صلح عادلانه

ممکن است در نگاه نخست، مقاومت نشانه دور شدن از صلح به نظر برسد؛ اما اگر صلح به معنای پذیرش تجاوز و تثبیت ظلم باشد، مقاومت می تواند مقدمه رسیدن به صلحی عادلانه باشد.

- زمانی که از صلح سخن می گوییم، نخستین تصویر، پایان جنگ، خاموش شدن سلاح ها و بازگشت آرامش است.

اما آیا هر توقف جنگی را می توان صلح نامید؟ آیا صرفاً با متوقف شدن گلوله ها، صلح تحقق پیدا می کند؟ یوهان گالتونگ، از مهم ترین نظریه پردازان مطالعات صلح، میان صلح منفی و صلح مثبت تمایز می گذارد.

صلح منفی به معنای نبود خشونت مستقیم و توقف جنگ است؛ اما صلح مثبت فراتر از آن است و به وجود عدالت و از میان رفتن ساختارهایی توجه دارد که خشونت را بازتولید می کنند.

بنابراین، ممکن است جنگی پایان یافته باشد، اما هنوز صلحی شکل نگرفته باشد.

این تمایز، ما را به تفاوت میان آتش بس و صلح می رساند.

آتش بس می تواند جنگ را متوقف کند، اما اگر علت های منازعه، بی عدالتی، سلطه یا تجاوز همچنان باقی بماند، صرفاً با توقف خشونت مستقیم مواجهیم، نه الزاماً تحقق صلح.

ایمانوئل کانت نیز در ایده صلح پایدار بر این نکته تأکید دارد که صلح نباید صرفاً وقفه ای میان دو جنگ باشد.

صلح پایدار به قواعد، نهادها و ترتیباتی نیاز دارد که امکان بازگشت به جنگ را کاهش دهد.