کولبری از فعالیت سنتی تا تجارت رسمی/ سهم مرزنشینان چه شد؟

با اجرای قانون ساماندهی و نظارت بر تجارت مرزی، کولبری از یک فعالیت سنتی به رویه ای رسمی، سهمیه بندی شده و قابل رهگیری تبدیل شده است؛ با این حال، پرسش اصلی این است که این تغییر تا چه اندازه توانسته سهم واقعی مرزنشینان از منافع تجارت، بهبود معیشت و ایجاد اشتغال پایدار را افزایش دهد و نقش واسطه ها را در این فرآیند کاهش دهد.

کولبری و تجارت ملوانی یا ته لنجی سال ها بخشی از واقعیت اقتصادی مناطق مرزی ایران بوده اند؛ فعالیت هایی که برای بخشی از مرزنشینان منبع درآمد و معیشت محسوب می شدند، اما همزمان به دلیل انجام بخشی از مبادلات خارج از چارچوب کامل تجارت رسمی، با مسائلی مانند نبود شفافیت، فعالیت واسطه ها، دشواری نظارت، فرار از پرداخت حقوق و عوارض و رقابت کالاهای وارداتی با تولید داخلی همراه بودند.

نقطه عطف این وضعیت، تصویب قانون ساماندهی و نظارت بر تجارت مرزی در سال 1402 بود؛ قانونی که کولبری و ملوانی را از یک فعالیت عمدتاً سنتی و بعضاً خارج از رویه های رسمی، به یک رویه قانونی، سهمیه بندی شده و قابل رهگیری تبدیل کرد.

با اجرای این قانون، برای تجارت مرزی سقف واردات، سهمیه، فهرست کالاهای مجاز و فرآیند مشخصی برای ثبت، اظهار و ترخیص تعریف شد و در مقابل، برای دوره نخست اجرای قانون نیز برخی تخفیف ها و معافیت ها در نظر گرفته شد.