطینه شده ووهان چین در پی ویروس کرونا

شهرت برندگان «خندوانه» به کجا رسید؟/ رقابت راهیافتگان به سینما و فراموش شدگان

مهلت ارسال اثر به جشنواره مد و لباس فجر تمدید شد

جشنواره تئاتر فجر حامی مالی ندارد/ نیاز به همدلی داریم

چالش های برگزاری جشنواره تئاتر فجر

پنجمین هفته فیلم و عکس همدان به پایان رسید

زنان شکارچی سیمرغ فجر: بازیگرانی که بیش از یک سیمرغ گرفتند + عکس

چرا نماد اصلی پوستر تئاتر فجر، سرو است؟

شهرام کرمی: در حسرت این ماندیم که یک نهاد، مرکز یا بنگاه اقتصادی به برگزاری جشنواره کمک کند

افزایش ساعت بازدید از تالارهای موزه سینما در جشنواره فیلم فجر

داستان هایی از کره شمالی با «اتهام» رسید

نقش آفرینی بازیگر ایرانی در فیلم مشترک سینمای آلمان و اتریش

90 دقیقه گفت وگو/ سریال های نمایش خانگی را می بیند؟ چرا؟

رونمایی از پوستر رسمی فیلم «سینما شهر قصه»

اعلام داوران دو بخش جشنواره فیلم ورزشی

افزایش ساعت بازدید از تالارهای موزه سینما همزمان با جشنواره فجر

برگزاری نمایشگاه کتاب در کرمانشاه به تعویق افتاد

گشت و گذار آقای بازیگر در برف سنگین + عکس

ورود تی تی ها به آزادی + فیلم

مریم معصومی در سینما چارسو تهران + عکس

جدول پخش برنامه های امروز رادیوی دنا

میترا حجار و حسین یاری با «یادم تو را فراموش» راهی آمریکا می شوند

«کلاوس» جوایز «آنی» را درو کرد

تولید 4 مستند و انیمیشن با موضوع اخلاق/ اولین تجربه کارگردانی نوجوان ها

فیلم| ویدئوی هوایی فارس از پهنه رود «جگین»

همراهی و همدلی همه هنرمندان باعث شکوفایی تئاتر می شود

سفر بهاره کیان افشار و نسیم ادبی به پرو

«کلاوس» بهترین انیمیشن جوایز آنی شد

گریم امیرحسین صدیق در نقش یک مامور امنیتی در «کتونی زرنگی»

برگزاری نمایشگاه کتاب در کرمانشاه به تعویق افتاد

پیشنهاد حسن عباسی برای درآمدزایی سپاه: گروگان بگیریم، پول دربیاوریم! +فیلم

شناکردن آقایون بازیگر با لباس در استخر/ عکس

نوای «شهر خاموش» کیهان کلهر در تالار وحدت

فیلم | کدام افراد باید نگران ابتلاء به ویروس خطرناک کرونا باشند؟

جای خالی فضای تخصصی حوزه کودک در نمایشگاه کتاب خوزستان

آغاز نشست رسانه ای جشنواره بین المللی تئاتر فجر

نوای «شهر خاموش» کیهان کلهر در تالار وحدت

خلق زیبایی بر روی هنر کمتر شناخته شده

حمایت از کسب و کار های فرهنگی و هنری استان اردبیل

اکران همزمان فیلم های جشنواره فجر در اردبیل

افزایش ساعت بازدید از تالارهای موزه سینما در جشنواره فیلم فجر

بازگشت بهبود در پایتخت 6 (عکس)

امیرحسین صدیق مامور امنیتی شد +عکس

امیرحسین صدیق با کتونی زرنگی به تلویزیون می آید

پوشش متفاوت آسو پاشاپور بازیگر سریال «ملکاوان»

نشست خبری سی و هشتمین جشنواره تئاتر فجر برگزار شد

گشت و گذار آقای بازیگر در برف سنگین + عکس

یادی از کوچه باغ شیرهای سنگی...

یادی از کوچه باغ شیرهای سنگی...