مطالب مرتبط:
ایران نوشت:عزم بهارستان با دستان خالی /مخالفان دولت با کدام کارنامه «درِ باغ سبز» نشان می دهند
تصویب کمک شهرداری اهواز به احداث باغ موزه دفاع مقدس
باغ های انار، مانع رفع نم زدگی دیوار مسجد جامع اردستان می شوند
طراحی فاز دو باغ گیاه شناسی قم به اتمام رسید
باغ تیتو، باغ همیشه زنده در بافق یزد!
-5 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
چهارشنبه، 20 آذر 1398 ساعت 08:402019-12-11فرهنگي

یادی از کوچه باغ شیرهای سنگی...


در فرهنگ مردم چهارمحال وبختیاری، عنصر سنگ به دلیل کوهستانی بودن منطقه، همسفر زمان است و به همین خاطر در بسیاری از موارد، شاهد استفاده اهالی این دیار از سنگ هستیم که از آن جمله می توان به استفاده از سنگ برای نگارش کتیبه ها، - ایسنا/چهارمحال و بختیاری در فرهنگ مردم چهارمحال وبختیاری، عنصر سنگ به دلیل کوهستانی بودن منطقه، همسفر زمان است و به همین خاطر در بسیاری از موارد، شاهد استفاده اهالی این دیار از سنگ هستیم که از آن جمله می توان به استفاده از سنگ برای نگارش کتیبه ها، خانه سازی، یادمان ها و .

اشاره کرد.

ازجمله این یادمان ها، تندیس هایی است که در زبان لری بختیاری به آن برد شیر به معنای شیر سنگی گفته می شود.

دراین میان سنگ تراشی درچهارمحال وبختیاری با وجود پراکنش درسطح شهرها و روستاهای مختلف این سامان، به طور خاص هنر مردمان پرتلاش هفشجان است.

اهالی هنرمند این محل که در روزگاران قدیم، درچارواداری (چارپاداری) و حمل ونقل مسافر و کالاها درمیانه نجد مرکزی ایران تا جلگه خوزستان زبانزد بودند و کاروان های بزرگ را درمسیر جاده دزپارت ( اتابکی، سلطانی) مدیریت می کردند، سنگ تراشی را کناردست استادان سنگ تراش ارمنی، که در عهد صفویه به منطقه چهارمحال وبختیاری کوچ داده شده بودند، فرا گرفتند و در اندک زمانی خود به سنگ تراشان زبردستی تبدیل شدند.

وجود معدن تاریخی سنگ بُزلر در هفشجان در این میان باعث شد تا سنگ مانند موم در دستان هنرمندان این دیار قرار گیرد و به این ترتیب آثار فاخری اعم از سنگ نوشته، سنگ نگاره، سنگ مزار و شیرهای سنگی خلق شود که نمونه هایی از این آثار سنگی در مسجد جامع شهر کیان، قلعه چالشتر و آرامستان های مختلف هنوز هم قابل مشاهده هستند.

هفشجان به عنوان مرکز هنر سنگ تراشی چهارمحال وبختیاری با وجود استمرار این هنر در کارگاه های معدود باقی مانده اش در محله و کوچه سنگ تراش های این شهر، روزگاری بیشترین شیرهای سنگی را بر فراز مزارهای جوانان سلحشور ظلم ستیز و پرتلاشش درجای جای آرامستان تاریخی بزلر جای داده بود تا جایی که می شد در ورودی آن باغ، شیرهای سنگی را به تماشا نشست.

پر واضح است که آثار تاریخی گویای پیشینه چند هزار ساله سرزمین ما و گنجینه ای ارزشمند هستند که همت والای مسئولان و متولیان فرهنگی برای مرمت و حفاظت این آثار لازم و ضروری است.

بابک زمانی پور، کارشناس ارشد تاریخ و مدیر گنجینه آموزش و پرورش چهارمحال وبختیاری در گفت وگو با ایسنا، با اشاره به شیرسنگی (بردشیر) به عنوان یکی از مصادیق بارز هنر سنگ تراشی مردمان این دیار، اظهار کرد: اگرچه ساخت آثار سنگی درحاشیه رشته کوه زاگرس از آذربایجان تا کرمان همواره مورد توجه بوده است و از دیرباز، از سنگ به عنوان یادمانی برای بقای نام و یاد افراد متوفی چه در شکل سنگ مزار و چه به عنوان نماد معرف ویژگی ها آن فرد، مورد استفاده قرارمی گرفته است اما با بررسی های انجام شده مشخص شده است که در مناطق ترک زبان بر اساس فرهنگ مردمان آن دیار، از قوچ سنگی برای معرفی مزار دلاوران بهره برده می شده که نمونه هایی از این قوچ های سنگی در چهارمحال وبختیاری و در روستاهای کردشامی و گشنیزجان بر جای مانده است.

