دلایل چرخش فوکویاما فیلسوف مشهور سیاسی از راست به چپ پس از 37 سال/ ترامپ فاقد قطب نمای اخلاقی است؛ روایت جدیدی از انحطاط سیاسی در آمریکا

جاناتان فریدلند در گاردین چهارشنبه، 2 سپتامبر 2026 در مصاحبه خود با فرانسیس فوکویاما، فیلسوف و نظریه پرداز نامدار علوم سیاسی به بازخوانی کارنامه فکری و تحولات اندیشه او، - وقتی فیلم در سال 1991 اکران شد، در سال های بعد از آن، اغلب چنین اظهارنظرهایی را می شنیدید.

این ها اشاره هایی به تزِ چنان مشهوری بودند که نیازی به توضیح نداشت.

این تز در قالب مقاله ای 15 صفحه ای به قلم فوکویاما—که آن زمان پژوهشگر 36 ساله یک اندیشکده بود—در تابستان 1989 در نشریه ناشنال اینترست (مجله ای با گرایش راست در حوزه سیاست خارجی آمریکا) منتشر شد.

در عنوان مقاله یک علامت سؤال وجود داشت: پایان تاریخ؟ .

سه سال بعد در قالب کتاب، به پایان تاریخ و آخرین انسان تبدیل شد.

اما این ها ظرایفی بودند که همان طور که خواهیم دید، نادیده گرفته شدند.

آن مقاله نویسنده اش را به شهرتی بین المللی رساند و به کارنامه شغلی او به عنوان متخصص رشته علوم سیاسی ، فیلسوف و تحلیل گرِ متخصص در سیاست خارجی و اقتصاد سیاسی تحرک بخشید.

مشاوره های فوکویاما مورد توجه دولت ها و هیئت مدیره ها در سراسر جهان قرار گرفت؛ از مدیران ارشد شرکت فورد گرفته تا خیمه معمر قذافی، دیکتاتور لیبی.

اما همان طور که از خاطرات جدید او پیداست—کتابی که کمتر یک زندگینامه خودنوشتِ سنتی است و بیشتر داستانِ زندگی در میان