آناهیتا و معنای آب در جهان ایرانی

در سرزمین خشک و نیمه خشک ایران، آب فراتر از یک نیاز روزمره، در کانون اسطوره ها، دین و تجربه زیسته مردمان جا داشته است؛ چنان که «آناهیتا»، - در سرزمین خشک و نیمه خشک ایران، آب فراتر از یک نیاز روزمره، در کانون اسطوره ها، دین و تجربه زیسته مردمان جا داشته است؛ چنان که آناهیتا ، ایزدبانوی آب های پاک و باروری، در متن اوستا و کتیبه های هخامنشی به نمادی از پیوند میان طبیعت، باورهای دینی و استمرار حیات تبدیل شد؛ میراثی که بازخوانی آن در آستانه آبانگان ، اهمیت پاسداشت سرچشمه های زندگی را یادآور می شود.

به مناسبت دهم آبان ماه و روز جشن آبانگان، علی نیکویی، دکتریی پژوهشگر هنر و تاریخ ایران باستان، در مقاله ای به واکاوی جایگاه آب و ایزدبانوی آن آناهیتا در جهان بینی ایرانیان پرداخته و نشان داده است که چگونه این عنصر حیاتی از نیاز مادی فراتر رفته و در اسطوره ها، متون اوستایی و کتیبه های هخامنشی به نمادی از باروری، دین باوری و خرد زیست تبدیل شده است.

آب در تاریخ جوامع ایرانی چیزی فراتر از یکی از نیازهای روزمره زندگی بوده است، در سرزمینی که بخش بزرگی از آن را اقلیم های خشک و نیمه خشک در برمی گیرد دسترسی به آب و شیوه بهره برداری از آن نقشی تعیین کننده در شکل گیری سکونتگاه ها، رونق کشاورزی، پرورش دام و استمرار حیات اجتماعی داشته است.