این کارشناس تاریخ محلی استان در خصوص کارکرد شیرهای سنگی بیان کرد: از عصر صفویه به این سو، نماد شیرسنگی به عنوان معرفی برای تجسم بخشیدن به باورهای فرهنگ شیعی دوازده امامی در پیروی از حضرت علی(ع) که دارای لقب اسدالله الغالب ، شیر خدا بوده باعث شده تا در محدوده فرهنگی چهارمحال وبختیاری، نه برای تمام متوفیان مرد بلکه برای آن دسته از پهلوانان نامی که در زندگی خود از صداقت، شجاعت و مردانگی برخوردار بوده اند و یا مرگی شجاعانه در راه آرمان ها داشتند، نمادی از شیرسنگی که ملهم از شیر نر شرزه بختیاری بود بر مزارشان استفاده شود.

زماپی پور افزود: بر این اساس، تندیس های نماد دلاوران تاجیک (غیر ترک) که در منطقه فرهنگی وسیعی از آذربایجان تا همدان و نیز درچهارمحال وبختیاری به وفور و نمونه های متنوع از حیث قامت و اندازه وجود داشته اند دیده می شوند که به صورت شیرسنگی تراش داده می شده اند و براین اساس، قدیمی ترین آنها که دارای نام متوفی است متعلق به دوره صفویه بوده و در روستای دزک قرار دارد که در ابعاد و نمونه های متنوع تراشیده شده اند.

وی در خصوص وجود نسل شیر بختیاری تصریح کرد: متأسفانه امروزه نسل این شیر به واسطه تغییرات اقلیمی و شکار بی رویه منقرض شده است و تجسم آن را تنها در قالب تندیس های شیر سنگی تاریخی می توان ملاحظه کرد اگرچه با تأسف فراوان، به واسطه جهل و سودجویی عده ای از افراد، بسیاری از این شیرهای سنگی از آرامستان ها ربوده و یا تخریب شده اند.

زمانی پور در خصوص جایگاه فرهنگی شیر سنگی در میان اهالی چهارمحال وبختیاری، گفت: این نماد از دیرباز و در طول زمان به عنوان معرف فرهنگ مردمان این دیار جایگاه خود را تثبیت کرده است به گونه ای که در ورودی شهر اصفهان از سمت چهارمحال وبختیاری، تندیس های الهام گرفته از شیرهای سنگی به عنوان نماد استان ما با الهام از تندیس ها شیرسنگی واقع در دو سوی پل خواجو که از آرامستان تخت فولاد به آنجا منتقل شده و قرار یافته اند و یادمان دو دوره جشنواره ملی سینمای کمدی برگزارشده در شهرکرد نیز بوده است.

وی تأکید کرد: شیرسنگی در تمام ادوار تاریخی همواره ایستاده و در حال غرش تراش خورده است، زیرا برگرفته از هیبت شیر شرزه بختیاری در طبیعت چهارمحال وبختیاری بوده است اگرچه امروزه برخی ازسنگ تراش ها شیرهای سنگی منبعث از تصویر شیرهای آفریقایی را آن هم در حالت نشسته تجسّم می بخشند.

زمانی پور در پایان گفت: هم اکنون رشته هنر تراش شیر علاوه بر هفشجان، در دشتک، سورشجان، خراجی و برخی نقاط دیگر همچنان توسط علاقه مندان به آن دنبال می شود و سوسوی شعله چراغ آن با وجود مشکلات فراوان، همچنان فروزان است.

در ادامه واحد جولایی، مسئول حرایم اداره کل میراث فرهنگی-گردشگری و صنایع دستی چهارمحال وبختیاری در گفت وگو با ایسنا با اشاره به شناسایی 421 گورستان تاریخی از دوره های مختلف در استان، اظهار کرد: تا کنون 56 گورستان به ثبت رسیده اند و در مجموع حدود 30 شیر سنگی در این گورستان ها موجود است که دارای شماره ثبت ملی هستند.

وی با اشاره به تمهیدات اداره میراث فرهنگی برای حفظ و نگهداری از این آثار تاریخی در استان، گفت: آسیب و تخریب آثاری که ثبت شده اند مشمول قوانین و مجازات های تعرض و آسیب شده و جرم محسوب می شوند و حفاظت قانونی از این آثار صورت می گیرد.

