آیت الله طالقانی؛ هنر ایستادن بر مرزهای اختلاف

«کنشگر مرزی» لزوماً فردی نیست که در میانه دو موضع بایستد و از انتخاب یکی از آنها فرار کند.

برعکس، گاه مهم ترین ویژگی چنین کنشگری این است که در موضع خود روشن است، - هر جامعه ای در لحظات حساس خود، فقط به کسانی نیاز ندارد که بتوانند یک جریان را گرد خود جمع کنند؛ گاه آنچه بیش از هر چیز اهمیت پیدا می کند، وجود شخصیت هایی است که بتوانند میان جریان های متفاوت، راه ارتباط را باز نگه دارند.

شخصیت هایی که نه برای فرار از اختلاف، هویت خود را کنار می گذارند و نه به دلیل اختلاف، دیگری را از دایره گفت وگو حذف می کنند.

شاید یکی از مهم ترین وجوه شخصیت سیاسی آیت الله سیدمحمود طالقانی را بتوان از همین منظر بازخوانی کرد؛ روحانی ای انقلابی که در عین صراحت در اصول، ظرفیت کم نظیری برای ارتباط با نیروهای متفاوت اجتماعی و سیاسی داشت.

تاریخ سیاست، معمولاً فاتحان را به خاطر می سپارد؛ اما دوام جوامع را گاه کسانی تضمین می کنند که در میانه میدان ایستاده اند؛ نه آن قدر دور که از واقعیت اجتماعی جدا شوند و نه آن قدر درون یک اردوگاه فرو روند که دیگر نتوانند صدای اردوگاه های دیگر را بشنوند.

آنان را می توان کنشگران مرزی نامید؛ نخبگانی که در محل تلاقی جهان های اجتماعی متفاوت قرار می گیرند و سرمایه اصلی شان نه قدرت رسمی، بلکه اعتماد، اعتبار و توانایی برقرار