بازگشت به وطن و آزمون حکمرانی حقوقی

در روزهایی که اخبار بازگشت برخی چهره ­های مطرح ایرانی به میهن مانند محسن نامجو و مسعود بهنود مورد توجه قرار گرفته، باید بیشتر به یک سؤال اساسی پرداخته شود؛ - وزیر ارشاد اخیرا از تهیه فهرستی شامل بیش از صد چهره فرهنگی، هنری و فکری خارج از کشور برای تسهیل بازگشت آنها خبر داده و سخنگوی دولت نیز از هموار کردن مسیر بازگشت برخی چهره ها سخن گفته است.

قبلا هم در دولت­ های پیشین از این دست اخبار زیاد شنیده بودیم.

اما این اخبار و اظهارنظرها و حتی بازگشت برخی چهره ­ها مانند محسن نامجو و مسعود بهنود به تنهایی امیدساز نیست.

مسأله این است که چقدر امکان این بازگشت امری عمومی خواهد بود و مهمتر اینکه چقدر تابع تغییر نگرش و اشتباهات سیستم در قبال شهروندان ایرانی است.

اکثر بخش­ های حاکمیت تا کنون از این بازگشت­ ها استقبال کرده ­اند اما واقعیت آن است که این رفتار فردی برخی چهره ­ها برای تبدیل شدن به یک ظرفیت ملی نیازمند یک پیوست بسیار محکم در حکمرانی حقوقی کشور است.

به طور مثال باید پرسیده شود که چرا اساساً یک ایرانی برای برگشتن به کشور خودش باید نیازمند بررسی، هماهنگی، فهرست یا اطمینان بخشی باشد؟ حق بازگشت به وطن، اگر قرار است حق باشد، نمی تواند امتیازی باشد که هر بار با تشخیص یک نهاد یا در شرایط خاص به کسی داده شود.