دو زائر، یک ظهر

جامعه شناسی زیارت بیشتر وقتش را صرف این پرسش کرده که «زائر کجاست».

شاید وقت آن رسیده که بپرسد «زائر کجا نیست».

در بحث های رایج، حضور را یک چیز واحد می گیریم: - ظهر پنج شنبه است.

در یکی از صحن های حرم رضوی مردی ایستاده، گوشی اش را بالا گرفته و گنبد را قاب می گیرد.

سه بار زاویه را عوض می کند و یک بار هم عکس را پاک می کند، چون نور خوب نبوده.

همان لحظه، چند هزار کیلومتر آن طرف تر، زنی در آشپزخانه ای در تورنتو لپ تاپ را کنار قابلمه گذاشته و پخش زندهٔ همان صحن را تماشا می کند.

دستش به ضریح نمی رسد و بوی گلاب و عود را نمی شنود، اما وقتی دوربین به سمت ایوان طلا می چرخد، آهسته سلام می دهد.

کدام یک زائرتر است؟ این سؤال را معمولاً زود جواب می دهیم و جوابمان هم تقریباً همیشه یکی است: آن که آنجاست.

اما اگر کمی صبر کنیم، تصویر پیچیده تر می شود.

مرد حاضر است و حواسش غایب؛ زن غایب است و حواسش حاضر.

هر کدام نیمی از زیارت را دارند و نیم دیگر را از دست داده اند.

جامعه شناسی زیارت بیشتر وقتش را صرف این پرسش کرده که زائر کجاست .

شاید وقت آن رسیده که بپرسد زائر کجا نیست .

در بحث های رایج، حضور را یک چیز واحد می گیریم: یا هستی یا نیستی.

ولی تجربهٔ زیارت دست کم دو لایه دارد.