جولایی خاطرنشان کرد: در راستای حفاظت از این آثار، سرکشی یگان حفاظت به صورت مستمر در دستور کار قرار دارد، ضمن اینکه آثار شاخص شیرسنگی به موزه های سنگی دزک و چالشتر منتقل شده و به دقت نگهداری می شوند، به انجام کارهای حفاظتی نظیر حصارکشی و نصب تابلو در قبور تاریخی نیز توجه ویژه ای شده است.

انتهای پیام
کلید واژه ها: بختیاری - چهارمحال - استفاده - کوهستانی - اهالی - مردم - فرهنگ - نگارش - کتیبه - سنگ تراشی - سنگی - روستاهای - توان - هنرمند - هفشجان - مختلف - تندیس - هایی - زبان - خانه

آخرین اخبار سرویس:
همکاری بردلی کوپر با سه غول دنیای سینما

عکس جوانی رامبد جوان و حسین رفیعی در مجموعه «جمعه بازار»

آخرین اخبار از جشنواره فیلم فجر 38/بازگشت متفاوت بزرگ آقا به سینما

بازگشت رضا کیانیان به تئاتر پس از 3 سال

آسیب های سایه نویسی در فضای علمی و سیاسی کشور

تیپ امین حیایی و گلزار در پیست دیزین + عکس

گونه زبان فارسی در فضای مجازی را به رسمیت بشناسیم

سریال سیب ممنوعه قسمت 110- بخش صد و دهم

سریال سیب ممنوعه قسمت 109- بخش صد و نهم

سریال سیب ممنوعه قسمت 108- بخش صد و هشتم

سریال سیب ممنوعه قسمت 107- بخش صد و هفتم

سریال سیب ممنوعه قسمت 106- بخش صد و ششم

سریال سیب ممنوعه قسمت 105- بخش صد و پنجم

انیمیشن کوتاه خون

سریال سیب ممنوعه قسمت 104- بخش صد و چهارم

سریال سیب ممنوعه قسمت 103- بخش صد و سوم

سریال سیب ممنوعه قسمت 102- بخش صد و دوم

سریال سیب ممنوعه قسمت 101- بخش صد و یکم

گروه های پاپ جشنواره موسیقی فجر معرفی شدند

جدول فروش هفتگی فیلم های سینمای ایران / اژدر سینمای ایران / هفته اول بهمن ماه 1398

علت احضار ترانه علیدوستی به دادسرای رسانه چه بود؟

تارانتینو دلیل بازنشستگی اش را فاش کرد

اعلام اجراهای بخش پاپ سی و پنجمین جشنواره موسیقی فجر

رازآلودترین سرقت هنری ایتالیا | اقدام عجیب دزدها

نمایشنامه خوانی «بانوی آب و آیینه» ویژه ایام فاطمیه

تارانتینو از دلایل بازنشستگی گفت

چالش های ازدواج زودهنگام در «دوباره زندگی»

نمایش فیلم چهره دیگری با تحلیل فلسفی علی نجات غلامی

بهره برداری از 5طرح فرهنگی و هنری در سبزوار

برگزاری هفته فیلم مقاومت در کشور تونس

گونه زبان فارسی در فضای مجازی را به رسمیت بشناسیم

دوستی و صمیمت به روایت تصویر

فراخوان جشنواره و مسابقات هفته های قرآن و عترت اعلام شد

آغاز داوری جشنواره های ترویج کتابخوانی

«خنیاگری در باغ» نقد می شود

روایت بازیگران حاضر در جشنواره فیلم فجر از نقش های جدید

«مادرها و مادربزرگ هایی شبیه من» منتشر شد

ناگفته های یک کارگردان تئاتر از تهدیدات گروه فشار

تازه های نشر بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس خوزستان در نمایشگاه کتاب

«خنیاگری در باغ» نقد می شود

تخریب شخصیت سردار حجازی در سریال معروف آمریکایی + فیلم

بهره برداری از 5 طرح فرهنگی و هنری در سبزوار

پنجمین جشنواره ادبی و هنری ققنوس در اردبیل برگزار می شود

توضیحات وزیر ارتباطات درباره ماموریت های ماهواره ظفر (فیلم)

شیرین بینا: نمی خواهم کلیشه شوم

معرفی کامل سریال ایل دا+ خلاصه داستان و اسامی بازیگران

13 ولایت ایران، میزبان نهمین «جشنواره بین المللی مد و لباس فجر»

