ظریف در دفاع از قانون، روبیو در ستایش شمشیر / روایتی از شکاف میان حقوق و قدرت در جهان امروز

با این وصف، تا چه اندازه می توان به حاکمیت قانون و حقوق بین الملل در عرصه ی روابط بین الملل امید بست؛ آن گاه که برخی از قدرتمندترین بازیگران این عرصه، - با این وصف، تا چه اندازه می توان به حاکمیت قانون و حقوق بین الملل در عرصه ی روابط بین الملل امید بست؛ آن گاه که برخی از قدرتمندترین بازیگران این عرصه، نه تنها خود را ملزم به رعایت قواعد نمی دانند، بلکه آشکارا از تقدم شمشیر بر قانون سخن می گویند؟ مهرداد گرمسیری - یکی از بنیادی ترین آرمان های شکل گیری نظم بین المللی پس از جنگ جهانی دوم، جایگزین کردن حاکمیت قانون به جای حاکمیت قدرت بود؛ نظمی که در آن، توسل به زور تابع قواعدی مشترک باشد و هیچ دولتی، صرف نظر از میزان قدرت نظامی و اقتصادی اش، خود را فراتر از قانون نداند.

بااین حال، فاصله ی میان این آرمان و واقعیت مناسبات بین المللی، همواره یکی از مهم ترین تناقضات نظم جهانی بوده است؛ تناقضی که در بزنگاه های تاریخی، به ویژه هنگام تعارض منافع قدرت های بزرگ با قواعد حقوقی، آشکارتر می شود.

یادداشت اخیر محمدجواد ظریف درباره قطعنامه 2817 شورای امنیت سازمان ملل متحد را می توان تلاشی در همین راستا دانست: تلاشی برای بازگرداندن معیارهای حقوقی و اصول منشور ملل متحد به کانون ارزیابی تحولات جاری.