از شریان های اقتصادی تا میدان نبرد؛ نقشه راه فشار آمریکا علیه ایران

چین مهم ترین متغیر بیرونی در سنجش اثربخشی فشار نفتی علیه ایران است.

بخش قابل توجهی از نفت ایران، غالباً با تخفیف و از مسیر شبکه های پیچیده تجاری، - اعلام عملیات طرد اقتصادی علیه ایران از سوی دولت ایالات متحده آمریکا، صرفاً خبر یک بسته تازه تحریمی نیست؛ بلکه نشانه تلاش واشنگتن برای بازتعریف میدان فشار بر تهران است.

در این الگو، اقتصاد نه حاشیه منازعه، بلکه به یکی از صحنه های اصلی رقابت راهبردی تبدیل می شود: صحنه ای که در آن نفت، دلار، کشتی، بیمه، طلا، رمزارز، شرکت های واسطه و حتی مسیرهای حمل ونقل، نقش ابزارهای قدرت را می یابند.

اسکات بسنت، وزیر خزانه داری آمریکا، در اعلام این عملیات از هدف قطع شریان های اقتصادی ایران سخن گفت.

کاخ سفید نیز این کارزار را تلاشی برای منزوی کردن کامل ارتباطات مالی ایران در جهان توصیف کرد.

با این همه، فاصله ای مهم میان لحن حداکثری سیاسی و توانِ عملیاتیِ اجرای چنین طرحی وجود دارد؛ فاصله ای که آینده این فشار را نه در واشنگتن، بلکه در پکن، بنادر منطقه، شبکه های مالی واسطه و نیز در درون اقتصاد ایران تعیین خواهد کرد.

اقتصاد به مثابه میدان عملیات در ادبیات سیاست خارجی آمریکا، تحریم دیگر تنها ابزار مجازات نیست؛ به تدریج به سازوکاری برای شکل دادن به محاسبات سیاسی و امنیتی طرف مقابل تبدیل شده است.