اجراهای بخش پاپ جشنواره موسیقی فجر اعلام شد/ فروش بلیت از امروز

از آرش و مسیح تا رضا بهرام؛ حضور پُر رنگ خوانندگان پاپ در جشنواره فجر

استخدام صندوقدار خانم در کافه قهوه خوران در تهران

جمال زاده 50 سال پیش نامزد نوبل ادبیات بود

اولین جایزه یاس یاسین برگزیدگان خود را شناخت / نمایش آثار در موزه تخصصی صدیقه طاهره

فیلم | ورود موج سرمای بی سابقه در کشور

بررسی رابطه ی مخاطب و سینمای مستند در جشنواره فیلم فجر

از آرش و مسیح تا رضا بهرام؛ حضور پُر رنگ خوانندگان پاپ در جشنواره فجر

«چهارراه استانبول» در کشورهای عربی

محسن حدادی مدیرکل دفتر تبلیغات و اطلاع رسانی شد

اجرای 52 عنوان برنامه فرهنگی و هنری طی دهه فجر امسال در خراسان جنوبی

فیلم| بیگانه از آتش

ویدئو / پنج فیلم پرفروش هفته 2 بهمن 98

از سیروان و ماکان بند تا خواننده های جوان در موسیقی فجر

جای خالی اسمیت در «ماتریکس 4»

یک کمدی در صدر سه کمدی در تعقیب

«بچه مهندس» 25 ساله رمضانی خواهد شد؟

افتتاح انجمن سینمای جوان امتیاز خوبی برای فیروزکوه است

امین حیایی و گلزار در پیست دیزین + عکس

بازیگران جذاب جدید در شام ایرانی

ویدئو / پنج فیلم پرفروش هفته - 2 بهمن 98

از آرش و مسیح تا رضا بهرام؛ حضور پُر رنگ خوانندگان پاپ در جشنواره فجر

جمال زاده 50 سال پیش نامزد نوبل ادبیات بود

تارانتینو از دلایل بازنشستگی گفت | کارگردانی بازی مردان جوان است

قاب های زیبای دوستی؛ از حیوانات تا آدمیان

دلیل احضار ترانه علیدوستی به دادسرا+عکس

جشنواره بین المللی فرهنگی – هنری خلیج فارس پربارتر از ادوار گذشته برگزار شود

بازیگر «ستایش» مهمان تلویزیون می شود

«زیر پلک ماه» روایتی از مقاومت زنان در دفاع مقدس/نمایش «بوقلمون» تمدید شد

یک کمدی در صدر سه کمدی در تعقیب

نقد من مستدل است، اما بی رحم نیست / ما ملت شفاهی هستیم و قصه را میپسندیم

تارانتینو از دلایل بازنشستگی گفت | کارگردانی بازی مردان جوان است

از آرش و مسیح تا رضا بهرام؛ حضور پُر رنگ خوانندگان پاپ در جشنواره فجر

نامزدهای جایزه کتاب سال در گروه هنر معرفی شدند

«نگهبانان تاج محل» در سالن مستطیل

کدام فیلم بیشترین شانس کسب بهترین فیلم اسکار را دارد؟

رونمایی از پوستر نمایش «شنگن»

اولین جلسه داوری «جوان سوره» برگزار شد

انتشار فرهنگ لغت آذربایجانی به فارسی در باکو

خواهر و دختران شاهرخ استخری در یک رستوران + عکس

نامزدهای جایزه کتاب سال در گروه هنر معرفی شدند

جمال زاده 50 سال پیش نامزد نوبل ادبیات بود

موفقیت کودکان کرمانشاهی در جشنواره های بین المللی

دلیل احضار ترانه علیدوستی به مراجع قضایی مشخص شد

انتشار فرهنگ لغت آذربایجانی به فارسی در باکو

صحت قدمت 54 هزار ساله جمجمه انسان هوشمند در غار کلدر

دکوراسیون اتاق خواب براساس فنگ شویی

برگزاری نمایشگاه عکس «سباستیائو سالگادو» در شیراز

زمان بلیت فروشی موسیقی پاپ جشنواره فجر

تکلیف بخش پاپ جشنواره موسیقی فجر مشخص شد

میزبانی علیرضا خمسه و مرجانه گلچین در شام ایرانی

حاشیه های جشنواره فیلم فجر؛ غافلگیری در دقیقه یازدهم

خوانندگان پاپ سی و پنجمین جشنواره موسیقی فجر مشخص شدند

یادی از کوچه باغ شیرهای سنگی...

یادی از کوچه باغ شیرهای سنگی...